Vísbendingar um að þúsund börn á Íslandi sæki ekki skóla Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 18. febrúar 2026 12:56 Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna. Vísir/Lýður Vísbendingar eru um að um þúsund börn á Íslandi sæki ekki grunnskóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Ekki liggja fyrir nákvæmar upplýsingar um það hversu víðtækt vandamál er um að ræða en margvíslegar ástæður geta verið fyrir því að börn sæki ekki skóla. Í síðustu viku fjallaði Vísir um svar mennta- og barnamálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi, þar sem fram kom að ráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safni ekki upplýsingum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögum en að væntanlegum miðlægum nemendagrunni verði meðal annars ætlað að bæta úr þessu. Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna, en hún var til viðtals um málið í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Hún segir þetta vera staðreynd, ekki sé vitað nákvæmlega hversu mörg börn sæki ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Staðreynd að fjöldi barna mæti ekki í skólann „Þetta er því miður staðreynd, og við getum ekki einu sinni komið okkur saman um það hvað við köllum þetta, skólaforðun, skólasóknarvandi, skólahöfnun, nemandi í útilokun,“ segir Soffía. Hún var jafnframt spurð hvort hún hefði einhverja hugmynd um hvað þetta kynnu að vera mörg börn, þrátt fyrir að ekki liggi fyrir um það opinberar tölur. „Ég hef heyrt svona óformlega tölu, þúsund börn á Íslandi. Það er gríðarlega stór og mikill vandi, og þetta er ekki bara það að við komum ekki barninu þínu í skólann, heldur liggur heimilið undir. Ég hef heyrt sögur af foreldrum sem hafa endað í kulnun og veikindum af því það er mjög mikið álag að koma barninu í skólann,“ segir Soffía. Það séu margar og fjölbreyttar ástæður fyrir því að umrædd börn mæti ekki í skólann. „Ég hef unnið mikið í úrræðum fyrir börn í vanda þannig ég þekki náttúrlega mörg börn sem hafa verið í skólaforðun og þær eru eiginlega jafnólíkar eins og þær eru margar. Það getur verið kvíði og það geta verið félagslegir erfiðleikar og það getur líka verið einhverjir skólatengdir þættir, og í langflestum tilfellum í þeim úrræðum sem ég hef unnið í þá er það bara að skólinn er ekki að mæta þörfum þessara barna,“ segir Soffía. Mikil aðsókn á fyrirhugað málþing Hún bendir á að boðað hafi verið til málþings um skólaforðun sem gert hafi verið að frumkvæði Guðmundar Inga Kristinssonar á meðan hann gegndi embætti mennta- og barnamálaráðherra. „Við getum tekið 300 manns í sæti, á fyrsta sólarhring fóru 150 sæti bara um leið. Þannig að vandamálið er alls staðar á Íslandi. Við erum svolítið að reyna að klukka allar hliðar, við erum að fá inn fræðafólkið, við höfum reyndar ekki rannsakað þetta nóg, en við ætlum að fá doktor frá háskólanum og starfsmann frá MMS til að ræða vandamálið í fræðum,“ segir Soffía. Það sé eitt, en hitt sé að fara yfir aðgerðir og úrræði. Þegar séu einhver úrræði í boði sem fólk sé ef til vill ekki meðvitað um, en fulltrúar þeirra sem hafa úrræði til boða muni einnig taka þátt í málþinginu auk foreldra sem munu lýsa sinni reynslu. Viðtalið við Soffíu í Bítinu má heyra í heild sinni í spilaranum hér ofar í fréttinni. Skóla- og menntamál Geðheilbrigði Börn og uppeldi Mest lesið Féll fram af svölum á hjúkrunaheimili og lést Innlent Starfsemi Hvals mögulega í uppnám: Hefur ekki svarað eftirlitinu frá því í maí Innlent Hvalur háði hálftíma dauðastríð Innlent „Hagið ykkur eins og fullorðið fólk“ Innlent Lögreglan leitar að Cezary Innlent Rennibrautinni lokað og ljósin skoðuð Innlent Komst á bragð skemmdarverka í baráttunni við Kristján Loftsson Innlent Mokgræðir á rafmyntum Innlent Hanna Katrín eigi að standa með starfsfólki Hvals – ekki gagnrýna það Innlent „Hverjir hafa efni á því að kaupa gramm af kókaíni?“ Innlent Fleiri fréttir Rennibrautinni hafi verið lokað og ljósin verði skoðuð Hvalur háði hálftíma dauðastríð Hanna Katrín eigi að standa með starfsfólki Hvals – ekki gagnrýna það Gómuð af tollinum með tvo lítra af kókaíni innvortis Komst á bragð skemmdarverka í baráttunni við Kristján Loftsson Mokgræðir á rafmyntum Séra Þórir Stephensen er látinn Féll fram af svölum á hjúkrunaheimili og lést Lögregla rannsakar tvö innbrot í miðborginni Sér Blönduós eflast með byggðalínu og virkjunum Mímósuísinn ljúffengur en gerir aldrei aftur Jägermeister-ís Ógn felist í hótunum Paul Watson-samtakanna Lögreglan leitar að Cezary Aflvana togari hættulega nálægt landi Vegum lokað og bílar taldir Starfsemi Hvals mögulega í uppnám: Hefur ekki svarað eftirlitinu frá því í maí Segir verk Þórbergs enn ótrúlega lifandi „Hagið ykkur eins og fullorðið fólk“ „Hverjir hafa efni á því að kaupa gramm af kókaíni?“ Stærsta kókaínmál Íslandssögunnar og ráðherra sakar starfsmenn Hvals um fíflaskap Lokaeinkunnirnar vísbending um ósamræmda einkunnagjöf Komu slösuðum til bjargar í Drangey Hátt í þriggja milljarða króna virði af kókaíni Tímamót hjá Klettaskóla: „Allir mjög peppaðir“ Spiluðu þjóðsönginn á meðan hvalurinn var dreginn á land Gómaður með tæp sextíu kíló af amfetamíni og „bleikt kókaín“ Níu í haldi fyrir að smygla yfir hundrað kílóum af kókaíni í sjókistu Stefnt á kappræður milli utanríkisráðherra Traust til íslenskra yfirvalda sagt fara vaxandi Synjun Suðurlandsbrautar gæti tafið fyrstu lotu Borgarlínu Sjá meira
Í síðustu viku fjallaði Vísir um svar mennta- og barnamálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi, þar sem fram kom að ráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safni ekki upplýsingum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögum en að væntanlegum miðlægum nemendagrunni verði meðal annars ætlað að bæta úr þessu. Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna, en hún var til viðtals um málið í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Hún segir þetta vera staðreynd, ekki sé vitað nákvæmlega hversu mörg börn sæki ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Staðreynd að fjöldi barna mæti ekki í skólann „Þetta er því miður staðreynd, og við getum ekki einu sinni komið okkur saman um það hvað við köllum þetta, skólaforðun, skólasóknarvandi, skólahöfnun, nemandi í útilokun,“ segir Soffía. Hún var jafnframt spurð hvort hún hefði einhverja hugmynd um hvað þetta kynnu að vera mörg börn, þrátt fyrir að ekki liggi fyrir um það opinberar tölur. „Ég hef heyrt svona óformlega tölu, þúsund börn á Íslandi. Það er gríðarlega stór og mikill vandi, og þetta er ekki bara það að við komum ekki barninu þínu í skólann, heldur liggur heimilið undir. Ég hef heyrt sögur af foreldrum sem hafa endað í kulnun og veikindum af því það er mjög mikið álag að koma barninu í skólann,“ segir Soffía. Það séu margar og fjölbreyttar ástæður fyrir því að umrædd börn mæti ekki í skólann. „Ég hef unnið mikið í úrræðum fyrir börn í vanda þannig ég þekki náttúrlega mörg börn sem hafa verið í skólaforðun og þær eru eiginlega jafnólíkar eins og þær eru margar. Það getur verið kvíði og það geta verið félagslegir erfiðleikar og það getur líka verið einhverjir skólatengdir þættir, og í langflestum tilfellum í þeim úrræðum sem ég hef unnið í þá er það bara að skólinn er ekki að mæta þörfum þessara barna,“ segir Soffía. Mikil aðsókn á fyrirhugað málþing Hún bendir á að boðað hafi verið til málþings um skólaforðun sem gert hafi verið að frumkvæði Guðmundar Inga Kristinssonar á meðan hann gegndi embætti mennta- og barnamálaráðherra. „Við getum tekið 300 manns í sæti, á fyrsta sólarhring fóru 150 sæti bara um leið. Þannig að vandamálið er alls staðar á Íslandi. Við erum svolítið að reyna að klukka allar hliðar, við erum að fá inn fræðafólkið, við höfum reyndar ekki rannsakað þetta nóg, en við ætlum að fá doktor frá háskólanum og starfsmann frá MMS til að ræða vandamálið í fræðum,“ segir Soffía. Það sé eitt, en hitt sé að fara yfir aðgerðir og úrræði. Þegar séu einhver úrræði í boði sem fólk sé ef til vill ekki meðvitað um, en fulltrúar þeirra sem hafa úrræði til boða muni einnig taka þátt í málþinginu auk foreldra sem munu lýsa sinni reynslu. Viðtalið við Soffíu í Bítinu má heyra í heild sinni í spilaranum hér ofar í fréttinni.
Skóla- og menntamál Geðheilbrigði Börn og uppeldi Mest lesið Féll fram af svölum á hjúkrunaheimili og lést Innlent Starfsemi Hvals mögulega í uppnám: Hefur ekki svarað eftirlitinu frá því í maí Innlent Hvalur háði hálftíma dauðastríð Innlent „Hagið ykkur eins og fullorðið fólk“ Innlent Lögreglan leitar að Cezary Innlent Rennibrautinni lokað og ljósin skoðuð Innlent Komst á bragð skemmdarverka í baráttunni við Kristján Loftsson Innlent Mokgræðir á rafmyntum Innlent Hanna Katrín eigi að standa með starfsfólki Hvals – ekki gagnrýna það Innlent „Hverjir hafa efni á því að kaupa gramm af kókaíni?“ Innlent Fleiri fréttir Rennibrautinni hafi verið lokað og ljósin verði skoðuð Hvalur háði hálftíma dauðastríð Hanna Katrín eigi að standa með starfsfólki Hvals – ekki gagnrýna það Gómuð af tollinum með tvo lítra af kókaíni innvortis Komst á bragð skemmdarverka í baráttunni við Kristján Loftsson Mokgræðir á rafmyntum Séra Þórir Stephensen er látinn Féll fram af svölum á hjúkrunaheimili og lést Lögregla rannsakar tvö innbrot í miðborginni Sér Blönduós eflast með byggðalínu og virkjunum Mímósuísinn ljúffengur en gerir aldrei aftur Jägermeister-ís Ógn felist í hótunum Paul Watson-samtakanna Lögreglan leitar að Cezary Aflvana togari hættulega nálægt landi Vegum lokað og bílar taldir Starfsemi Hvals mögulega í uppnám: Hefur ekki svarað eftirlitinu frá því í maí Segir verk Þórbergs enn ótrúlega lifandi „Hagið ykkur eins og fullorðið fólk“ „Hverjir hafa efni á því að kaupa gramm af kókaíni?“ Stærsta kókaínmál Íslandssögunnar og ráðherra sakar starfsmenn Hvals um fíflaskap Lokaeinkunnirnar vísbending um ósamræmda einkunnagjöf Komu slösuðum til bjargar í Drangey Hátt í þriggja milljarða króna virði af kókaíni Tímamót hjá Klettaskóla: „Allir mjög peppaðir“ Spiluðu þjóðsönginn á meðan hvalurinn var dreginn á land Gómaður með tæp sextíu kíló af amfetamíni og „bleikt kókaín“ Níu í haldi fyrir að smygla yfir hundrað kílóum af kókaíni í sjókistu Stefnt á kappræður milli utanríkisráðherra Traust til íslenskra yfirvalda sagt fara vaxandi Synjun Suðurlandsbrautar gæti tafið fyrstu lotu Borgarlínu Sjá meira