Utanríkisráðherra segir ESB hafa breyst

Utanríkisráðherra gerir ekki ráð fyrir að væntanleg tillaga hans um slit á aðildarviðræðum við Evrópusambandið verði öðruvísi en fyrri tillaga, en röksemdir í greinargerð verði væntanlega aðrar. Hins vegar verði staðið við þá stefnu stjórnarflokkanna að viðræður verði ekki teknar upp að nýju án þjóðaratkvæðagreiðslu.

Það kom mörgum á óvart þegar Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra lagði fram þingsályktunartillögu á Alþingi haustið 2013 um slit á aðildarviðræðum við Evrópusambandið, áður en skýrsla sem ríkisstjórnin hafði óskað eftir um málið frá Hagfræðistofnun Háskóla Íslands var komin fram.

Miklar umræður spunnust um málið á Alþingi og mótmælt var með reglulegum hætti á Austurvelli. Svo fór að lokum að tillagan sofnaði í utanríkismálanefnd og kom aldrei þaðan út til lokaafgreiðslu áður en þing fór í sumarfrí vorið 2014. Búast má við nýrri tillögu frá utanríkisráðherra innan fárra daga eða vikna.

„Ég geri ekki ráð fyrir að tillögugreinin sem slík verði eitthvað öðruvísi en hún var síðast. Rökstuðningur er annar væntanlega, greinargerðin eða eitthvað slíkt, því það hefur margt gerst frá því síðasta tillaga kom fram. Nú er skýrslan búin að liggja frammi í heilt ár. Þannig að það er hægt að kynna sér hana. Það eru miklar breytingar innan Evrópusambandsins og varðandi þau mál öll sömul. Þannig að það er eitthvað sem við verðum að taka tillit til við gerð nýrrar tillögu að sjálfsögðu,“ segir Gunnar Bragi.

Stærsta málið í væntanlegri tillögu sé að slíta aðildarviðræðunum með formlegum hætti.

„En við munum að sjálfsögðu gera ráð fyrir í samræmi við stjórnarsáttmálann líka, að lofa því að á okkar vakt verður ekki farið í slíkt verkefni nema spyrja þjóðina. Og það er það sem þessir flokkar komu sér saman um varðandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þegar samið var um stjórnarsamstarfið um að slík atkvæðagreiðsla færi fram,“ segir utanríkisráðherra.

Gunnar Bragi segir margt hafa breyst í Evrópusambandinu frá því Norðmenn sóttu síðast um og höfnuðu aðildarsamningi, sem í raun hafi verið fríverslunarsamningur,  í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í dag sé ekki hægt að kíkja í pakkann.

„Nú er komið ákveðið ferli sem menn verða að fara í gegnum Það er líka alveg ljóst að ef þessi ríkisstjórn yrði neydd til að halda áfram þessum viðræðum myndum við ekki fylgja sömu aðferðafræði og tillögum og fyrrverandi ríkisstjórn lagði af stað með. Við yrðum að fara fram með nýja þingsályktunartillögu, ný samningsmarkmið og allt slíkt. Sem þýðir að sjálfsögðu að það er rétt sem forsætisráðherra sagði að þessi vinna sem búið er að vinna núna er einskis virði ef það kæmi upp slík staða. Menn yrðu að byrja upp á nýtt,“ segir Gunnar Bragi Sveinsson.