Sækja mann­réttinda­samtök til saka vegna njósna um öf­ga­menn

Southern Povery Law Center, mannréttindasamtök með höfuðstöðvar í Alabama, eru sökuð um að hafa féflett bakhjarla sína með því að nota framlög þeirra til þess að greiða öfgamönnum fyrir upplýsingar.

Todd Blanche, starfandi dómsmálaráðherra, sagði að samtökin hefðu með þessum hætti búið til öfgastarfsemi sem þau þóttust standa gegn. Saksóknarar á hans vegum halda því fram að öfgamennirnir hafi notað fé frá SPLC til þess að fremja glæpi. AP-fréttastofan segir að engin dæmi um það séu tilgreind í greinargerðum saksóknaranna.

Fulltrúar samtakanna mótmæla ásökunum hástöfum. Þau hafi nýtt sér uppljóstrarar til þess að njósna um öfgasamtök og fylgjast með ofbeldisógn sem af þeim stafaði. Samtökin hafi oft deilt upplýsingum sem þannig fengust með lögreglu. Þeir fullyrða jafnframt að þessar njósnir hafi bjargað mannslífum.

Hafi blekkt banka og bakhjarla

Uppljóstranaverkefni SPLC er sagt hafa hafist á níunda áratug síðustu aldar en það hefur síðan verið lagt af. Samtökin segja að verkefnið hafi hafist á hátindi borgararéttarhreyfingar blökkufólks þegar kirkju blökkumanna voru sprengdar upp og ríkisvaldið gekk fram með ofbeldi gegn mótmælendm.

Samtökin eru sögð hafa stofnað bankareikninga í nafni skúffufyrirtækja sem voru notaðir til þess að greiða uppljóstrurum innan samtaka hvítra þjóðernissinna og annarra haturshópa á laun.

Dómsmálaráðuneytið heldur því fram að SPLC hafi með þessum hætti blekkt fjármálastofnanir og eigin fjárhagslegu bakhjarla og framið fjársvik. SPLC segir að uppljóstraraverkefninu hafi verið haldið leyndu til þess að tryggja öryggi uppljóstraranna.

Á meðal þeirra sem ráðuneytið segir að SPLC hafi greitt háar fjárhæðir er liðsmaður nýnasistasamtaka sem tók þátt í að skipuleggja samkomu hvítra þjóðernissinna í Charlottesville í Virgínu árið 2017. Sú samkoma endaði í óeirðum á milli öfgamanna og mótmælenda þeirra. Kona lést þegar einn öfgamannanna ók inn í hóp fólks mótmælenda.

Repúblikanar telja sig eiga harma að hefna

SPLC voru stofnuð í djúpa suðri Bandaríkjanna árið 1971. Samtökin eru með höfuðstöðvar í Montgomery í Alabama þar sem Martin Luther King yngri vakti fyrst landsathygli fyrir baráttu sína fyrir réttindum blökkumanna sem sætti kerfislægri kúgun, sérstaklega í ríkjum gamla Suðurríkjasambandsins.

Samtökin hafa meðal annars rekið dómsmál gegn öfgasamtökum hvítra þjóðernissinna.

Repúblikanar hafa lengi litið samtökin hornauga og telja þau vinstrisinnuð, að sögn AP-fréttastofunnar. Þá hafa þeir sakað þau um að beita sér gegn hægrimönnum vegna skoðana þeirra.

Undir stjórn Donalds Trump forseta hefur bandaríska alríkisstjórnin þjarmað að ætluðum andstæðingum hans og Repúblikanaflokksins. SPLC hafa meðal annars gagnrýnt orðræðu Trump, stefnu hans í kosningaréttarmálum og fleiru.

Ekki síst fór fyrir brjóstið á repúblikönum að SPLC nefndu Turning Point USA, samtök sem Charlie Kirk stofnaði, í skýrslu um hatur og öfgahyggju árið 2024. Lýstu þau samtökum Kirk sem dæmigerðum öfgahægrisamtökum. Kirk var ráðinn af dögum í fyrra.

Alríkislögreglan FBI hætti í kjölfarið samstarfi við SPLC en samtökin höfðu lengi veitt henni aðgang að gögnum sínum um hatursglæpi og öfgastarfsemi í Bandaríkjunum. Forstjóri alríkislögreglunnar sakaði samtökin um að vera „ófrægingarvél“