Ný aldursgreining tunglsins Atli Steinn Guðmundsson skrifar 29. janúar 2009 08:58 Leifar af sirkoni í grjóti sem geimfarar fluttu með sér frá tunglinu getur gefið veigamikla vísbendingu um aldur þessa fylgihnattar jarðarinnar. Tunglleiðangurinn árið 1972 flutti með sér grjóthnullung af tunglinu þegar hann sneri aftur til jarðar. Nýjar aldursgreiningaraðferðir hafa nú gert vísindamönnum kleift að ákvarða aldur tunglsins upp á nýtt. Það eru agnir af frumefninu sirkon í grjótinu sem nýtast þessari nýju tækni ákaflega vel. Sirkonið var greint með því að nota úran og blý til að draga aldur þess fram í dagsljósið. Jarðefnafræðingurinn Randy Korotev við Háskólann í Washington birtir niðurstöður þeirrar rannsóknar í tímaritinu Nature Geoscience og slær því þar fram að tunglið okkar sé hvorki meira né minna en 4,4 milljarða ára gamalt. Ein kenning um tilvist tunglsins er að það hafi orðið til þegar gríðarmikill loftsteinn skall á jörðinni og þeytti grjóti og efnum úr jarðskorpunni út í himinhvolfið. Þessi efni hafi svo þéttst og smám saman orðið að fylgihnetti. Rannsókn Korotevs styður þessa kenningu og sýnir um leið að yfirborð tunglsins hafi náð fullum þéttleika um 100 milljónum ára eftir áreksturinn. Mest lesið Skildu skriðdrekana eftir á víglínunni Erlent „Varð að martröð“ Innlent Labbaði 57 kílómetra heim úr vinnunni: „Af hverju bý ég ekki nær“ Innlent „Þetta er náttúrulega algjörlega fáránlegt“ Innlent Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Erlent Bandarískur ellilífeyrisþegi býður vegfarendum tugi milljóna Erlent Loftárásir skekja vopnahlé í Líbanon Erlent Maður varð fyrir flugvél á flugbraut og lést Erlent Fólki yfir fimmtugt síður boðið í atvinnuviðtöl Innlent Yfirmaður WHO hughreystir Tenerife-búa Erlent Fleiri fréttir Skildu skriðdrekana eftir á víglínunni Loftárásir skekja vopnahlé í Líbanon Yfirmaður WHO hughreystir Tenerife-búa Maður varð fyrir flugvél á flugbraut og lést Bandarískur ellilífeyrisþegi býður vegfarendum tugi milljóna Einn í lífshættu eftir að bíl var ekið inn í þvögu Myndir af lífinu um borð í hantaveiruskipinu Farage sextánfaldar sætin á sveitarstjórnarstiginu Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Venstre fá umboð til að mynda ríkisstjórn Þriggja daga vopnahlé í Úkraínu Frederiksen á fund konungs vegna þráteflis Sátu um tóman banka í sex tíma Samföngum Maxwell refsað fyrir að tjá sig Stærsta haldlagning á rafmynt í sögu Svíþjóðar Umsátur í Þýskalandi: Bankarán varð að gíslatöku Segjast aldrei hafa séð Epstein-bréfið meinta áður Ekkert vopnahlé heldur umfangsmiklar árásir í Rússlandi Farage og félagar í Reform margfalda styrk sinn í sveitarstjórnum Englands Trump hefur í hótunum við Evrópusambandið Vopnahléið enn í gildi en alls óvíst um varanlegt samkomulag Skutu hvor á annan: Saka Bandaríkjamenn um að brjóta gegn vopnahléinu Sé ekki það sama og fyrir sex árum með Covid-19 Vopnaður maður sagður hafa ógnað Andrési fyrrverandi prins Handtaka kínverskan meintan njósnara í Noregi Þrjár „brúðir ISIS“ ákærðar fyrir hryðjuverk og þrælahald Kortleggja ferðir tuga sem fóru frá borði eftir að sá fyrsti dó Trump enn með tangarhald á Repúblikanaflokknum Risaflóðbylgja í Alaska talin nærri fimm hundruð metra há Franskur floti á leið til Persaflóa Sjá meira
Leifar af sirkoni í grjóti sem geimfarar fluttu með sér frá tunglinu getur gefið veigamikla vísbendingu um aldur þessa fylgihnattar jarðarinnar. Tunglleiðangurinn árið 1972 flutti með sér grjóthnullung af tunglinu þegar hann sneri aftur til jarðar. Nýjar aldursgreiningaraðferðir hafa nú gert vísindamönnum kleift að ákvarða aldur tunglsins upp á nýtt. Það eru agnir af frumefninu sirkon í grjótinu sem nýtast þessari nýju tækni ákaflega vel. Sirkonið var greint með því að nota úran og blý til að draga aldur þess fram í dagsljósið. Jarðefnafræðingurinn Randy Korotev við Háskólann í Washington birtir niðurstöður þeirrar rannsóknar í tímaritinu Nature Geoscience og slær því þar fram að tunglið okkar sé hvorki meira né minna en 4,4 milljarða ára gamalt. Ein kenning um tilvist tunglsins er að það hafi orðið til þegar gríðarmikill loftsteinn skall á jörðinni og þeytti grjóti og efnum úr jarðskorpunni út í himinhvolfið. Þessi efni hafi svo þéttst og smám saman orðið að fylgihnetti. Rannsókn Korotevs styður þessa kenningu og sýnir um leið að yfirborð tunglsins hafi náð fullum þéttleika um 100 milljónum ára eftir áreksturinn.
Mest lesið Skildu skriðdrekana eftir á víglínunni Erlent „Varð að martröð“ Innlent Labbaði 57 kílómetra heim úr vinnunni: „Af hverju bý ég ekki nær“ Innlent „Þetta er náttúrulega algjörlega fáránlegt“ Innlent Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Erlent Bandarískur ellilífeyrisþegi býður vegfarendum tugi milljóna Erlent Loftárásir skekja vopnahlé í Líbanon Erlent Maður varð fyrir flugvél á flugbraut og lést Erlent Fólki yfir fimmtugt síður boðið í atvinnuviðtöl Innlent Yfirmaður WHO hughreystir Tenerife-búa Erlent Fleiri fréttir Skildu skriðdrekana eftir á víglínunni Loftárásir skekja vopnahlé í Líbanon Yfirmaður WHO hughreystir Tenerife-búa Maður varð fyrir flugvél á flugbraut og lést Bandarískur ellilífeyrisþegi býður vegfarendum tugi milljóna Einn í lífshættu eftir að bíl var ekið inn í þvögu Myndir af lífinu um borð í hantaveiruskipinu Farage sextánfaldar sætin á sveitarstjórnarstiginu Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Venstre fá umboð til að mynda ríkisstjórn Þriggja daga vopnahlé í Úkraínu Frederiksen á fund konungs vegna þráteflis Sátu um tóman banka í sex tíma Samföngum Maxwell refsað fyrir að tjá sig Stærsta haldlagning á rafmynt í sögu Svíþjóðar Umsátur í Þýskalandi: Bankarán varð að gíslatöku Segjast aldrei hafa séð Epstein-bréfið meinta áður Ekkert vopnahlé heldur umfangsmiklar árásir í Rússlandi Farage og félagar í Reform margfalda styrk sinn í sveitarstjórnum Englands Trump hefur í hótunum við Evrópusambandið Vopnahléið enn í gildi en alls óvíst um varanlegt samkomulag Skutu hvor á annan: Saka Bandaríkjamenn um að brjóta gegn vopnahléinu Sé ekki það sama og fyrir sex árum með Covid-19 Vopnaður maður sagður hafa ógnað Andrési fyrrverandi prins Handtaka kínverskan meintan njósnara í Noregi Þrjár „brúðir ISIS“ ákærðar fyrir hryðjuverk og þrælahald Kortleggja ferðir tuga sem fóru frá borði eftir að sá fyrsti dó Trump enn með tangarhald á Repúblikanaflokknum Risaflóðbylgja í Alaska talin nærri fimm hundruð metra há Franskur floti á leið til Persaflóa Sjá meira