Gátu ekki komist að neinu samkomulagi

Sjálfvirkur niðurskurður á bandarísku fjárlögunum upp á 85 milljarða dala hófst um mánaðamótin, þar sem þingmönnum tókst ekki að koma sér saman um annað fyrirkomulag. Bitnar á öldruðum, börnum, sjúklingum og hermönnum.

Bandaríkin„Rístu upp, ó Guð, og bjarga okkur frá sjálfum okkur,“ sagði Barry Black, þingprestur öldungadeildar Bandaríkjaþings, við upphaf þingfundar á fimmtudag.

Þar vísaði hann til þess að þingmenn beggja flokka, demókratar jafnt sem repúblikanar, eru það fastir í skotgröfum sínum að þeir sáu engan möguleika á samkomulagi um fjárútgjöld ríkisins.

Enda fór svo að þingfundi lauk án þess að nokkurt samkomulag tækist, þrátt fyrir að þar með væri runninn út sá tveggja ára frestur sem þingið hafði haft til að bjarga sér úr klípunni.

Nú fer af stað sjálfkrafa niðurskurður á fjárlögum upp á 85 milljarða dala, eða ríflega tíu þúsund milljarða króna. Sá niðurskurður bitnar meðal annars á útgjöldum til hernaðarmála, menntamála, matvælaeftirlits og bitna með ýmsum hætti á almenningi. Nákvæmlega hvernig kemur þó varla í ljós fyrr en eftir helgi, því demókratar og repúblikanar hafa talað sitt á hvað um afleiðingar niðurskurðarins og hversu alvarlegur hann yrði.

Barack Obama forseti segir niðurskurðinn bitna á börnum, öldruðum, sjúklingum og hermönnum auk þess sem hann geti kostað hundruð þúsunda Bandaríkjamanna atvinnuna.

Obama kennir óbilgirni repúblikana alfarið um og segir að úr því sem komið sé geti það tekið nokkra mánuði að finna lausn á þessari deilu.

Hann segir þennan niðurskurð vera bæði heimskulegan og handahófskenndan, en það verði þó enginn heimsendir: „Við skulum hafa það á hreinu að ekkert af þessu er nauðsynlegt. Þetta er að gerast vegna ákvörðunar sem repúblikanar á þingi hafa tekið.“

Forsagan er sú að árið 2011 setti Bandaríkjaþing sér það markmið að minnka fjárlagahallann um 4.000 milljarða dala. Gefinn var til þess ákveðinn frestur, og samþykkt að næðist þetta metnaðarfulla markmið ekki áður en fresturinn rynni út, þá færi fyrrgreindur sjálfkrafa niðurskurður af stað.

Þetta sagði hann eftir að leiðtogar beggja flokka á þingi komu á fund hans í Hvíta húsinu í gær.

gudsteinn@frettabladid.is