Gefur engar tryggingar

Condoleezza Rice, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, lauk Evrópuheimsókn sinni í gær á blaðamannafundi í höfuðstöðvum Atlantshafsbandalagsins í Brussel. Þar sagðist hún ekki geta gefið neinar tryggingar fyrir því að fangar sem Bandaríkjamenn hefðu í haldi og grunaðir væru um aðild að hryðjuverkum yrðu fyrir illri meðferð, þrátt fyrir það sem hún kallaði afdráttarlausar reglur Bandaríkjamanna gegn pyntingum.

"Mun stefnu verða misbeitt? Það er alveg hugsanlegt," sagði Rice. "Þótt Bandaríkin séu lýðræðisríki þýðir það ekki að þau séu fullkomin," sagði hún. Hún hét því hins vegar að hvert einasta tilfelli sem upp kynni að koma þar sem misbeiting ætti sér stað yrði rannsakað til hlítar og þeim sem brytu reglurnar refsað. "Þetta er eina loforðið sem við getum gefið," sagði hún.

Rice lét þessi ummæli falla daginn eftir að hún reyndi að útskýra stefnu Bandaríkjastjórnar varðandi leynileg fangelsi og meðferð meintra hryðjuverkamanna. Utanríkisráðherrar aðildarríkja NATO og Evrópusambandsins, sem á hana hlýddu, virtust móttækilegir fyrir útskýringum hennar.

Jaap de Hoop Scheffer, framkvæmdastjóri bandalagsins, sagði Rice hafa "hreinsað andrúmsloftið". Á kvöldverðarfundi sem hún átti með ráðherrunum í Brussel í fyrrakvöld fullyrti hún að Bandaríkin brytu ekki á réttindum meintra hryðjuverkamanna.

Rice endurtók í gær fyrri yfirlýsingar sínar um að engir bandarískir ríkisstarfsmenn mættu beita ómannúðlegum aðferðum, hvort sem er innan eða utan Bandaríkjanna.

"Bandarísk stjórnvöld beita ekki pyntingum, líða þær ekki og vilja ekki að starfsmenn þeirra taki þátt í slíkum aðferðum," sagði Rice. Að hún skyldi nefna starfsmenn bandarískra stjórnvalda svona sérstaklega í þessu samhengi var túlkað sem svar við ásökunum talsmanna mannréttindasamtaka um að með fyrri almennum yfirlýsingum sínum um að Bandaríkjastjórn hafnaði pyntingum væri ekki loku fyrir það skotið að leyniþjónustan CIA "úthýsti" yfirheyrslum til einkaaðila, sem ekki væru bundnir af sömu reglum og fulltrúar bandarískra ríkisstofnana.

Þýski utanríkisráðherrann Frank-Walter Steinmeier sagði að Rice hefði "ítrekað að alþjóðaskuldbindingar Bandaríkjanna væru ekki túlkaðar með öðrum hætti en í Evrópu". Í Washington reyndi George W. Bush Bandaríkjaforseti einnig að leggja sitt lóð á vogarskálarnar til að kveða niður orðróm um að CIA reki leynifangelsi í Austur-Evrópu, er hann hitti Wolfgang Schüssel Austurríkiskanslara í Hvíta húsinu. Fullyrti Bush á fundinum með Schüssel að bandarísk stjórnvöld færu að gildandi alþjóðalögum sem bönnuðu pyntingar.

Rétt eins og aðrir talsmenn Bandaríkjastjórnar hingað til vék Rice sér í Evrópuförinni markvisst undan því að svara því efnislega hvort eitthvað væri hæft í orðrómnum um leynifangelsin, en skyldi svo vera væri það brot á ákvæðum Mannréttindasáttmála Evrópu. Rannsókn Evrópuráðsins á málinu heldur áfram.