Ekki rétta leiðin að kynda undir læsisstríð Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 19. janúar 2026 09:11 Gunnar Gíslason forstöðumaður Miðstöðvar skólaþróunar við HA. Vísir/samsett Gunnari Gíslasyni, forstöðumanni Miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri, líst ekki á blikuna hvað varðar umræðuna um læsi og lestrarkennslu, en hann segist óttast að verið sé að kynda undir „læsisstríði“. Hann telur það meðal annars vera lykilatriði að efla og auka áherslu á læsi og lesskilning á mið- og unglingastigi, en ekki bara í fyrstu bekkjum grunnskóla. Töluverð umræða hefur verið uppi um læsi og lestrarkennslu á Íslandi eftir að Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra á dögunum. Inga hefur sjálf boðað átak í þeim efnum og hefur sjálf lýst gagnrýni á svokallaða byrjendalæsisstefnu sem hér hafi verið stuðst við, og hefur ekki borið tilætlaðan árangur að mati Ingu. Yfirlýsingar hennar hafa sætt nokkurri gagnrýni. Gunnar var til viðtals í Bítinu á Bylgjunni í morgun, þar sem hann var spurður hvernig umræðan blasi við honum og hvernig hann meti stöðuna. „Mér líst ekkert rosalega vel á þessa stöðu vegna þess að við erum einhvern veginn að kynda undir eitthvað sem kallað er læsisstríð. Ég held að það græði enginn á svoleiðis stríði, svona læsisstríði þar sem menn eru að takast á um mismunandi stefnur í læsi og þar fram eftir götunum,“ sagði Gunnar. „Þetta hefur verið í gangi erlendis eins og hér og þetta hefur hingað til ekki skilað nokkrum einasta árangri og kemur þá bara niður á börnunum sem við erum að reyna eftir fremsta megni að sinna og gera sem best læs.“ Það hafi ekki gengið eins vel og menn myndu vilja sé horft til niðurstaðna mælinga á borð við PISA-kannanir. „Það er bara hárrétt. Þetta hefur bara alls ekki gengið nógu vel,“ sagði Gunnar. Þetta sé þó ekki í fyrsta sinn sem byrjendalæsistefnunni sé kennt um og hún gerð að eins konar blóraböggli þegar kemur að umræðu um bága stöðu læsis. Hann vill þó meina að mikilvægt sé að skoða einnig aðra þætti. Til að mynda hafi áherslan löngum verið á læsi og lestur í 1. til 3. bekk grunnskóla, en það skipti máli að einblína á læsi á öllum skólastigum. „Við erum að sjá þetta bara í niðurstöðum rannsóknar, eftir rannsókn, eftir rannsókn, að það er ekki verið að gera þetta. Þetta er svo skrítið að við skulum alltaf vera að höggva í sama knérunn, vitandi það að það hefur engan tilgang. Við þurfum að horfa á hvar við þurfum að styrkja læsi og læsiskennslu. Það er á eldri stigum grunnskólans, miðstigi og unglingastigi,“ sagði Gunnar. Viðtalið við hann í heild sinni má heyra í spilaranum hér að ofan. Skóla- og menntamál Grunnskólar Börn og uppeldi Mest lesið Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Erlent Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair Erlent Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Erlent Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Innlent Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Erlent Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Innlent Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Innlent „Ég hafna samningi þeirra“ Erlent Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Innlent Tómas kominn aftur til starfa Innlent Fleiri fréttir Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Heimsfræg Twitch-stjarna olli örtröð í miðbænum Fagnar fækkun lögregluembætta og deilt um málverk af Danakonungi Átján kíló af kókaíni undir fölskum botni Eftirlitið fellur á herðar foreldra Loka hringveginum við Jökulsárlón Fá loksins að fagna aldarafmælinu „Það er ótrúlega dýrt og lýjandi að hafa rétt fyrir sér“ Fluttur til aðhlynningar eftir umferðarslys Tortímir gervigreindin mannkyninu? „Farið að minna mig á stöðuna í Bandaríkjunum“ Mátti þrífa harkalega í leikskólabarn Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum Ákærður fyrir gróf brot á barnungri stjúpsystur sinni Sjaldgæfur gestur í Eyjum Bað um álit lögreglu á gæðum fíkniefna Skriða þveraði veginn í Árneshrepp Breiðholtsbraut lokuð allan morgundaginn Allt umfram 2,8 milljarða dregið frá Segir Ingu hafa eytt sér á Facebook Sjá meira
Töluverð umræða hefur verið uppi um læsi og lestrarkennslu á Íslandi eftir að Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra á dögunum. Inga hefur sjálf boðað átak í þeim efnum og hefur sjálf lýst gagnrýni á svokallaða byrjendalæsisstefnu sem hér hafi verið stuðst við, og hefur ekki borið tilætlaðan árangur að mati Ingu. Yfirlýsingar hennar hafa sætt nokkurri gagnrýni. Gunnar var til viðtals í Bítinu á Bylgjunni í morgun, þar sem hann var spurður hvernig umræðan blasi við honum og hvernig hann meti stöðuna. „Mér líst ekkert rosalega vel á þessa stöðu vegna þess að við erum einhvern veginn að kynda undir eitthvað sem kallað er læsisstríð. Ég held að það græði enginn á svoleiðis stríði, svona læsisstríði þar sem menn eru að takast á um mismunandi stefnur í læsi og þar fram eftir götunum,“ sagði Gunnar. „Þetta hefur verið í gangi erlendis eins og hér og þetta hefur hingað til ekki skilað nokkrum einasta árangri og kemur þá bara niður á börnunum sem við erum að reyna eftir fremsta megni að sinna og gera sem best læs.“ Það hafi ekki gengið eins vel og menn myndu vilja sé horft til niðurstaðna mælinga á borð við PISA-kannanir. „Það er bara hárrétt. Þetta hefur bara alls ekki gengið nógu vel,“ sagði Gunnar. Þetta sé þó ekki í fyrsta sinn sem byrjendalæsistefnunni sé kennt um og hún gerð að eins konar blóraböggli þegar kemur að umræðu um bága stöðu læsis. Hann vill þó meina að mikilvægt sé að skoða einnig aðra þætti. Til að mynda hafi áherslan löngum verið á læsi og lestur í 1. til 3. bekk grunnskóla, en það skipti máli að einblína á læsi á öllum skólastigum. „Við erum að sjá þetta bara í niðurstöðum rannsóknar, eftir rannsókn, eftir rannsókn, að það er ekki verið að gera þetta. Þetta er svo skrítið að við skulum alltaf vera að höggva í sama knérunn, vitandi það að það hefur engan tilgang. Við þurfum að horfa á hvar við þurfum að styrkja læsi og læsiskennslu. Það er á eldri stigum grunnskólans, miðstigi og unglingastigi,“ sagði Gunnar. Viðtalið við hann í heild sinni má heyra í spilaranum hér að ofan.
Skóla- og menntamál Grunnskólar Börn og uppeldi Mest lesið Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Erlent Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair Erlent Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Erlent Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Innlent Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Erlent Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Innlent Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Innlent „Ég hafna samningi þeirra“ Erlent Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Innlent Tómas kominn aftur til starfa Innlent Fleiri fréttir Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Heimsfræg Twitch-stjarna olli örtröð í miðbænum Fagnar fækkun lögregluembætta og deilt um málverk af Danakonungi Átján kíló af kókaíni undir fölskum botni Eftirlitið fellur á herðar foreldra Loka hringveginum við Jökulsárlón Fá loksins að fagna aldarafmælinu „Það er ótrúlega dýrt og lýjandi að hafa rétt fyrir sér“ Fluttur til aðhlynningar eftir umferðarslys Tortímir gervigreindin mannkyninu? „Farið að minna mig á stöðuna í Bandaríkjunum“ Mátti þrífa harkalega í leikskólabarn Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum Ákærður fyrir gróf brot á barnungri stjúpsystur sinni Sjaldgæfur gestur í Eyjum Bað um álit lögreglu á gæðum fíkniefna Skriða þveraði veginn í Árneshrepp Breiðholtsbraut lokuð allan morgundaginn Allt umfram 2,8 milljarða dregið frá Segir Ingu hafa eytt sér á Facebook Sjá meira