Meirihluti hlynntur aðildarviðræðum: „Margt breyst á stuttum tíma“ Sunna Sæmundsdóttir skrifar 11. janúar 2026 12:20 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, á von á því að umræða um kosti og galla aðildar muni yfirtaka pólitíska umræðu þegar dagsetning verður komin á þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhald viðræðna. vísir/samsett Meirihluti landsmanna er hlynntur upptöku viðræðna við Evrópusambandið samkvæmt könnun Maskínu. Könnunin var gerð í desember og prófessor í stjórnmálafræði telur líklegt að afstaða fólks sé að taka hröðum breytingum samhliða vendingum á alþjóðavísu. Geri megi ráð fyrir algjörri uppstokkun í umræðu um kosti og galla aðildar. Í könnun Maskínu var spurt hvort fólk myndi greiða atkvæði með eða á móti áframhaldandi aðildarviðræðum að Evrópusambandinu, komi til þjóðaratkvæðagreiðslu. Meirihluti, eða fimmtíu og þrjú prósent, eru fylgjandi viðræðum en fjörutíu og sjö prósent eru andsnúin. Maskína spurði sömu spurningar fyrir ári og hefur stuðningur aukist örlítið síðan, en þá sögðust 50,9 prósent hlynnt aðildarviðræðum. Svarendur í könnun Maskínu voru 2.032 talsins.vísir/Maskína Könnunin var gerð á dögunum 11. til 17. desember og Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, bendir á að margt hafi breyst síðan þá og vísar til innrásar Bandaríkjamanna í Venesúela og óvissu um Grænland. „Það má kannski halda því fram með fullum rökum að nú sé komin ný vídd í málið þar sem að margir hafa áhyggjur af stöðu Íslands í samhengi öryggis- og varnarmála,“ segir Eiríkur. „Varnarsamningurinn sem við höfum við Bandaríkin er ekki virkur með sama hætti og áður. Bandaríkjaforseti hefur sagt það skýrum orðum að það sé bara einfaldlega hagsmunamat Bandaríkjanna hverju sinni hvort að þeir virði samkomulag sem þetta. Og það breytir allri stöðu Íslands í umheiminum.“ Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við ESB verði lögð fyrir í vor.Vísir/Ívar Fannar Eiríkur telur að margir gætu því farið að líta frekar til Evrópu sem bandalagsmanns. Að sama skapi gætu aðrir fundið til aukin rök gegn aðild í óvissuástandi í alþjóðakerfinu. „Sem eru þá þau að skarkali heimsins færist nær Íslandi á einhvern hátt, þannig að þetta vogast svolítið á.“ Utanríkisráðherra hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður að sambandinu verði lögð fyrir Alþingi í vor. Eiríkur segir viðbúið ESB-umræða muni yfirtaka pólitíska umræðu þegar dagsetning verður komin á þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann segir ýmsar forsendur varðandi kosti og galla aðildar hafa breyst á stuttum tíma. Gjörbreytt staða „Þess vegna má gera ráð fyrir ákveðinni endurröðun í stuðningi og andstöðu, fylgi og afstöðu. Vegna þess að hingað til hefur hugsanleg aðild Íslands að Evrópusambandinu ekki snúist neitt um öryggis- og varnarmál, því að þeim hefur verið fyrir komið með öðrum hætti í gegnum NATO og tvíhliða samning við Bandaríkin. Þannig að flestir hafi talið að þau væru fyllilega tryggð. En nú er sú staða gjörbreytt,“ segir Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst. Evrópusambandið Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Skoðanakannanir Alþingi Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Tengdar fréttir Stofna ný samtök gegn ESB aðild „Til vinstri við ESB“ heita ný samtök sem stofnuð voru í dag, en í tilkynningu segir að samtökin hafni aðild að Evrópusambandinu og markmið þeirra sé að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. 10. janúar 2026 20:41 Eigi að setja allan kraft í að hræða íslensku þjóðina í Evrópusambandið Stjórnarandstaðan mætir tilbúin til leiks þegar þing kemur saman á miðvikudag. Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir áhyggjuefni hversu mikil áhersla er á utanríkis- og Evrópumál og Snorri Másson, varaformaður og þingmaður Miðflokksins, segir engan trúverðugleika innan ríkisstjórnar um menntamál. 10. janúar 2026 09:45 Varnarsamningur við ESB settur á oddinn og þjóðaratkvæðagreiðsla brátt fyrir þingið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að áfram verði unnið að tvíhliða varnarsamningi við Evrópusambandið en segir samstarf Íslands og Bandaríkjanna í varnarmálum enn gott þrátt fyrir vendingar í alþjóðamálum og hótanir um innlimun Grænlands. Yfirlýsingar um annað eru að mati ráðherra glannalegar en hún vill ræða málið á vettvangi NATO. Frumvarp um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við ESB verði lagt fram á þessu þingi. 6. janúar 2026 14:29 Mest lesið Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Innlent „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Innlent Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Innlent Þrjú kynferðisbrot á tónleikasvæðinu til rannsóknar Innlent „Við erum að svara kalli tímans“ Innlent Sektuðu í grennd við Símamótið Innlent Mælirinn segir 33 gráður Innlent „Þetta mál er náttúrulega bara einn harmleikur“ Innlent Gular viðvaranir og allt að tuttugu og sjö stig Veður „Af og frá“ að Ísland framselji löggjafarvaldið með inngöngu Innlent Fleiri fréttir „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Sektuðu í grennd við Símamótið „Við erum að svara kalli tímans“ Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Á fimmta tug barna vilja sækja skóla í Grindavík „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Hvalur skaut up kollinum í Hólmavík Mælirinn segir 33 gráður „Af og frá“ að Ísland framselji löggjafarvaldið með inngöngu Atvinnulausum í byggingariðnaði fjölgar gríðarlega Þrjú kynferðisbrot á tónleikasvæðinu til rannsóknar Brotist inn og peningaskápur tekinn Þrír gistu í fangageymslu og töluvert um fölsuð skilríki Hitabylgjur, fullveldi og Megas Þrír handteknir grunaðir um líkamsárás Heilbrigðiseftirlitið ekki áður séð mengun í fjörunni við vinnslustöð Hvals Unnið að hrunvörnum við Holtsnúp Hluti af þriðja vinningi lenti á Íslandi Stutt í að beint flug til Kína fari í sölu Ríkissaksóknari telur að Margrét eigi ekki að fá að áfrýja til Landsréttar Túlka verði niðurstöðurnar af varfærni Breiðholtsbrú opin fyrir umferð Vonar að verslanir hafi lært af reynslunni Rannsaka kynferðisbrot og líkamsárás á Landsmóti Gefur engin fyrirheit um lækkun áfengisgjalda Kynferðisbrot á Hólum og gular viðvaranir Konan sem fannst meðvitundarlaus í tjaldi látin „Ef þú ætlar austur verður þú að fara norðurleiðina“ „Þetta mál er náttúrulega bara einn harmleikur“ Sjá meira
Í könnun Maskínu var spurt hvort fólk myndi greiða atkvæði með eða á móti áframhaldandi aðildarviðræðum að Evrópusambandinu, komi til þjóðaratkvæðagreiðslu. Meirihluti, eða fimmtíu og þrjú prósent, eru fylgjandi viðræðum en fjörutíu og sjö prósent eru andsnúin. Maskína spurði sömu spurningar fyrir ári og hefur stuðningur aukist örlítið síðan, en þá sögðust 50,9 prósent hlynnt aðildarviðræðum. Svarendur í könnun Maskínu voru 2.032 talsins.vísir/Maskína Könnunin var gerð á dögunum 11. til 17. desember og Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, bendir á að margt hafi breyst síðan þá og vísar til innrásar Bandaríkjamanna í Venesúela og óvissu um Grænland. „Það má kannski halda því fram með fullum rökum að nú sé komin ný vídd í málið þar sem að margir hafa áhyggjur af stöðu Íslands í samhengi öryggis- og varnarmála,“ segir Eiríkur. „Varnarsamningurinn sem við höfum við Bandaríkin er ekki virkur með sama hætti og áður. Bandaríkjaforseti hefur sagt það skýrum orðum að það sé bara einfaldlega hagsmunamat Bandaríkjanna hverju sinni hvort að þeir virði samkomulag sem þetta. Og það breytir allri stöðu Íslands í umheiminum.“ Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við ESB verði lögð fyrir í vor.Vísir/Ívar Fannar Eiríkur telur að margir gætu því farið að líta frekar til Evrópu sem bandalagsmanns. Að sama skapi gætu aðrir fundið til aukin rök gegn aðild í óvissuástandi í alþjóðakerfinu. „Sem eru þá þau að skarkali heimsins færist nær Íslandi á einhvern hátt, þannig að þetta vogast svolítið á.“ Utanríkisráðherra hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður að sambandinu verði lögð fyrir Alþingi í vor. Eiríkur segir viðbúið ESB-umræða muni yfirtaka pólitíska umræðu þegar dagsetning verður komin á þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann segir ýmsar forsendur varðandi kosti og galla aðildar hafa breyst á stuttum tíma. Gjörbreytt staða „Þess vegna má gera ráð fyrir ákveðinni endurröðun í stuðningi og andstöðu, fylgi og afstöðu. Vegna þess að hingað til hefur hugsanleg aðild Íslands að Evrópusambandinu ekki snúist neitt um öryggis- og varnarmál, því að þeim hefur verið fyrir komið með öðrum hætti í gegnum NATO og tvíhliða samning við Bandaríkin. Þannig að flestir hafi talið að þau væru fyllilega tryggð. En nú er sú staða gjörbreytt,“ segir Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst.
Evrópusambandið Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Skoðanakannanir Alþingi Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Tengdar fréttir Stofna ný samtök gegn ESB aðild „Til vinstri við ESB“ heita ný samtök sem stofnuð voru í dag, en í tilkynningu segir að samtökin hafni aðild að Evrópusambandinu og markmið þeirra sé að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. 10. janúar 2026 20:41 Eigi að setja allan kraft í að hræða íslensku þjóðina í Evrópusambandið Stjórnarandstaðan mætir tilbúin til leiks þegar þing kemur saman á miðvikudag. Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir áhyggjuefni hversu mikil áhersla er á utanríkis- og Evrópumál og Snorri Másson, varaformaður og þingmaður Miðflokksins, segir engan trúverðugleika innan ríkisstjórnar um menntamál. 10. janúar 2026 09:45 Varnarsamningur við ESB settur á oddinn og þjóðaratkvæðagreiðsla brátt fyrir þingið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að áfram verði unnið að tvíhliða varnarsamningi við Evrópusambandið en segir samstarf Íslands og Bandaríkjanna í varnarmálum enn gott þrátt fyrir vendingar í alþjóðamálum og hótanir um innlimun Grænlands. Yfirlýsingar um annað eru að mati ráðherra glannalegar en hún vill ræða málið á vettvangi NATO. Frumvarp um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við ESB verði lagt fram á þessu þingi. 6. janúar 2026 14:29 Mest lesið Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Innlent „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Innlent Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Innlent Þrjú kynferðisbrot á tónleikasvæðinu til rannsóknar Innlent „Við erum að svara kalli tímans“ Innlent Sektuðu í grennd við Símamótið Innlent Mælirinn segir 33 gráður Innlent „Þetta mál er náttúrulega bara einn harmleikur“ Innlent Gular viðvaranir og allt að tuttugu og sjö stig Veður „Af og frá“ að Ísland framselji löggjafarvaldið með inngöngu Innlent Fleiri fréttir „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Sektuðu í grennd við Símamótið „Við erum að svara kalli tímans“ Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Á fimmta tug barna vilja sækja skóla í Grindavík „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Hvalur skaut up kollinum í Hólmavík Mælirinn segir 33 gráður „Af og frá“ að Ísland framselji löggjafarvaldið með inngöngu Atvinnulausum í byggingariðnaði fjölgar gríðarlega Þrjú kynferðisbrot á tónleikasvæðinu til rannsóknar Brotist inn og peningaskápur tekinn Þrír gistu í fangageymslu og töluvert um fölsuð skilríki Hitabylgjur, fullveldi og Megas Þrír handteknir grunaðir um líkamsárás Heilbrigðiseftirlitið ekki áður séð mengun í fjörunni við vinnslustöð Hvals Unnið að hrunvörnum við Holtsnúp Hluti af þriðja vinningi lenti á Íslandi Stutt í að beint flug til Kína fari í sölu Ríkissaksóknari telur að Margrét eigi ekki að fá að áfrýja til Landsréttar Túlka verði niðurstöðurnar af varfærni Breiðholtsbrú opin fyrir umferð Vonar að verslanir hafi lært af reynslunni Rannsaka kynferðisbrot og líkamsárás á Landsmóti Gefur engin fyrirheit um lækkun áfengisgjalda Kynferðisbrot á Hólum og gular viðvaranir Konan sem fannst meðvitundarlaus í tjaldi látin „Ef þú ætlar austur verður þú að fara norðurleiðina“ „Þetta mál er náttúrulega bara einn harmleikur“ Sjá meira
Stofna ný samtök gegn ESB aðild „Til vinstri við ESB“ heita ný samtök sem stofnuð voru í dag, en í tilkynningu segir að samtökin hafni aðild að Evrópusambandinu og markmið þeirra sé að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. 10. janúar 2026 20:41
Eigi að setja allan kraft í að hræða íslensku þjóðina í Evrópusambandið Stjórnarandstaðan mætir tilbúin til leiks þegar þing kemur saman á miðvikudag. Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir áhyggjuefni hversu mikil áhersla er á utanríkis- og Evrópumál og Snorri Másson, varaformaður og þingmaður Miðflokksins, segir engan trúverðugleika innan ríkisstjórnar um menntamál. 10. janúar 2026 09:45
Varnarsamningur við ESB settur á oddinn og þjóðaratkvæðagreiðsla brátt fyrir þingið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að áfram verði unnið að tvíhliða varnarsamningi við Evrópusambandið en segir samstarf Íslands og Bandaríkjanna í varnarmálum enn gott þrátt fyrir vendingar í alþjóðamálum og hótanir um innlimun Grænlands. Yfirlýsingar um annað eru að mati ráðherra glannalegar en hún vill ræða málið á vettvangi NATO. Frumvarp um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við ESB verði lagt fram á þessu þingi. 6. janúar 2026 14:29