Eitt elsta fyrirbæri alheimsins ljósmyndað 1. nóvember 2012 12:01 Kúluþyrpingin NGC 6362. MYND/ESO Sjónaukinn MPG/ESO í La Silla, stjörnustöð ESO í Chile, hefur náð ótrúlegri mynd af einu elsta fyrirbæri alheimsins, kúluþyrpingunni NGC 6362. Þyrpingar af þessu tagi eru að mestu úr aldurhnignum stjörnum og það í tugþúsundatali. Einnig er þar að finna stjörnur sem virðast óvenju unglegar. Þar eru síðan margar gulleitar stjörnur sem gengið hafa í gegnum mestallt æviskeið sitt og eru orðnar að rauðum risum. Engu að síður eru kúluþyrpingar ekki aðeins óbreytanlegar fornleifar. Í þessum þéttu stjörnuhópum á sér stað einstök virkni. Til að mynda eru margir bláir flækingar, gamlar en þó unglegar stjörnur, í NGC 6362. Allar stjörnur í kúluþyrpingum urðu til úr sama efni og það samtímis, eða fyrir um 10 milljörðum ára. Samt sem áður eru bláir flækingar blárri og bjartari en þeir ættu að vera eftir tíu milljarða ára þróun. Stjörnufræðingar vilja nú ráða leyndardóma þessa flækinga. Tvær meginkenningar eru á lofti um tilurð þeirra. Annars vegar stjörnur sem rekast saman og sameinast. Hins vegar efnisflutningur milli tveggja stjarna.Hægt er að lesa nánar um NGC 6362 á Stjörnufræðivefnum. Mest lesið Setja skýr skilyrði fyrir meirihlutasamstarfi í Reykjavík Innlent „Það yrðu gríðarleg vonbrigði ef svo væri“ Innlent Gerir hlé á „frelsisaðgerðum“ í Hormússundi Erlent Hættum að vera þjóð ef við höldum ekki upp á íslenskuna Innlent Undirstöður Fossvogsbrúar reknar niður í sjávarbotninn Innlent Kona á sjötugsaldri lenti á sjúkrahúsi með 125 pakkningar innvortis Innlent Á sextugsaldri og sótti um fimmtíu störf en fær ekki vinnu Innlent Hafi aldrei átt að taka á móti svona miklu rusli Innlent Burðardýr í bráðaaðgerð og hindranir í samstarfi Innlent Sífellt meira einangraður: Heldur til í neðanjarðarbyrgjum af ótta við banatilræði Erlent Fleiri fréttir Gerir hlé á „frelsisaðgerðum“ í Hormússundi Segja vopnahléið enn í gildi þrátt fyrir árásir Dansar við úlfa-leikari dæmdur í lífstíðarfangelsi Hundruð þúsunda krefjast atkvæðagreiðslu um sjálfstæði Alberta Sífellt meira einangraður: Heldur til í neðanjarðarbyrgjum af ótta við banatilræði Vopnahléið hangir á bláþræði Tugir látnir eftir sprengingu í flugeldaverksmiðju Bandaríski sjóherinn vildi taka skip á leigu og gera út til Grænlands Minnst einn lést þegar keyrt var inn í mannfjölda í Leipzig Líkja forseta Taívan við rottu vegna Afríkuferðar Segjast hafa skotið á bandarískt herskip Giuliani á sjúkrahúsi í alvarlegu ástandi Japanir mótmæla fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskránni Boðar „frelsisaðgerðir“ til að koma skipum um sundið Þrír taldir hafa látist vegna hantaveirusmits Talinn hafa stungið þann þriðja fyrr um daginn Útilokar ekki frekari hernaðaraðgerðir eða að fleiri hermenn fari heim Æðsti yfirmaður NASA: „Fylgjandi því að gera Plútó aftur að reikistjörnu“ Handtekinn eftir að rottueitur fannst í barnamat Leist ekki á tillögu um opnun Hormússunds Segir Nato nú reyna að skilja ákvörðun um að afturkalla herafla Segir stríðsrekstri lokið og smeygir sér framhjá reglum Þúsundir hermanna kallaðir heim frá Þýskalandi „Slátrarinn frá Bosníu“ við dauðans dyr Ákærður fyrir að hafa stungið tvo gyðinga Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Vilja nú alþjóðlegt samstarf um Hormússund Ekkert fararsnið á Rússum í Malí Mamdani vill að Bretar skili Koh-i-Noor Bútaði líkið í sundur í uppblásinni sundlaug Sjá meira
Sjónaukinn MPG/ESO í La Silla, stjörnustöð ESO í Chile, hefur náð ótrúlegri mynd af einu elsta fyrirbæri alheimsins, kúluþyrpingunni NGC 6362. Þyrpingar af þessu tagi eru að mestu úr aldurhnignum stjörnum og það í tugþúsundatali. Einnig er þar að finna stjörnur sem virðast óvenju unglegar. Þar eru síðan margar gulleitar stjörnur sem gengið hafa í gegnum mestallt æviskeið sitt og eru orðnar að rauðum risum. Engu að síður eru kúluþyrpingar ekki aðeins óbreytanlegar fornleifar. Í þessum þéttu stjörnuhópum á sér stað einstök virkni. Til að mynda eru margir bláir flækingar, gamlar en þó unglegar stjörnur, í NGC 6362. Allar stjörnur í kúluþyrpingum urðu til úr sama efni og það samtímis, eða fyrir um 10 milljörðum ára. Samt sem áður eru bláir flækingar blárri og bjartari en þeir ættu að vera eftir tíu milljarða ára þróun. Stjörnufræðingar vilja nú ráða leyndardóma þessa flækinga. Tvær meginkenningar eru á lofti um tilurð þeirra. Annars vegar stjörnur sem rekast saman og sameinast. Hins vegar efnisflutningur milli tveggja stjarna.Hægt er að lesa nánar um NGC 6362 á Stjörnufræðivefnum.
Mest lesið Setja skýr skilyrði fyrir meirihlutasamstarfi í Reykjavík Innlent „Það yrðu gríðarleg vonbrigði ef svo væri“ Innlent Gerir hlé á „frelsisaðgerðum“ í Hormússundi Erlent Hættum að vera þjóð ef við höldum ekki upp á íslenskuna Innlent Undirstöður Fossvogsbrúar reknar niður í sjávarbotninn Innlent Kona á sjötugsaldri lenti á sjúkrahúsi með 125 pakkningar innvortis Innlent Á sextugsaldri og sótti um fimmtíu störf en fær ekki vinnu Innlent Hafi aldrei átt að taka á móti svona miklu rusli Innlent Burðardýr í bráðaaðgerð og hindranir í samstarfi Innlent Sífellt meira einangraður: Heldur til í neðanjarðarbyrgjum af ótta við banatilræði Erlent Fleiri fréttir Gerir hlé á „frelsisaðgerðum“ í Hormússundi Segja vopnahléið enn í gildi þrátt fyrir árásir Dansar við úlfa-leikari dæmdur í lífstíðarfangelsi Hundruð þúsunda krefjast atkvæðagreiðslu um sjálfstæði Alberta Sífellt meira einangraður: Heldur til í neðanjarðarbyrgjum af ótta við banatilræði Vopnahléið hangir á bláþræði Tugir látnir eftir sprengingu í flugeldaverksmiðju Bandaríski sjóherinn vildi taka skip á leigu og gera út til Grænlands Minnst einn lést þegar keyrt var inn í mannfjölda í Leipzig Líkja forseta Taívan við rottu vegna Afríkuferðar Segjast hafa skotið á bandarískt herskip Giuliani á sjúkrahúsi í alvarlegu ástandi Japanir mótmæla fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskránni Boðar „frelsisaðgerðir“ til að koma skipum um sundið Þrír taldir hafa látist vegna hantaveirusmits Talinn hafa stungið þann þriðja fyrr um daginn Útilokar ekki frekari hernaðaraðgerðir eða að fleiri hermenn fari heim Æðsti yfirmaður NASA: „Fylgjandi því að gera Plútó aftur að reikistjörnu“ Handtekinn eftir að rottueitur fannst í barnamat Leist ekki á tillögu um opnun Hormússunds Segir Nato nú reyna að skilja ákvörðun um að afturkalla herafla Segir stríðsrekstri lokið og smeygir sér framhjá reglum Þúsundir hermanna kallaðir heim frá Þýskalandi „Slátrarinn frá Bosníu“ við dauðans dyr Ákærður fyrir að hafa stungið tvo gyðinga Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Vilja nú alþjóðlegt samstarf um Hormússund Ekkert fararsnið á Rússum í Malí Mamdani vill að Bretar skili Koh-i-Noor Bútaði líkið í sundur í uppblásinni sundlaug Sjá meira