Hrollvekjandi glæpaiðnaður: Gefðu nýra og keyptu iPad

Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) áætlar að tíu þúsund nýru séu seld á svörtum markaði árlega. Það þýðir að nýra er fjarlægt með ólöglegum hætti úr einstaklingi á klukkutíma fresti. Oft eru nýrun fjarlægð úr líkama fólks gegn þeirra vilja.

Breska blaðið Guardian fjallar um málið á vefsíðu sinni en þar kemur fram að þeir sem selja úr sér nýra fá 5000 þúsund dollara fyrir viðvikið. Það gera rúmlega 600 þúsund krónur. Nýrað er síðan selt til vel efnaðra einstaklinga frá Vesturlöndum eða Mið-Austurlöndum. Þeir greiða um 26 milljónir króna fyrir nýrað. Ástæðan fyrir þörf á nýju nýra er mikil aukning á sykursýki í velferðarsamfélögum heimsins.

Umfang líffæraglæpa kom bersýnilega í ljós á dögunum þegar ísraelska lögreglan upprætti klíku sem braskaði með líffæri. Þá var læknir handtekinn auk tíu annarra. Líklega er um alþjóðlegan líffæraglæpahring að ræða. Þeir eru meðal annars ákærðir fyrir kúgun, skattsvik og að hafa valdið annarri manneskju meiriháttar skaða.

Fréttamaður Guardian komst síðar í samband við líffærabraskara í Kína sem auglýsti þjónustu sína með eftirfarandi slagorði: „Gefðu nýra og keyptu nýjan iPad!"

Sá sami bauðst til þess að framkvæma skurðaðgerðina á innan við tíu dögum. Það er ljóst að fimm þúsund dollarar eru talsverðir peningar í Kína. Þeir sem samþykkja hinsvegar að láta fjarlægja úr sér nýra geta ekki hætt við. Því fékk hinn 25 ára gamli Hu Jie að kynnast. Hann vildi hætta við að gefa nýra úr sér en var engu að síður neyddur á skurðborðið.

Um 75 prósent af líffærabraski hverfist um nýru. Ástæðan er einföld, eftirspurnin eftir nýju nýra er gríðarleg. Þannig gerir Alþjóðaheilbrigðisstofnunin ráð fyrir því að þessi tíu þúsund nýru sem eru seld og grædd í kaupendur, svari aðeins tíu prósent af eftirspurninni eftir nýra í hinum vestræna heimi.

En vandamálið er víðtækara. Þannig er talið að hersjúkrahús í Kína bjóði upp á samskonar þjónustu. Ástæðan er sú að kínversk yfirvöld fjarlægja líffæri úr föngum sem eru líflátnir og selja aftur. Þá skiptir engu hvort viðkomandi fangi hafi gefið leyfi fyrir því eða ekki. Þessi hegðun kínverskra yfirvalda hefur verið fordæmd um allan heim. Kínverjar lofa nú að hætta að ræna líffærum úr föngum fyrir árið 2017.

En hvað er til ráða?

Breski prófessorinn Jim Feehally segir í viðtali við Guardian að ríki þurfa að stórauka framboð af líffæragjöfum. Þá þurfi hreinlega að hvetja almenning í hinum vestræna heimi til þess að stunda heilbrigðari lífsstíl svo þeir fái ekki áunna sykursýki.