Heimilin greiða tugi milljarða til heilbrigðismála

Heimilin í landinu stóðu beint undir rúmum 19 prósentum af öllum útgjöldum til heilbrigðismála á síðasta ári eða 32 milljörðum króna. Heildarútgjöld á mann til heilbrigðismála hafa dregist saman um 10 prósent frá hruni.

Í þjóðhagsreikningi Hagstofunnar fyrir síðasta ár kemur glögglega fram hvernig hrunið gerbreytti aðstæðum í afkomu hins opinbera. Þannig versnaði afkoma ríkissjóðs gífurlega á árunum 2008 og 2009.

Afkoman var jákvæð um 3 prósent af landsframleiðslu árið 2007 en hrundi niður í að vera neikvæð um 12 prósent af landsframleiðslu árið 2008. Síðan þá hafa orðið töluverð umskipti á stöðu ríkissjóðs, sem skánaði strax á árinu 2009 en þó sérstaklega á árunum 2011,  2012 og 2013. Þannig var hallinn á ríkissjóði 32 milljarðar króna í fyrra samanborið við 65 milljarða árið 2012.

Það má líka finna athygliverðar staðreyndir í þjóðhagsreikningi um framlög til stærstu málaflokkana sem nú eru helst í umræðunni, heilbrigðismála og menntamála og hvað ríkissjóður setur í þessa málaflokka annars vegar og hvað heimilin í landinu greiða beint til þeirra hins vegar.

Heilbrigðismál eru einn stærsti útgjaldaliður hins opinbera og er líka ótrúlega stór útgjaldaliður heimilanna í landinu. Á síðasta ári voru heildarútgjöld til heilbrigðismála 165 milljarðar króna, eða 8,8 prósent af landsframleiðslu. Þar af var hlutur hins opinbera 133 milljarðar en heimilin greiddu á því ári 32 milljarða til heilbrigðismála eða 19,2 prósent af heildarútgjöldum til þess málaflokks.

Í fyrra jukust útgjöld hins opinbera til heilbrigðismála um 7,9 prósent og voru 412 þúsund krónur á mann. Engu að síður voru útgjöld hins opinbera til heilbrigðismála á síðasta ári 10 prósent minni en árið 2008 á verðlagi ársins 2013. Þarna vantar því um 13 milljarða upp á að útgjöld hins opinbera til heilbrigðismála hafi verið þau sömu í fyrra og þau voru á hrunárinu 2008.

Heimilin standa líka undir töluverðum kostnaði við fræðslumál. Heildarútgjöldin til þeirra á síðasta ári voru 146 milljarðar, þar af greiddu heimilin 14 milljarða eða 9,7 prósent. Heildarútgjöld hins opinbera til fræðslumála árið 2013 voru 406 þúsund krónur á mann og hafa minnkað um 13 prósent að raunvirði frá árinu 2008.