Palestínumenn eitt stórt skotmark

Ísraelsmenn settu aukinn þunga í loftárásir sínar á Gasa-svæðið í gær eftir að Hamas-liðar höfnuðu vopnahléstillögu frá Egyptum. Vopnahléið stóð í sex klukkustundir en Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hafði hótað öflugri árásum.

Íbúar á Gasa-svæðinu fengu viðvaranir seint í fyrrakvöld um árásirnar og var sagt að rýma svæðið. Tilkynningum rigndi úr lofti, íbúar fengu símtöl og textaskilaboð. Tugir þúsunda eru nú á vergangi á svæðinu og eiga ekki í nein hús að venda.

„Við fengum blöðunga sem sögðu okkur að flytjast burt,“ sagði Um Mohammed Rahmi, 56 ára gömul palestínsk kona, í samtali við fréttastofu Al Jazeera. Hún hvarf frá heimili sínu ásamt sex nágrönnum sínum á asnakerru. „Við vitum ekki hvert við erum að fara. Við vitum ekki hvert við ættum að fara. Við erum stefnulaus.“

Vilja vopnahlé að ákveðnum skilyrðum uppfylltum

Loftárásir Ísraelsmanna hófust fyrir sólarupprás í gær og var þeim beint að um þrjátíu húsum. Einkum að húsum hærra settra Hamas-leiðtoga á borð við Mahmoud Zahar og Jamila Shanti. 

Árásir Ísraela, sem hófust á þriðjudaginn í síðustu viku, hafa nú valdið dauða um 220 Palestínumanna og hátt í fimmtán hundruð liggja særðir. Einn af fimm sem týnt hafa lífi er barn samkvæmt upplýsingum frá frjálsu félagasamtökunum Björgum bör nunum. Sameinuðu þjóðirnar segja mikinn meirihluta hinna látnu vera óbreytta borgara.

Hamas-samtökin buðu tíu ára vopnahlé milli ríkjanna en fyrir því eru sett ákveðin skilyrði. Hamas vill að umsátursástandinu verði að fullu aflétt, íbúar Gasa-svæðisins fái að ferðast óáreittir inn og út af svæðinu og að tugum fanga sem haldið er af ísraelskum stjórnvöldum verði sleppt. Yfirvöld í Ísrael svöruðu ekki tilboðinu. 

Forseti Palestínu, Mahmoud Abbas, fór til Kaíró í Egyptalandi í gær til þess að ræða mögulegt vopnahlé. Að sögn Al Jazeera hefur hann þó lítið tjáð sig um stríðið og hefur það haft þau áhrif að stuðningur við hann meðal Palestínumanna hefur minnkað.

Fyrrverandi talsmaður ríkisstjórnarinnar í Palestínu, Ghassan Khatib, sagði það hafa breyst hvar stuðningur fólksins lægi. „Það er greinilegt hver áhrifin eru, stuðningur við Hamas er að aukast á meðan stuðningur við yfirvöld í Palestínu og Abbas fer þverrandi.“

Íslenskur lektor segir friðarviðræðurnar á villigötum

„Gasa-búar hafa hvergi stað til að flýja á,“ segir Magnús Þorkell Bernharðsson, lektor í sögu Mið-Austurlanda. „Þeir hafa ekki þann kost að vera flóttamenn. Þeir eru bara eitt stórt skotmark fyrir Ísraelsher.“ Gasa-svæðið á landamæri að Egyptalandi, Ísrael og Miðjarðarhafinu. Svæðið er hernumið og íbúum þess haldið innan landamæranna. Magnús segir stöðu aðilanna tveggja ójafna. „Hlutfallið sem við sjáum núna hefur aldrei verið svona slæmt, það er: fjöldi látinna Palestínumanna á móti fjölda látinna Ísraela. Þetta er á mun verra stigi en hefur verið áður.“ Hann segir viðbrögð almennings í Ísrael sýna að átökin séu komin á algjörlega nýtt stig en meirihlutinn þar fagnar árásunum. „Enda hefur eyðileggingin verið meiri Palestínu megin.“ 

Magnús segir friðarviðræður á villigötum. „Það er ekki verið að nálgast þetta mál út frá grunnvandanum.“ Vopnahléstillagan sem Egyptar lögðu fram í fyrradag hafi minnt á leikrit þar sem allir skilmálar hafi verið Ísraelsmönnum í hag og Palestínumenn því ekki getað sætt sig við hana. 

Að hans áliti er ekki líklegt að neitt komi til með að breytast á næstu mánuðum nema almenningsálitið í Ísrael breytist eða með stjórnarskiptum í Bandaríkjunum í nóvember. „Kannski þegar Obama er kominn á seinni hluta kjörtímabilsins, þá vill hann kannski gera eitthvað róttækara í þessum málum.“