Ilmur óttans vísindalega skilgreindur Atli Steinn Guðmundsson skrifar 4. desember 2008 08:09 Þessi mynd sýnir hvar þær stöðvar heilans sem stjórna ótta okkar eru staðsettar. MYND/Howstuffworks.com Ótti hefur ekki aðeins sína eigin lykt heldur er hann líka bráðsmitandi. Lilianne Mujica-Parodi og samstarfsfólk hennar við Stony Brook-háskólann í New York hafa beinlínis fundið lyktina af óttanum - eða að minnsta kosti sýnt fram á að hún er til og bæði menn og dýr skynja hana. Ferómónar, sem er ákveðin tegund hormóna, seitla út úr líkamanum með svita og bera með sér ákveðna lykt þegar óttaslegin manneskja á í hlut. Lyktin vekur svo viðbrögð í þeim stöðvum heilans þar sem ótti og hræðsla eiga upptök sín og getur því vakið slíkar kenndir hjá þeim sem lyktina finna. En hvernig í ósköpunum er hægt að mæla slíkt? Parodi studdist við hóp 40 einstaklinga sem voru á leið í sitt fyrsta fallhlífarstökk og tók sýni úr svita þeirra. Til samanburðar var svo sviti fenginn að láni hjá sallarólegu fólki og þriðja hópnum svo leyft að þefa af öllu saman. Þetta leiddi í ljós sterka fylgni milli virkni í óttastöðvum heila þeirra sem þefuðu af svita fallhlífarstökkvaranna en mun minni virkni hjá þeim sem fundu lykt af svita hinna óttalausu. Þannig lyktar óttinn og smitar út frá sér. Óttalega einfalt allt saman. Mest lesið Vilja losna við lífsýni sem tengt var Ásu Erlent „Dökk að utan en mjólkurhvít að innan“ Innlent Fer hörðum orðum um „óveðursskýið“ Jóhann Pál Innlent Sár yfir Nóbelnum og rak Modi í faðm Xi Erlent „Mikill léttir“ af nýjum þingflokksformanni Innlent Vilja reisa gervigreindarborgir á rústum Gasa Erlent Skipagöng ólíklegri eftir að tilboð reyndust of há Erlent Friðarsúlan „gagnslaus“ og megi alveg eins heita „woke-súlan“ Innlent Boðar sumarveður inn í september Innlent Varðturnarnir á bak og burt Innlent Fleiri fréttir Vilja reisa gervigreindarborgir á rústum Gasa Vilja losna við lífsýni sem tengt var Ásu Felldu talsmann hernaðararms Hamas Sár yfir Nóbelnum og rak Modi í faðm Xi Ísland enn friðsælast í sífellt versnandi heimi Ætla að hægja á eða stöðva flæði neyðaraðstoðar Skipagöng ólíklegri eftir að tilboð reyndust of há Maður talinn af eftir jarðfall Reynir að taka fleiri spil úr stokki þingsins Hleypa fulltrúum Palestínu ekki á allsherjarþingið Fyrrverandi þingforseti skotinn um hábjartan dag Finnar ætla að hætta að flagga hakakrossinum Úkraínumenn réðust á olíuvinnslu en Rússar á fjölbýlishús Flestir tollar Trumps eru ólöglegir, í bili Skutu hver annan fyrir orður og bætur Skoða að endurheimta votlendi til að stöðva loftslagsbreytingar og Rússa Sviptir Harris vernd Stærsta geimfyrirtæki Rússlands á vonarvöl Afhjúpaði eigin njósnara á X Shinawatra bolað úr embætti Slagsmál á mexíkóska þinginu yfir ræðutíma Ekki lengur fjarlægur möguleiki að hringrás í Atlantshafi stöðvist Falin myndavél á þingklósettinu og ósæmilegar myndir af börnum Árásarmaðurinn heltekinn af „hugmyndinni um að drepa börn“ Bandaríska utanríkisráðuneytið tjáir sig ekki um undirróðursherferð Glundroði hjá einni fremstu lýðheilsustofnun heims Rússar réðust á sendiskrifstofu Evrópusambandsins í Kænugarði Hafði ritað „Breivik“ og „Drepið Trump“ á skotvopnin Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Friður enn fjarlægur og Trump missir móðinn Mannskæð skotárás í skóla í Bandaríkjunum Sjá meira
Ótti hefur ekki aðeins sína eigin lykt heldur er hann líka bráðsmitandi. Lilianne Mujica-Parodi og samstarfsfólk hennar við Stony Brook-háskólann í New York hafa beinlínis fundið lyktina af óttanum - eða að minnsta kosti sýnt fram á að hún er til og bæði menn og dýr skynja hana. Ferómónar, sem er ákveðin tegund hormóna, seitla út úr líkamanum með svita og bera með sér ákveðna lykt þegar óttaslegin manneskja á í hlut. Lyktin vekur svo viðbrögð í þeim stöðvum heilans þar sem ótti og hræðsla eiga upptök sín og getur því vakið slíkar kenndir hjá þeim sem lyktina finna. En hvernig í ósköpunum er hægt að mæla slíkt? Parodi studdist við hóp 40 einstaklinga sem voru á leið í sitt fyrsta fallhlífarstökk og tók sýni úr svita þeirra. Til samanburðar var svo sviti fenginn að láni hjá sallarólegu fólki og þriðja hópnum svo leyft að þefa af öllu saman. Þetta leiddi í ljós sterka fylgni milli virkni í óttastöðvum heila þeirra sem þefuðu af svita fallhlífarstökkvaranna en mun minni virkni hjá þeim sem fundu lykt af svita hinna óttalausu. Þannig lyktar óttinn og smitar út frá sér. Óttalega einfalt allt saman.
Mest lesið Vilja losna við lífsýni sem tengt var Ásu Erlent „Dökk að utan en mjólkurhvít að innan“ Innlent Fer hörðum orðum um „óveðursskýið“ Jóhann Pál Innlent Sár yfir Nóbelnum og rak Modi í faðm Xi Erlent „Mikill léttir“ af nýjum þingflokksformanni Innlent Vilja reisa gervigreindarborgir á rústum Gasa Erlent Skipagöng ólíklegri eftir að tilboð reyndust of há Erlent Friðarsúlan „gagnslaus“ og megi alveg eins heita „woke-súlan“ Innlent Boðar sumarveður inn í september Innlent Varðturnarnir á bak og burt Innlent Fleiri fréttir Vilja reisa gervigreindarborgir á rústum Gasa Vilja losna við lífsýni sem tengt var Ásu Felldu talsmann hernaðararms Hamas Sár yfir Nóbelnum og rak Modi í faðm Xi Ísland enn friðsælast í sífellt versnandi heimi Ætla að hægja á eða stöðva flæði neyðaraðstoðar Skipagöng ólíklegri eftir að tilboð reyndust of há Maður talinn af eftir jarðfall Reynir að taka fleiri spil úr stokki þingsins Hleypa fulltrúum Palestínu ekki á allsherjarþingið Fyrrverandi þingforseti skotinn um hábjartan dag Finnar ætla að hætta að flagga hakakrossinum Úkraínumenn réðust á olíuvinnslu en Rússar á fjölbýlishús Flestir tollar Trumps eru ólöglegir, í bili Skutu hver annan fyrir orður og bætur Skoða að endurheimta votlendi til að stöðva loftslagsbreytingar og Rússa Sviptir Harris vernd Stærsta geimfyrirtæki Rússlands á vonarvöl Afhjúpaði eigin njósnara á X Shinawatra bolað úr embætti Slagsmál á mexíkóska þinginu yfir ræðutíma Ekki lengur fjarlægur möguleiki að hringrás í Atlantshafi stöðvist Falin myndavél á þingklósettinu og ósæmilegar myndir af börnum Árásarmaðurinn heltekinn af „hugmyndinni um að drepa börn“ Bandaríska utanríkisráðuneytið tjáir sig ekki um undirróðursherferð Glundroði hjá einni fremstu lýðheilsustofnun heims Rússar réðust á sendiskrifstofu Evrópusambandsins í Kænugarði Hafði ritað „Breivik“ og „Drepið Trump“ á skotvopnin Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Friður enn fjarlægur og Trump missir móðinn Mannskæð skotárás í skóla í Bandaríkjunum Sjá meira