Jeremy Corbyn leiðir nýja stjórn­mála­hreyfingu

Flokkurinn er enn sem komið er nafnlaus en gengur undir bráðabirgðanafninu Flokkurinn þinn. Talað er um vendipunkt og möguleg endalok tveggja flokka kerfis Tory-a og Whig-a sem einkennt hefur bresk stjórnmál frá Byltingunni dýrlegu.

Tilkynningin um stofnun flokksins birtist á miðlum Corbyn og Sultana í gærmorgun en hún kom að engum óvörum. Ljóst hafði legið fyrir drykklengi að félagarnir, sem hafa verið í óformlegu bandalagi óháðra vinstrimanna á breska þinginu um stund, ætluðu sér að stofna stjórnmálaflokk.

Höggstaður á Verkamannaflokknum

„Kerfið er spillt,“ segja stofnendurnir en þetta hugtak „spillt“ (e. rigged) er endurtekið stef í yfirlýsingunni.

„Kerfið er spillt þegar á fimmtu milljón barna búa við fátækt í sjötta ríkasta landi heims. Kerfið er spillt þegar risavaxin fyrirtæki mala gull þegar reikningar hækka. Kerfið er spillt þegar ríkisstjórnin segir að enginn peningur sé til handa fátækum en milljarðar í stríð. Við sættum okkur ekki við þetta óréttlæti og það ættir þú ekki að gera heldur.“

Í færslunni sem Jeremy Corbyn og Zarah Sultana birtu á sínum miðlum er hlekkur á heimasíðu flokksins þar sem fólk er beðið um að skrá sig. Heimasíðan ber yfirskriftina Flokkurinn þinn og vörðu aðstandendurnir miklu púðri í að leiðrétta fjölmiðla sem drógu þá ályktun að það yrði nafn flokksins nýja. Það er sem sagt enn óákveðið.

Í viðtali við Sky News þvertekur Corbyn fyrir samskiptaörðugleika sem margir sögðu gæta í aðdraganda tilkynningarinnar. Óvissa hafði ríkt um nokkurt skeið um áform Corbyn og Sultana síðan sú síðarnefnda sagði sig úr Verkamannaflokknum og sagðist gera það til að koma á fót nýjum stjórnmálaflokki með Jeremy Corbyn.

Corbyn sjálfur virtist þó koma af fjöllum við þessar fréttir og hafði þá ekki skuldbundið sig því að stofna nýjan flokk eða að deila formennskunni með Sultana. Hann hafði sjálfur sagt sig úr Verkamannaflokknum árið 2020 eftir erjur við flokksstjórnina vegna ásakana um gyðingaandúð. Hann hafði gegnt formennsku í flokknum frá árinu 2020 en var nú óflokksbundinn. Í þingkosningunum á síðasta ári var honum meinað að bjóða sig fram undir formerkjum Verkamannaflokksins en hljót kjör sem óháður frambjóðandi með talsverðum yfirburðum.

Jeremy Corbyn er yfirlýstur sósíalisti og er hlynntur því að innleiða velferðarkerfi á borð við það sem við búum við á Norðurlöndunum. Hann hefur úthrópað niðurskurðarstefnu Íhaldsflokksins og vill endurþjóðnýta rafmagns-, vatns- og samgönguinnviði. Hann hefur jafnframt gagnrýnt aðgerðarleysi breskra stjórnvalda í málefnum Palestínumanna harkalega og segja breskir stjórnmálaskýrendur að þar geti hann fundið höggstað á Verkamannaflokki Keirs Starmer. Því er jafnvel velt upp hvort nýlegar yfirlýsingar forsætisráðherrann um að taka málið fastari tökum geti verið afleiðing aukinnar óánægju þjóðarinnar í garð aðgerðarleysis ríkisstjórnarinnar.

Gósentíð hins breska lýðskrumara

Lítið er vitað um framhaldið en Corbyn ræddi við fjölmiðla í gær. Þar tók hann fyrir samskiptaleysi þeirra Sultana. Hann sagði nafnið enn óákveðið en að það yrði „stutt og hnitmiðað.“ Til stendur að halda flokksfund þegar líður á haustið þar sem flokkurinn yrði formlega stofnaður og væntanlega nefndur.

Mikill uppgangur er á nýjum stjórnmálahreyfingum í Bretlandi um þessar mundir og ber þar hæst á Endurbótaflokki Nigels Farage. Farage er vitanlega þekkt stærð í breskum stjórnmálum en hann leiddi Breska Sjálfstæðisflokkinn þegar Bretar ákváðu að ganga úr Evrópusambandinu. Honum hefur verið lýst sem andliti bresks popúlisma og nú ógna popúlískir flokkar viðtekna valdinu beggja megin miðjunnar.

Corbyn segir þó reginmun á eðli flokkanna tveggja en hann segir Endurbótaflokk Farage hættulegan.

„Í staðinn bjóðum við upp á að tengja fólk saman til að mæta fátækt, lélegum húsakosti og fjársveltu menntakerfi. Til að mæta þessum vandamálum saman,“ sagði Jeremy Corbyn.

Nýjar stjórnmálahreyfingar eiga að jafnaði erfitt uppdráttar í Bretlandi en skoðanakannanir YouGov benda til þess að Jeremy Corbyn njóti mikils stuðnings meðal þjóðarinnar. Hann er eitt þekktasta nafn í breskum stjórnmálum og samkvæmt fyrstu niðurstöður kannana fengi flokkurinn um tíu prósent atkvæða ef gengið yrði til kosninga í dag.