Ný norðurskautsstefna

Meðal síðustu embættisverka George W. Bush Bandaríkjaforseta var að móta nýja stefnu Bandaríkjanna gagnvart Norðurheimskautssvæðinu, sem á næstu árum og áratugum verður væntanlega aðgengilegra en áður vegna hlýnunar jarðar.

Í stefnunni eru skilgreindir helstu hagsmunir Bandaríkjanna á norðurslóðum, þar á meðal öryggishagsmunir, og Bandaríkjastjórn segist ætla að vinna að því að tryggja þessa hagsmuni, ýmist upp á eigin spýtur eða í samstarfi við önnur ríki sem eiga hagsmuna að gæta í þessum heimshluta. Meðal annars er gert ráð fyrir að Bandaríkin staðfesti loks hafréttarsáttmála Sameinuðu þjóðanna, sem gerður var árið 1982 og tók gildi árið 1994 þegar 60 ríki, þar á meðal Ísland, höfðu staðfest hann.

Talið er fullvíst að miklar auðlindir sé að finna undir hafsbotni Norðurskautsins, bæði olíu, gas og málma, sem Bandaríkin hyggjast gera tilkall til ekki síður en önnur ríki, sem eiga land að Norðurhöfum. Vinna við stefnumótunina hefur staðið yfir í bandaríska stjórnkerfinu í tvö ár, en fimmtán ár eru liðin síðan Bandaríkin gáfu síðast út sambærilega stefnuyfirlýsingu.- gb