Býr einn í yfirgefnu þorpi á hættusvæði

Sextán þúsund manns bjuggu í bænum Tomioka áður en jarðskjálftinn mikli reið yfir í mars síðastliðnum. Nú býr þar einn maður ásamt hundi sínum. Naoto Matsumura neitar að yfirgefa þorpið þrátt fyrir geislamengun frá ónýtu kjarnorkuveri.

„Ef ég gefst upp og fer þá er öllu lokið,“ segir hinn 53 ára gamli hrísgrjónabóndi, sem daglega hugar að hrísgrjónaakri sínum eins og hann hefur gert áratugum saman. „Ég hef þá ábyrgð að vera hér áfram. Og það er réttur minn að fá að vera hér áfram.“

Matsumura segist óneitanlega hafa gert sér grein fyrir því að veruleg krabbameinshætta fylgi því að búa þarna. Hann vill samt ekki fara burt.

Óvenjulegt er að Japanar standi gegn valdboði með þessum hætti. Afstaða hans lýsir þó vel þeim vanda sem fjölmargir íbúar nokkurra bæja á þessum slóðum standa frammi fyrir.

Meira en hundrað þúsund manns var skipað að yfirgefa heimili sín vegna hættunnar frá kjarnorkuverinu í Fukushima, sem eyðilagðist í náttúruhamförunum í mars. Bærinn Tomioka er innan þess svæðis sem rýma þurfti vegna hættu á geislamengun.

Matsumura hefur hvorki vatn né rafmagn í húsi sínu, en nær sér þó í vatn í brunn og notar gamla rafala til að fá rafmagn á kvöldin.

Hann borðar mikið af dósamat en veiðir einnig fisk í ánni sem rennur þar hjá. Einu sinni eða tvisvar í mánuði fer hann á bifreið sinni til næsta bæjar fyrir utan hættusvæðið og nær sér í helstu nauðsynjar.

Hann segist hafa tekið að sér að hugsa um flækingshunda og ketti sem fólk skildi eftir í yfirgefnum bænum.

Stjórnvöld skipta sér samt lítið af Matsumura, þótt hann hafi ekkert leyfi til að búa þarna lengur. Hann segir lögregluna reyndar nokkrum sinnum hafa bankað upp á en aldrei þvingað hann til að fara með sér.

Hann ætlaði að fara burt eins og hinir, en fann hvergi samastað og ákvað þá að halda kyrru fyrir.

„Ég fór heim til frænku minnar í von um að fá að gista,“ segir hann. „En hún vildi ekki hleypa mér inn, óttaðist að af mér stafaði geislamengun. Þá fór ég í neyðarskýli, en þar var allt fullt. Þetta nægði til að sannfæra mig um að koma aftur heim.“gudsteinn@frettabladid.is