Búskmennirnir í Botsvana fá að snúa aftur heim

Á miðvikudaginn felldi Hæstiréttur í Botsvana þann úrskurð að búskmenn hafi fullan rétt til þess að snúa aftur til heimkynna sinna í Kalahari-eyðimörkinni.

Þessi úrskurður skiptir sköpum fyrir Búskmenn, sem segja að stjórn landsins hafi hrakið þá frá hefðbundnum veiðilendum sínum árið 2002 til þess að geta stundað þar demantavinnslu og annan námugröft. Stjórnin neitar því, segir að Búskmenn hafi sjálfir samþykkt að flytja burt og þeir hafi fengið bætur, auk þess sem stjórnin hafi fyrir átt allan rétt til auðlinda í jörðu.

Þriggja manna dómstóll komst að þeirri niðurstöðu að Búskmenn hafi alla tíð haft fullan lagalegan rétt til þess að dvelja á veiðilendunum, þeir hafi verið ólöglega sviptir eignum sínum, og það brjóti í bága við stjórnarskrá landsins að neita þeim um veiðileyfi þótt þarna sé nú friðland veiðidýra.

Á hinn bóginn taldi dómstóllinn að ríkinu bæri engin skylda til að útvega þeim, sem kjósa að snúa aftur, nokkra grunnþjónustu á borð við neysluvatn.

Búskmenn hafa frá alda öðli átt heimkynni í Kalahari-eyðimörkinni, sem nú nær yfir landamæri þriggja ríkja, Botsvana, Namibíu og Suður-Afríku. Flestir þeirra búa í Botsvana, og nefnist ættbálkur þeirra þar Basarva, en í Namibíu býr um þriðjungur búskmanna og kallast þeir San.

Búskmenn hafa hafst við á þessum slóðum í 20 þúsund ár, en hafa lengi átt í vök að verjast, fyrst fyrir um 1.500 árum þegar Bantúmenn streymdu til suðurs frá Mið-Afríku og síðan kom næsta holskeflan fyrir um 350 árum þegar Evrópubúar komu og sölsuðu undir sig allt það land sem þeir gátu.

Nú eru Búskmenn um hundrað þúsund talsins og búa flestir við verulega fátækt.