Eftirfylgni sparaði tugi milljóna króna

Hægt er að draga marktækt úr fjölda greiningarrannsókna á sjúkrahúsum og þar með draga úr kostnaði ef klínískum leiðbeiningum um verklag er fylgt eftir. Þetta kemur fram í meistaraverkefni Helgu Erlingsdóttur í heilsuhagfræði. Greint er frá niðurstöðunum í Scandinavian Journal of Clinical & Laboratory Investigation.

„Árið 2009 setti framkvæmdastjórn Landspítalans kröfu um 15 prósenta fækkun á greiningarrannsóknum á stofnuninni árið 2010 í hagræðingarskyni. Í framhaldinu voru samdar klínískar leiðbeiningar um notkun margra greiningarprófa“, segir Helga sem skoðaði sérstaklega sex rannsóknir á Landspítala og sömu rannsóknir á Sjúkrahúsinu á Akureyri til samanburðar. Sparnaðurinn á Landspítala, þar sem var fræðsla og eftirfylgd, var á tímabilinu 2010 til 2013 67 milljónir króna en á Sjúkrahúsinu á Akureyri, þar sem ekki voru íhlutanir vegna rannsóknarbeiðna, var sparnaðurinn 343.627 krónur, að því er Helga greinir frá.

Ari Jóhannesson, sérfræðingur í lyflækningum á Landspítala, sem var skipaður umsjónarlæknir verkefnisins, segir töluna 67 milljónir reyndar afstæða. „Þetta voru mest rannsóknir á sjúklingum spítalans sem ekki var rukkað fyrir eins og þegar um útseldar rannsóknir er að ræða. En þetta er líklega nálægt raunkostnaði og nauðsynlegt að hafa upplýsingar um kostnað við greiningarrannsóknir aðgengilegri læknum en verið hefur.“

Hann segir að ráðdeildarsemi megi auðvitað ekki koma niður á heilsu skjólstæðinga Landspítalans. „Það er hins vegar til fjöldi erlendra kannana sem sýna fram á að unnt er að fækka greiningarrannsóknum án þess að af hljótist skaði fyrir sjúklinga. Það gildir þó ekki um allar rannsóknir. Þær sem verkefnið tók til voru valdar vegna þess að það lágu fyrir niðurstöður sem gáfu ákveðið til kynna að þeim mætti fækka að skaðlausu. Drjúgur hluti rannsókna er reyndar framkvæmdur í eftirlitsskyni fremur en til greiningar og þar má einnig hagræða.“

Helga kveðst hafa unnið með gögn frá 2007 til 2013 og skoðað kostnað fyrir og eftir klínísku leiðbeiningarnar. „Gert var ráð fyrir að allar rannsóknirnar hefðu verið gerðar á dagvinnutíma og því má áætla að sparnaðurinn hefði verið enn meiri þar sem 70 prósenta álag leggst á eftir klukkan 16 á daginn.“