Bæta við einu geimskoti og stefna á tunglið 2028

Til stendur að reyna að lenda geimförum á yfirborði tunglsins snemma árs 2028.

Artemis-áætlunin snýst í stuttu máli um að senda geimfara aftur til tunglsins og koma þar upp varanlegri viðveru. Lengi stóð til að geimskotin vegna áætlunarinnar yrðu fjögur og átti svo að bæta við fleiri reglulegum geimferðum til tunglsins.

Artemis I sendi geimfar á braut um tunglið í nóvember 2022. Artemis II er ætlað að senda menn á braut um tunglið en því geimskoti hefur ítrekað verið frestað á undanförnum árum, nú síðast í febrúar vegna bilunar.

Það var svo í Artemis III sem til stóð að lenda geimförum á tunglinu, um mitt næsta ár. Síðan átti að gera það aftur í Artemis IV einhverju síðar.

Þriðja geimskotið ekki til tunglsins og bæta öðru við

Nú er búið að gera töluverðar breytingar á þessari áætlun, eins og fram kemur á vef NASA.

Enn stendur til að geimfararnir í Artemis II eigi að fara á braut um tunglið og stendur til að reyna að skjóta þeim af stað í þennan tíu daga leiðangur í apríl. Geimfararnir í Artemis III eiga þó ekki lengur að lenda á tunglinu.

Þess í stað eiga þeir, um mitt næsta ár, að fara á braut um jörðina. Þar eiga þeir að prófa að fara úr Orion-geimfari yfir í lendingarfar eða lendingarför sem starfsmenn SpaceX og Blue Origin eru að vinna að.

Samkvæmt áætlunum NASA á að flytja geimfara til tunglsins með Orion-geimfari en þar eiga geimfararnir að fara um borð í lendingarfar frá annaðhvort SpaceX eða Blue Origin og nota það til að lenda á yfirborði tunglsins.

SpaceX hafði haft betur gegn Blue Origin og gert samning við NASA um að þróa þetta lendingarfar en Sean Duffy, fyrrverandi starfandi yfirmaður NASA, endurskoðaði þá ákvörðun á síðasta ári. SpaceX er á eftir áætlun þegar kemur að þróun lendingarfarsins og sagði Duffy að útboðið um lendingarfarið yrði opnað á nýjan leik.

Elon Musk, eigandi SpaceX, brást reiður við þessum fregnum.

Það er svo í Artemis IV sem til stendur að lenda geimförum á tunglinu og er enn gert ráð fyrir því að það geimskot eigi að fara fram snemma árs 2028.

Í lok árs 2028 stendur svo til að skjóta Artemis V á loft en þá eiga geimfarar að hefja byggingu bækistöðvar á tunglinu.

Í kapphlaupi við Kínverja

Bandaríkjamenn og bandamenn þeirra eru í ákveðnu kapphlaupi við Kínverja og Rússa um að reisa bækistöðvar á tunglinu. Þessar bækistöðvar á að knýja með sérstökum kjarnakljúfum sem til stendur að senda til tunglsins á næstu árum.

Markmið NASA er að koma slíku orkuveri á yfirborð tunglsins fyrir árið 2030 en það sama ár stefna Kínverjar á að senda sína fyrstu geimfara til tunglsins.

Ráðamenn í Kína hafa einnig opinberað áætlanir um að smíða kjarnakljúf og nota hann til að knýja sameiginlega rannsóknarstöð þeirra og Rússa á yfirborði tunglsins.

Kjarnakljúfur á tunglinu myndi ekki virka eins og hann gerir á jörðinni. Hann þyrfti bæði að vera minni og léttari en gengur og gerist og þar að auki er hvorki loft né vatn á tunglinu sem hægt er að nota til kælingar. Því þyrfti kljúfur að vera búinn stóru kælikerfi.

Sérfræðingar segja áætlanir NASA og Kínverja óraunhæfar.