fimmta franska lýðveldið

Núverandi stjórnmálakerfi Frakklands varð til árið 1958, þegar þjóðaratkvæðagreiðsla fór fram um nýja stjórnarskrá, sem Charles de Gaulle var aðalhöfundurinn að.

Hann var í kjölfarið kjörinn fyrsti forseti fimmta franska lýðveldisins. Nicolas Sarkozy er sjötti forseti fimmta lýðveldisins og 23. forseti Frakklands frá því fyrsta lýðveldið var stofnað árið 1792.

FORSETAR FIMMTA LÝÐVELDISINS

Charles de Gaulle (hægrimaður): 1959-1969

Georges Pompidou (hægrimaður): 1969-1974

Valery Giscard d‘Estaing (miðju-hægrimaður): 1974-1981

Francois Mitterrand (sósíalisti): 1981-1995

Jacques Chirac (hægrimaður): 1995-2007

Nicolas Sarkozy (hægrimaður): 2007-

KJÖRTÍMABIL FORSETA: er nú fimm ár.

VALD FORSETA: Stjórnkerfi eftirstríðsáranna í Frakklandi, fjórða lýðveldið, einkenndist af pólitískum óstöðugleika, ósamstíga og skammlífum samsteypustjórnum sem gerði ákvarðanatöku á krepputímum og langtímastefnumótun erfiða. Ráðin var bót á þessu í fimmta lýðveldinu með því að koma á afgerandi forsetaræði.

Fyrst eftir stofnun fimmta lýðveldisins var forsetinn kjörinn af kjörmannasamkomu líkt og enn er gert í Bandaríkjunum. Árið 1962 var þessu breytt í beint þjóðkjör.

Forsetinn skipar forsætisráðherrann og mótar stjórnarstefnuna. Val forsætis­ráðherra og annarra ráðherra ríkisstjórnarinnar fer eftir því hvaða flokkur ræður yfir meirihluta á þjóðþinginu hverju sinni. Oft hefur komið fyrir að þannig hafi hægrisinnaður forseti setið uppi með sósíalista sem forsætisráðherra, og öfugt. Heimild: AP