PCOS verður PMOS: Fjölblöðrueggjastokkaheilkenni ei meir Hólmfríður Gísladóttir skrifar 13. maí 2026 08:45 Talið er að ein af hverjum átta til tíu konum sé með PCOS, margar án þess að vita það. Getty Hópur sérfræðinga hefur ákveðið að það sem áður var kallað „polycystic ovary syndrome“ verði hér eftir kallað „polyendocrine metabolic ovarian syndrome“. Heilkennið, sem margar konur kannast við, verður þannig hér eftir PMOS í stað PCOS. Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti. Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Innlent Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Innlent Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Innlent Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Innlent Ein matskeið og þá er dauðinn vís Innlent Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Innlent Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Innlent Skipti engu hvort ummælin hafi verið sett fram í kaldhæðni Innlent Ingó veðurguð hafði betur í Landsrétti Innlent Fleiri fréttir Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Skipar sérstakan saksóknara vegna hópnauðgunar við Cornell-háskóla Boðaði ríkisstjórn á fund vegna mótmæla nemenda „Á lífi eins og er“ eftir misheppnaða aftöku Írani grunaður um að skipuleggja hryðjuverk Uppörvandi fréttir fyrir Demókrata Sniðganga bandamenn á NATO-fundum Svissneskir jöklar rýrnað um tæp tuttugu prósent á fimm árum Gera óháða rannsókn á hópnauðgun við háskólann Dæmd í Danmörku fyrir stuld og sölu rándýrra Pokémon-spila Skýrar vísbendingar að Íranir eigi hlut að máli Á spítala eftir misheppnaða aftöku Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Kynna fyrsta „núllosunarsvæði“ Danmerkur Norlén tekinn aftur við og boðar formenn á fund Kallaði ráðherra á fund vegna handtöku mannanna við herstöðina Sjá meira
Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti.
Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Innlent Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Innlent Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Innlent Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Innlent Ein matskeið og þá er dauðinn vís Innlent Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Innlent Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Innlent Skipti engu hvort ummælin hafi verið sett fram í kaldhæðni Innlent Ingó veðurguð hafði betur í Landsrétti Innlent Fleiri fréttir Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Skipar sérstakan saksóknara vegna hópnauðgunar við Cornell-háskóla Boðaði ríkisstjórn á fund vegna mótmæla nemenda „Á lífi eins og er“ eftir misheppnaða aftöku Írani grunaður um að skipuleggja hryðjuverk Uppörvandi fréttir fyrir Demókrata Sniðganga bandamenn á NATO-fundum Svissneskir jöklar rýrnað um tæp tuttugu prósent á fimm árum Gera óháða rannsókn á hópnauðgun við háskólann Dæmd í Danmörku fyrir stuld og sölu rándýrra Pokémon-spila Skýrar vísbendingar að Íranir eigi hlut að máli Á spítala eftir misheppnaða aftöku Flugmaður stakk kollega sinn og reyndi að brotlenda vélinni Rússar sagðir hafa ætlað að myrða Kasparov Flugvél beint annað eftir „slagsmál“ milli flugmanna Hundruð unglinga handteknir í Frakklandi Einn mannanna fimm hafi hringt sjálfur í neyðarlínuna Stríðsyfirlýsing sem gæti leitt til nýrra kosninga Fundu eldsneyti en engin sprengiefni í bílunum Hafa enn ekki ákveðið hvort rétta eigi aftur yfir Clancy Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Enn lítið um svör í Englandi Fundu lúxusíbúð með golfhermi innan veggja fangelsis Síðustu hermennirnir fara frá Írak, aftur Eistar saka Rússa um fjölþáttaárás Búa í „helvíti á jörðu“ og borða illgresi til að halda lífi „Háfhrifavaldur“ fastur í kóresku síki Kynna fyrsta „núllosunarsvæði“ Danmerkur Norlén tekinn aftur við og boðar formenn á fund Kallaði ráðherra á fund vegna handtöku mannanna við herstöðina Sjá meira