Bandaríkin reiddu fram 400 milljónir til að liðka fyrir lausn fanga í Íran

Utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna segir 400 milljóna dollara greiðslu, sem nemur um 46 milljörðum íslenskra króna, til Íran hafa verið lagða fram til að liðka fyrir lausn bandarískra fanga.

Talsmaður ráðuneytisins, John Kirby, sagði við fjölmiðla að samið hafi verið sérstaklega um greiðsluna og að þær samningaviðræður hafi ekki verið haldnar samhliða samningaviðræðum um lausn fanganna. Greiðslan var síðan ekki innt af hendi fyrr en fangarnir voru farnir frá Íran.

Bandaríkjamennirnir fimm voru leystir úr haldi í janúar síðastliðnum í skiptum fyrir sjö íranska fanga. Bandaríkin sendu sama daga 400 milljónir dollara til Íran.

Fangaskiptin áttu sér stað um það leyti sem Bandaríkin afléttu viðskiptaþvingunum á Íran eftir að Íranir lofuðu að láta af þróun kjarnavopna.

Ullu þau mikilli reiði á meðal Repúblikana sem sögðu bandarísk yfirvöld hafa sýnt linkind í málinu. Forsvarsmenn Hvíta hússins hafa neitað því staðfastlega að þessi greiðsla hafi verið lausnargjald fyrir fangana, heldur að greiðslan hafi verið hluti af sátt í áralangri fjármáladeilu landanna sem teygir sig aftur til ársins 1979 þegar íslamska byltingin átti sér stað í Íran.

Kirby lét þessi ummæli falla eftir að bandaríska blaðið Wall Street Journal greindi frá því að þessi greiðsla var ekki látin af hendi rakna fyrr en flugvélin sem flutti bandarísku fangana frá Íran var komin úr landi. 

Kirby sagði greiðsluna hluta af 1,7 milljörðum dala sem Bandaríkin skulda Íran vegna samninga um hergögn milli landanna sem gerður var á áttunda áratug síðustu aldar. Hergögnin voru hins vegar aldrei afhent og var það alfarið útilokað eftir íslömsku byltinguna árið 1979.

Barack Obama, forseti Bandaríkjanna, hafði samþykkt að endurgreiða írönskum yfirvöldum en Kirby sagði við blaðamenn í dag að Bandaríkjastjórn hefði haft áhyggjur af því að stjórnvöld í Íran myndu ekki efna loforð sitt um að sleppa föngunum og var því beðið með að afhenda peningana þangað til fangarnir höfðu yfirgefið landið.

„Annað hefði verið heimskulegt af okkur,“ sagði Kirby.