Launamunur kynja 15 prósent innan ESB

Konur skipa þrjú af hverjum fjórum störfum sem hafa skapast í ríkjum Evrópusambandsins frá árinu 2000. Tæplega sextíu prósent þeirra sem útskrifast með háskólagráðu eru konur. Þrátt fyrir það fá konur að meðaltali fimmtán prósentum lægri laun en karlmenn fyrir hverja unna klukkustund, samkvæmt nýrri skýrslu framkvæmdastjórnar ESB um jafnrétti kynjanna.

Fram kemur að atvinnuþátttaka kvenna í ríkjum ESB hefur aukist stöðugt síðustu tólf árin og mælist nú 56,3 prósent. Markmið ESB er að atvinnuþátttaka kvenna verði komin upp í sextíu prósent árið 2010. Aukningin hefur þó aðallega átt sér stað í starfsgreinum þar sem konur eru í meirihluta fyrir og eru yfirleitt verr launaðar. Konur eiga einnig erfiðara með að komast í stöður þar sem ákvarðanir eru teknar.

Þetta stangast á við niðurstöður viðhorfskönnunar sem gerð var á vegum ESB í janúar þar sem tæp áttatíu prósent aðspurðra sögðu þörf á fleiri konum í stjórnunarstöður og rúm sjötíu prósent vildu fleiri kvenkyns þingmenn.

Ingólfur V. Gíslason, sviðsstjóri rannsóknasviðs hjá jafnréttisstofu, segir að á meðan atvinnuþátttaka kvenna sé miklu betri hér á landi miðað við ríki ESB sé launamunur meiri. „Atvinnuþátttaka kvenna er rétt um áttatíu prósent og það munar ekki nema sex eða sjö prósentum á atvinnuþátttöku karla og kvenna á Íslandi í dag.“

Ingólfur segir meiri launamun hérlendis ekki þurfa að koma á óvart. „Árið 2005 voru íslenskar konur með um 81 prósent af launum karla. Það hvílir að hluta á því að við erum ennþá með um 37 prósent kvenna í hlutastörfum og að teknu tilliti til vinnutíma er tilhneigingin sú að þær eru á lægri launum en þær sem eru í fullu starfi. Evrópumenn hafa ekki verið mikið með konur í hlutastarfi. Annað hvort eru þær heima eða í fullu starfi.“

Jafnvægi milli atvinnu og einkalífs er nefnt sem lykilatriði þess að ná fram auknu jafnrétti kynjanna. Meðal hindrana þess sem tilgreindar eru í skýrslunni eru skortur á vistunarúrræðum, bág fjárhagsleg staða, seinkanir á starfsframa, hætta á að tapa niður hæfni, erfiðleikar við að snúa aftur í vinnu og þrýstingur á að fylgja staðalímynd.

Samkvæmt nýlegri könnun hérlendis segja rúm sjötíu prósent foreldra að fjölskylduábyrgð rekist stundum á við vinnuábyrgð, sautján prósent að það gerðist oft og tólf prósent að það gerðist aldrei. „Við erum þó betur stödd en mörg Evrópulönd því það er betri dekkun í leikskólum. Þetta er þáttur sem við erum mikið öfunduð af í Evrópu því menn vita að þetta er lykilatriði til að fá konur á vinnumarkaðinn,“ segir Ingólfur.