Tyrknesk stjórnvöld mótmæla banninu

Franska þingið bannar fólki að neita því að fjöldamorð Tyrkja á Armenum fyrir nærri hundrað árum hafi í reynd verið þjóðarmorð. Tyrknesk stjórnvöld bregðast ókvæða við og hafa kallað sendiherra sinn heim frá Frakklandi.

„Frakkar skipa sér þarna í flokk ríkja sem virða ekki tjáningarfrelsið og leyfa ekki óhlutdrægar vísindarannsóknir,“ segir Abdullah Gul, forseti Tyrklands, um afstöðu franska þingsins til umræðna um þjóðarmorð Tyrkja á Armenum á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar.

Franska þingið samþykkti í gær bann við því að fólk neiti því opinberlega að fjöldamorðin teljist vera þjóðarmorð.

Tyrkir hafa viðurkennt að fjöldamorð hafi átt sér stað þegar allt að 1,5 milljónir manna voru myrtar, en minna á að fjöldamorð hafi verið framin á báða bóga í átökum Armena og Tyrkja og vilja ekki heyra á það minnst að fjöldamorðin jafnist á við þjóðarmorð á Armenum.

Armenar hafa hins vegar lengi barist fyrir alþjóðlegri viðurkenningu á því að fjöldamorðin hafi í reynd verið þjóðarmorð.

„Nú geta forfeður okkar loksins hvílst í friði,“ sagði Maurice Delighazarian, 75 ára íbúi í Frakklandi sem segist afkomandi bæði Armena og Tyrkja.

Frönsk stjórnvöld viðurkenndu það formlega árið 2001 að morðin árið 1915 hefðu verið þjóðarmorð, en hafa nú samþykkt að það teljist refsiverður verknaður að afneita þjóðarmorðum. Viðurlögin eru allt að ársfangelsi og sekt upp á 45 þúsund evrur ef fólk neitar þessu með „hraksmánarlegum hætti“.

Tyrknesk stjórnvöld brugðust hins vegar ókvæða við og kölluðu þegar í stað heim sendiherra sinn í Frakklandi.

„Þeir sem vilja ekki sjá þjóðarmorð ættu að snúa sér við og horfa á óhreina og blóðuga sögu sjálfra sín,“ sagði Recep Tayyip Erdogan, forsætisráðherra Tyrklands. „Tyrkir munu beita sér gegn þessari vísvitandi, illviljuðu, ranglátu og ólöglegu tilraun með öllum ráðum utanríkisþjónustunnar.“

Höfundur frumvarpsins, sem samþykkt var á franska þinginu, er Valerie Boyer, þingkona hægriflokksins UMP, sem nú er við völd í Frakklandi. Hún segist hneyksluð á tilraunum Tyrkja til þess að hafa áhrif á lagasetningu á franska þinginu.

„Frumvarpið mitt varðar ekkert eitt land sérstaklega,“ segir hún. „Það er sprottið af löggjöf Evrópusambandsins, sem segir að refsa verði fólki sem neitar tilvist þjóðarmorða.“

gudsteinn@frettabladid.is