Krefjast þess enn að Úkraínu­menn hörfi frá Donbas

Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, fundaði í dag og í gær með þeim Steve Witkoff, sérstökum erindreka Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, og Jared Kushner, tengdasyni forsetans bandaríska, í Berlín í Þýskalandi.

Á fundi þeirra í gær kom meðal annars fram að Bandaríkjamenn vilja enn að Úkraínumenn hörfi frá Donabas en Úkraínumenn hafa þegar útilokað að það komi til greina.

Sjá einnig: Úkraínumenn reiðubúnir til að falla frá aðild að Nató

Donbas-svæðið er myndað af Lúhansk- og Dónetsk-héruðum í austurhluta Úkraínu. Rússar stjórna svo gott sem öllu Lúhansk en Úkraínumenn stjórna enn stórum hluta Dónetsk og er það mjög víggirt svæði sem Rússar hafa varið miklu púðri í að reyna að ná. Sóknin hefur verið stöðvuð við borgina Pokrovsk í fjölmarga mánuði.

Evrópskur embættismaður sem þekkir til fundanna og ræddi við blaðamenn AFP fréttaveitunnar segir Vladimír Pútín, forseta Rússlands, vilja landsvæðið og að Bandaríkjamenn krefjist þess að Úkraínumenn hörfi frá því. Það væru Úkraínumenn ekki tilbúnir til að gera.

„Það er nokkuð sláandi að Bandaríkjamenn taki afstöðu með Rússum í þessu máli,“ sagði embættismaðurinn.

Fundurinn í gær stóð yfir í um fimm tíma en í fundurinn í dag tók um tvo tíma. Eftir hann fundaði Selenskí með Frank-Walter Steinmeier, forseta Þýskalands.

Í kvöld stendur svo til að halda kvöldverð með þeim Friedrich Merz, kanslara Þýskalands, og Selenskí auk þeirra Keir Starmer, Giorgia Meloni, Donald Tusk og Alexander Stubb, leiðtogum Bretlands, Ítalíu, Póllands og Finnlands.

Mark Rutte, framkvæmdastjóri NATO, og Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, verða þar einnig, samkvæmt AFP fréttaveitunni.

Verður erfiðara að nota frosna sjóði Rússa

Kaja Kallas, yfirmaður utanríkismála hjá Evrópusambandinu, sagði í morgun að það yrði sífellt ólíklegra að hægt yrði að nota frysta sjóði Rússa í Evrópu, og þá aðallega í Belgíu, til að fjármagna stærðarinnar lán til Úkraínu.

Þessa sjóði vilja flestir leiðtogar Evrópu nota til að fjármagna 210 milljarða evra aðstoðarpakka handa Úkraínu, sem Úkraínumenn þyrftu ekki að greiða nema þeir fengju stríðsbætur frá yfirvöldum í Rússlandi.

Sjá einnig: ESB frystir rússneskar eignir ótímabundið

Aðstoðarpakki þessi þykir einstaklega mikilvægur, þar sem útlit er fyrir að verulegur halli verði á ríkisrekstri Úkraínu á næsta ári og þar að auki yrði hægt að nota peningana til að fjármagna hergagnakaup fyrir Úkraínu.

Eins og segir í grein Politico hafa Merz og aðrir leiðtogar í Evrópu sagt að haldlagningin sé nauðsynleg. Til stendur að greiða atkvæði um málið á leiðtogafundi ESB seinna í vikunni.

Belgar hafa ekki verið tilbúnir til að leggja hald á þessa frystu sjóði, meðal annars vegna hótana Rússa um lögsóknir og að þeir muni krefjast þess að fá þá endurgreidda. Þá hafa fregnir einnig borist af því að ráðamenn í Bandaríkjunum hafi þrýst á ráðamenn í Evrópu um að leggja ekki hald á sjóðina.

Ungverjar og Slóvakar hafa lýst yfir andstöðu við haldlagninguna en á undanförnum dögum hefur sambærilegur rökflutningur borist frá Ítalíu, Búlgaríu og Möltu.

Erindrekar og embættismenn Trumps hafa á undanförnum vikum ítrekað gefið til kynna að þeir vilji koma höndum yfir frysta sjóði Rússa í Evrópu, eða i það minnsta stóran hluta þeirra. Þeir hafa einnig gert Evrópumönnum ljóst að þeir vilji veita Rússum aftur aðgang að alþjóðahagkerfinu.

Meðal annars hafa Bandaríkjamenn lagt til að hluti sjóðanna, eða hundrað milljarðar dala, verði settur í sérstakan sjóð sem nota eigi til uppbyggingar í Úkraínu. Ríki Evrópu eiga að setja eigin hundrað milljarða í þennan sjóð einnig en Bandaríkjamenn myndu hirða helminginn af hagnaðinum.