Óviðunandi árangur í byggðapólitík

Aðgerðir í byggðamálum frá árinu 2002 hafa ekki skilað nægum árangri á nokkrum landsvæðum, svo sem á Vestfjörðum, Norðurlandi vestra, norðausturhorninu og sunnanverðum Austfjörðum.

Þetta kemur fram í mati Byggðastofnunar á framvindu byggðaáætlunar árin 2002 til 2005, sem Valgerður Sverrisdóttir iðnaðarráðherra lagði fram á Alþingi fyrir helgina.

Í umsögn Byggðastofnunar segir að við þessu þurfi að bregðast, en það hafi verið gert að nokkru leyti, svo sem með gerð vaxtarsamnings fyrir Vestfirði. Einnig sé unnið að slíkum samningum fyrir Suðurland og Vestmannaeyjar.

Stofnunin leitaði álits hjá atvinnuþróunarfélögum og sveitarfélögum víða um land þegar aflað var gagna um framvinduna undanfarin ár. Í samantekt Byggðastofnunar kemur fram að meginmarkmið byggðaáætlunar hafi verið skýrari nú en í fyrri áætlunum enda gætti þar langtímamarkmiða. "Hins vegar kemur einnig fram það sjónarmið að þrátt fyrir að markmið byggðaáætlunar séu góð hafi nokkuð skort á að þeim hafi verið fylgt eftir með framkvæmdum."

Efling byggðarlaga með mesta aðdráttaraflið er sagt umdeilt markmið og nokkur sveitarfélög telja sig afskipt í byggðaaðgerðum.

Umsagnir af Vesturlandi bera með sér að hlutur landshlutans í byggðaáætlun hafi verið rýr. Vestfirðingar benda á að aðgerðir hafi ekki náð að stöðva fækkun íbúa og starfa og árangur sé að því leyti ekki viðunandi. Þó bindi þeir vonir við nýjan vaxtarsamning.

Í umsögnum frá Norðurlandi vestra segir að landshlutinn hafi verið afskiptur í aðgerðum stjórnvalda í byggðamálum. Markmið byggðaáætlunar séu raunhæf en skort hafi aðgerðir.

Umsögn er jákvæðari af Eyjafjarðarsvæðinu en þó eru stjórnvöld gagnrýnd fyrir að hafa ekki staðið sig sem skyldi við flutning starfa í opinberri þjónustu til svæðisins.

Samband sunnlenskra sveitarfélaga taldi í umsögn sinni þörf á að móta sérhæfða byggðastefnu fyrir hvern landshluta.

Þótt umsagnir í skýrslu ráðherra byggðamála séu að þessu leyti neikvæðar er vakin athygli á því að íbúaþróun hafi verið hagstæðari undanfarin ár en áður og atvinnuleysi minna. Engu að síður hafi atvinnutekjur ekki aukist á landsbyggðinni jafn mikið og á höfuðborgarsvæðiðnu.