Erlent

Milljarðamæringar hella fjármagni í baráttuna fyrir sykurskatti

Tryggvi Páll Tryggvason skrifar
Leggja á skatt á sykraða gosdrykki í fjórum borgum í Bandaríkjunum.
Leggja á skatt á sykraða gosdrykki í fjórum borgum í Bandaríkjunum. Vísir/Getty

Milljarðamæringarnir Michael Bloomberg og hjónin Laura og John Arnold hafa á þessu ári lagt milljónir dollara í baráttuna við hagsmunasamtök gosdrykkjaframleiðenda í Bandaríkjunum. Framundan eru kosningar í fjórum borgum Bandaríkjanna þar sem borgarar geta kosið um tillögur þess efnis að legga skatt á sykraða gosdrykki. Hagsmunasamtökin berjast hatrammlega gegn því að kosið verði með tillögunum.

Ítarlega er fjallað um baráttuna um sykurskattinn á Vox.com

Íbúar San Francisco, Oakland og Albany í Kaliforníu og Boulder í Colorado munu, samhliða forsetakosningunum í Bandaríkjunum, kjósa um hvort að lagður verði skattur á sykraða gosdrykki, eitt penní á hverja únsu, eða því sem nemur rétt rúmlega einni krónu á hverja 30 ml. Samkvæmt því myndi vera lagður um 11 króna skattur á 330 ml dós af sykruðum gosdrykk.

Sjá einnig: Skynsamir líka berskjaldaðir fyrir sykri því hluti heilans er frumstæður

Ástæðurnar eru einfaldar. Það er almennt viðurkennt í samfélaginu af læknum og vísindamönnum að hvítur sykur sé einn helsti orsakavaldur vaxandi offitu og áunninnar sykursýki á Vesturlöndum. Borgaryfirvöld víðsvegar um Bandaríkin hafa í mörg ár reynt að setja á svipaða sykurskatta og barist er fyrir nú. Það var þó ekki fyrr en árið 2014 að Berkeley í Kaliforníu hóf skattlagningu á sykruðum gosdrykkjum. Reynsla borgaryfirvalda þar er jákvæð en gosneysla minnkaði til muna eftir innleiðingu skattlagningarinnar.

Hér má sjá yfirlit yfir þá fjármuni sem beitt er í baráttunni um sykurskatt í Bandaríkjunum. Mynd/Vox.com

Gríðarlegir fjármunir nýttir í baráttuna frá báðum hliðum
Eftir þessu hafa góðgerðasamtök Bloomberg og Arnold-hjónanna tekið. Mæltu þau eindregið með því að lagt yrði meira fjármagn í það að koma á sykursköttum víðs vegar um Bandaríkin til þess að efla lýðheilsu í Bandaríkjunum. Hafa framlög þessarra góðgerðasamtaka aukist úr 720 þúsund dollurum árið 2014, um 80 milljónir króna, í 12 milljónir dollara, um 1,3 milljarða króna, á þessu ári.

Það er þó við ramman reip að draga í baráttunni fyrir sykursköttum í þessum borgum. Hagsmunasamtök gosdrykkjaframleiðenda með Coca-Cola og Pepsi í fararbroddi hafa tvöfaldað fjármagnið sem nýtt er í til þess að þrýsta á íbúa og yfirvöld í þeim borgum sem kjósa á um sykurskattinn. Árið 2014 settu þau 14 milljón dollara, um 1,6 milljarð króna í hagsmunarbaráttu sína, en í ár hafa þau eytt 38 milljónum dollara, um 4,3 milljörðum króna.

Sjá einnig:
 Ekkert lát á íslensku sykuræði

Hafa gosdrykkjaframleiðendur miklar áhyggjur af því að breiðist skattlagningin út til annarra borga Bandaríkjanna muni mjög draga úr neyslu gosdrykkja, sem þegar fer minnkandi í Bandaríkjunum. Óttast þau því að hagnaður sinn muni dragast saman.

Miklu púðri er eytt í baráttuna en alls er meira fjármagni veitt í kosningabaráttunni um skattlagninguna í þessum fjórum borgun en hagsmunasamtök í Kaliforníu eyða í væntanlegar forseta- og þingkosningar í Bandaríkjunum. Þá er það fjármagn sem hagsmunasamtök gosdrykkjaframleiðenda hafa lagt til í baráttu sinni gegn sykurskattinum í þessum fjórum borgum tvöfalt á við það sem samtökin nýta til að þrýsta á lýðheilsuleg málefni sér um öll Bandaríkin á hverju ári.

Skiptar skoðanir eru um skattlagningu sem tæki til að hafa áhrif á breytni manna þegar neysla á áfengi og sykri er annars vegar. Nýleg dæmi frá útlöndum sýna að sykurskattar virka sem tæki til að draga úr neyslu líkt og greint var frá í fréttum Stöðvar 2 nýlega.  Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin leggur til að sykur fari ekki fram úr 5 prósentum af heildar kaloríufjölda við næringarinntöku en viðmið var nýlega lækkað úr 10 prósentum.

Sykurskattur er við lýði í Noregi með ágætum árangri auk þess sem að Bretar tóku fyrr á þessu ári upp sykurskatt. Hér á Íslandi var sykurskattur settur á í mars 2013 en lagður af tveimur árum síðar.

Lesa má ítarlega fréttaskýringu Vox.com hér.


Tengdar fréttir

Ekki fullreynt með sykurskatt

Að mati læknis er enginn vafi um ágæti sykurskatts. Segir sykurskatt ekki verið prófaðan almennilega hér á landi. Ísland eina Vestræna landið þar sem álögur á gosdrykki hafa lækkað síðustu ár í stað þess að hækka.

Ekkert lát á íslensku sykuræði

Framboð á sykri hefur verið mest á Íslandi af Norðurlöndum. Hver Íslendingur borðar fjörutíu til fimmtíu kíló af sykri á ári. Norðmenn nærri tuttugu kílóum minna af sykri árlega.



Athugið. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Vísir hvetur lesendur til að halda sig við málefnalega umræðu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi eða ósæmilegar athugasemdir og ummæli þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni.

Fleiri fréttir

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.