Sarkozy boðar Frökkum nýja tíma

Nicolas Sarkozy tók við embætti sem nýr forseti Frakklands við hátíðlega athöfn í Elysée-höll í París í gær. Hann kvaddi forverann Jacques Chirac og boðaði tafarlausar og djarfar aðgerðir til að búa Frakkland í stakk fyrir nýja tíma.

Chirac lauk tólf ára embættistíð sinni á að afhenda eftirmanninum lyklana að kjarnorkuvopnabúri landsins á lokuðum fundi sem var einn af hápunktum forsetaskiptanna.

Hleypt var af 21 fallbyssuskoti næst við grafhýsi Napóleons til að fagna forsetaskiptunum.

Chirac, sem nú er á 75. aldursári, dró sig hljóðlega í hlé, eftir að hafa í fyrrakvöld kvatt þjóðina í stuttu sjónvarpsávarpi. Hann og Sarkozy gengu hlið við hlið út úr höllinni og kvöddust með handabandi á rauða dreglinum áður en Chirac settist upp í Citroën-forsetabifreiðina og ók á brott, veifandi út um gluggann. Viðstaddir klöppuðu. Þá sneri Sarkozy aftur inn í höllina, sem verður heimili hans næstu fimm árin.

Hinn orðhvati Sarkozy, sem er sonur ungversks innflytjanda af aðalsættum og franskrar móður af gyðingaættum, er fyrsti forseti Frakklands sem er fæddur eftir lok síðari heimsstyrjaldar. Með honum tekur þannig ný kynslóð við völdum með ný viðhorf og aðra afstöðu til þess hvernig takast beri á við vandamál landsins.

Eitt greinilegt merki um breytingar var hvernig óformlegheit blönduðust inn í hina annars þaulskipulögðu, hefðbundnu og hátíðlegu embættistökuathöfn. Á meðan beðið var eftir nýja forsetanum spjallaði herforingi kumpán­lega við ungan son Sarkozys, Louis, í beinni útsendingu að milljónum manna innan og utan Frakklands ásjáandi. Fjögur eldri börn forsetahjónanna voru einnig viðstödd – tveir synir úr fyrra hjónabandi Sarkozys og tvær dætur eigin­konunnar Ceciliu úr fyrra hjónabandi hennar.

Í fyrstu ræðu sinni sem sjötti forseti fimmta franska lýðveldisins lét Sarkozy þess getið að með kjöri sínu hinn 6. maí hefði þjóðin veitt honum umboð til breytinga. „Þjóðin færði mér umboð ... og ég mun uppfylla það af kostgæfni,“ sagði hann, og bætti við að frekari tafir á framkvæmd umbóta „gætu reynzt örlagaríkar“.

Chirac lét af forystu fyrir sjötta stærsta þjóðhagkerfi heims eftir tvö kjörtímabil, sem einkenndust af hálfvelgjulegum umbótum og félagslegri spennu í innflytjenda-úthverfum borga landsins, fjarri ljóma Elysée-hallar.

Sarkozy aflaði sér ekki aðeins vina á leið sinni í forsetastólinn. Hann er illa þokkaður af mörgum á vinstri væng stjórnmálanna. Andstæðingar hans áformuðu mómælagöngu síðdegis í gær frá Bastillutorgi í austanverðri París, þar sem mótmæli gegn kosningasigri Sarkozys breyttust í götu-óeirðir sem héldu áfram nokkrar nætur í röð í síðustu viku.

Mál sem kalla á tafarlausar aðgerðir er yfir átta prósentustiga atvinnuleysi, en yfir því marki hefur atvinnuleysi í landinu haldizt óslitið í aldarfjórðung, og að finna leiðir til að samræma betur sjálfsímynd gamallar og stoltrar þjóðar í þeim öru breytingum sem hnattvæddur heimur nútímans hefur í för með sér.

„Aldrei hefur andstaða við breytingar verið eins hættuleg fyrir Frakkland og í þessum heimi algerra umbreytinga, þar sem hver og ein þjóð er að reyna að halda hraðar í við breytingar en hinar, þar sem tafir geta verið örlagaríkar,“ hefur AP-fréttastofan eftir Sarkozy.

Hann hét því að endurreisa gildi „vinnu, verðleika og þess að leggja sig fram“ og að „finna upp nýjar lausnir“.

Sarkozy sagði að öryggi, regla, stjórn og árangur væru forgangsstefnumál sín.

Á alþjóðasviðinu yrði barátta fyrir mannréttindum og gegn loftslagsbreytingum efst á forgangslistanum.

Til merkis um hve ákveðinn hann væri í að láta hendur standa fram úr ermum hélt hann strax síðdegis í gær til Berlínar til að ræða málefni Evrópusambandsins við Angelu Merkel, kanzlara Þýzkalands, sem nú gegnir formennskunni í sambandinu.

Sarkozy mun einnig hafa snör handtök við að mynda nýja ríkisstjórn. Stjórn Dominique de Villepin, náins samherja Chiracs og keppinautar Sarkozys, sagði af sér á þriðjudag, á síðasta heila embættisdegi Chiracs. Fastlega er búizt við því að Sarkozy skipi Francois Fillon, náinn samherja sinn, í embætti forsætisráðherra.

Hinn vinsæli Bernard Kouchner, sem var eitt sinn heilbrigðisráðherra fyrir Sósíalistaflokkinn en er annars þekktastur fyrir að hafa verið einn aðalhvatamaðurinn á sínum tíma að stofnun Lækna án landamæra, sem veitt voru friðarverðlaun Nóbels, er einn þeirra sem líklegur þykir til að verða utanríkisráðherra í nýju stjórninni. Í hana hyggst Sarkozy ekki skipa fleiri en 15 ráðherra, sem er helmingi færri en áður. Sarkozy hefur jafnframt heitið því að helmingur ráðherra verði konur.