Rannsóknir í fiskeldi verði stórefldar á Vestfjörðum

Fiskeldisfyrirtæki og sveitarfélög á Vestfjörðum telja brýnt að ríkið efli rannsóknir á sviði fiskeldis og eru tilbúin að leggja sitt af mörkum. Það sé forsenda þess að atvinnugreinin geti stækkað í sátt við umhverfið.

Fyrirtækin sem stunda sjókvíaeldi á Vestfjörðum þrýsta öll á að fá auknar heimildir, allt suður frá Patreksfirði og norður í Ísafjarðardjúp. Þannig segja ráðamenn Arnarlax að það sé beinlínis forsenda fyrir matvælaiðjunni sem áformuð er á Bíldudal að laxeldisleyfi þeirra í Arnarfirði verði aukið úr 3.000 tonnum upp í 10.000 tonn.

Vestfirskir firðir eru hins vegar takmörkuð auðlind og stjórnvöld virðast stíga varlega til jarðar í að veita fiskeldisfyrirtækjunum þær heimildir sem þau óska eftir.

Matthías Garðarsson, aðaleigandi Arnarlax, segir að ef stjórnvöld vilji að þessi auðlind, sem laxinn er í firðinum, verði byggð upp til að skapa störf, verðmæti og útflutningstekjur, hljóti fyrirtækið að fá þessa aukningu. Þetta sé ekki það mikið að fjörðurinn þoli það ekki. 

Höskuldur Steinarsson er formaður Landssamband fiskeldisstöðva og framleiðslustjóri Fjarðalax. Hann segir að fyrirtækið sé um það bil að fullnýta sitt eldisleyfi. Mikill þrýstingur sé á þær stofnanir, sem koma að leyfisveitingum, að vinna með fyrirtækjunum að aukningu leyfa.

„Til þess að það geti orðið þurfa að fara fram rannsóknir. Það stendur að nokkru leyti upp á hið opinbera að framkvæma þær rannsóknir,” segir Höskuldur.

“Fyrirtækin sem hér starfa hafa heitið að setja pening í þær rannsóknir til að liðka fyrir. Það er næsta stóra mál á þessu svæði að auka orkuna sem fer í rannsóknir til þess að það sé hægt að stækka greinina skynsamlega,” segir Höskuldur. 

Sveitarstjórnarmenn eru meðvitaðir um stöðuna og hafa bæjarstjóri Ísafjarðar og sveitarstjóri Tálknafjarðar nú sameinast um yfirlýsingu þar sem hvatt er til þess að rannsóknarstofu verði komið upp á Tálknafirði, sem tengst geti útibúi Hafrannsóknarstofnunar og Háskólasetrinu á Ísafirði. Þar verði fjölgað í tíu til fimmtán starfsmenn til að stórefla fiskeldisrannsóknir.

Yfirlýsing bæjarstjóra Ísafjarðar og sveitarstjóra Tálknafjarðar er svohljóðandi: 

„Undanfarnar vikur höfum við kannað möguleika tengda uppbyggingu fiskeldis á Vestfjörðum. Það er sameiginleg sýn okkar að stoðgreinar og þjónusta tengd fiskeldi eigi að byggjast upp á Vestfjörðum. Nauðsynlegur liður í þeirri uppbygginu er að rannsóknir á fiskeldi eigi sér stað á Vestfjörðum og teljum við í því skyni hagkvæmt að byggja upp rannsóknarstofu á Tálknafirði sem tengst gæti Hafrannsóknarstofnuninni og Háskólasetrinu í Ísafjarðarbæ. 

Á Tálknafirði er í dag gríðarmikil uppbygging seiðaeldisstöðva, sú mesta á landinu, og er áhugi er hjá fyrirtækjunum Fjarðarlaxi og Dýrfiski að koma að slíkri byggingu rannsóknarstofu þar. 

Í dag er Hafrannsóknarstofnunin eina stofnunin sem hefur viðamikla fagþekkingu á haffræði og sjávarvistfræði. Ljóst er að ef áætlanir ganga eftir um uppbyggingu fiskeldis á Vestfjörðum þarf að stórefla strandsvæðarannsóknir, því er það okkar sýn að útibú Hafrannsóknarstofnunarinnar á Ísafirði verði eflt og að starfsmönnum þar verði fjölgað í 10-15 starfsmenn, sem myndi skiljanlega renna sterkari stoðum undir starfsemina. 

Við teljum einnig afar mikilvægt að sá hluti Hafrannsóknarstofnunarinnar sem tengist og tengjast mun fiskeldisrannsóknum verði staðsettur hér á Vestfjörðum og að stofnunin komi að rekstri á ofangreindri rannsóknarstofu á Tálknafirði. 

Nú þegar hefur verið myndaður vinnuhópur um þessa sameiginlegu framtíðarsýn og að verkinu koma fulltrúar frá eldisfyrirtækjum, Atvinnuþróunarfélagi Vestfjarða og Háskólasetri Vestfjarða.  Háskólasetrið er jafnframt að kanna ýmsa möguleika varðandi rannsóknartengt nám og verkefni sem tengjast fiskeldi.“