Evrópskir unglingar reykja mest allra af rafrettum Kjartan Kjartansson skrifar 26. febrúar 2026 07:52 Um fjörtíu prósent reykingakvenna heimsins eru í Evrópu. Alþjóðaheilbrigðisstofunin hefur sérstaklega áhyggjur af því að auknar rafrettureykingar eyði árangri af tókbasvörnum undanfarinnar áratuga. Vísir/EPA Rúm fjórtán prósent evrópskra unglinga reykja svokallaðar rafrettur og er hlutfallið hvergi hærra á byggðu bóli. Yfirmaður Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar í Evrópu segir það afleiðingu vísvitandi markaðsherferðar rafrettufyrirtækja sem beint sé að unglingum og ungmennum. Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge. Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Innlent Sefur í kjallaranum þar sem Heuermann myrti og sundurlimaði fórnarlömb sín Erlent Fullyrðingar um ETS-kerfi og strandsiglingar standast ekki Innlent Réðu aftur starfsmann sem var rekinn í siðanefndarfári Innlent Alvarlegt slys þegar ekið var á aldraða konu Innlent Lánið í höfn og Harry veitir Trump óumbeðin ráð Erlent Farþegar sjá ekki fólkið sem gegnumlýsir farangurinn Innlent Starfsfólki MAST ógnað: „Ég veit hvar þú átt heima“ Innlent Engin ákvörðun tekin eftir uppsögn dagdvalarsamnings Innlent Hvarf Hákonar á borði ríkislögreglustjóra Innlent Fleiri fréttir Ræða ekki loftslagsmál á umhverfisfundi til að friðþægja Bandaríkjastjórn Sækir aftur um reynslulausn Leita íslensks manns í Búdapest og ráðherra boðar jöfnun á raforkukostnaði Handtaka hermann sem veðjaði á að Maduro yrði tekinn Sefur í kjallaranum þar sem Heuermann myrti og sundurlimaði fórnarlömb sín Lánið í höfn og Harry veitir Trump óumbeðin ráð Segir vopnahlé framlengt um þrjár vikur Fyrirtæki MrBeast sakað um að afsaka kynferðislega áreitni Skjóta á alla báta sem leggja tundurdufl Með lista yfir góða og slæma bandamenn Fimm í lífshættu eftir lestarslysið Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Vélmennið Ace sigrar atvinnumenn í borðtennis Tóku tvö skip og réðust á það þriðja Óvænt jafntefli í kjördæmastríðinu Sækja mannréttindasamtök til saka vegna njósna um öfgamenn Vilja senda afganska bandamenn og fjölskyldur til Kongó Hætta að styrkja Feneyjartvíæringinn vegna þátttöku Rússa Vilja tæpar tvö hundruð billjónir til varnarmála Allir Bretar fæddir eftir 2008 í lífstíðarbann frá tóbaki Framlengir vopnahléið og herkvína Þriðji þingmaðurinn segir af sér á viku Viðræður enn á ís vegna „óásættanlegrar“ hegðunar Ein af hinstu óskum Frans páfa enn óuppfyllt „Jæja, herra Heuermann. Mér skilst að þú hyggist játa fyrir mér þessi morð?“ Starmer vissi ekkert en þrýstingurinn mikill að gefa Mandelson grænt ljós Skaut ferðamann til bana við mexíkóskan pýramída Friðurinn úti á morgun en ekkert ákveðið um viðræður Óttast enn stærri skjálfta í Japan á næstu dögum Vilja festa símabannið í lög Sjá meira
Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge.
Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Innlent Sefur í kjallaranum þar sem Heuermann myrti og sundurlimaði fórnarlömb sín Erlent Fullyrðingar um ETS-kerfi og strandsiglingar standast ekki Innlent Réðu aftur starfsmann sem var rekinn í siðanefndarfári Innlent Alvarlegt slys þegar ekið var á aldraða konu Innlent Lánið í höfn og Harry veitir Trump óumbeðin ráð Erlent Farþegar sjá ekki fólkið sem gegnumlýsir farangurinn Innlent Starfsfólki MAST ógnað: „Ég veit hvar þú átt heima“ Innlent Engin ákvörðun tekin eftir uppsögn dagdvalarsamnings Innlent Hvarf Hákonar á borði ríkislögreglustjóra Innlent Fleiri fréttir Ræða ekki loftslagsmál á umhverfisfundi til að friðþægja Bandaríkjastjórn Sækir aftur um reynslulausn Leita íslensks manns í Búdapest og ráðherra boðar jöfnun á raforkukostnaði Handtaka hermann sem veðjaði á að Maduro yrði tekinn Sefur í kjallaranum þar sem Heuermann myrti og sundurlimaði fórnarlömb sín Lánið í höfn og Harry veitir Trump óumbeðin ráð Segir vopnahlé framlengt um þrjár vikur Fyrirtæki MrBeast sakað um að afsaka kynferðislega áreitni Skjóta á alla báta sem leggja tundurdufl Með lista yfir góða og slæma bandamenn Fimm í lífshættu eftir lestarslysið Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Vélmennið Ace sigrar atvinnumenn í borðtennis Tóku tvö skip og réðust á það þriðja Óvænt jafntefli í kjördæmastríðinu Sækja mannréttindasamtök til saka vegna njósna um öfgamenn Vilja senda afganska bandamenn og fjölskyldur til Kongó Hætta að styrkja Feneyjartvíæringinn vegna þátttöku Rússa Vilja tæpar tvö hundruð billjónir til varnarmála Allir Bretar fæddir eftir 2008 í lífstíðarbann frá tóbaki Framlengir vopnahléið og herkvína Þriðji þingmaðurinn segir af sér á viku Viðræður enn á ís vegna „óásættanlegrar“ hegðunar Ein af hinstu óskum Frans páfa enn óuppfyllt „Jæja, herra Heuermann. Mér skilst að þú hyggist játa fyrir mér þessi morð?“ Starmer vissi ekkert en þrýstingurinn mikill að gefa Mandelson grænt ljós Skaut ferðamann til bana við mexíkóskan pýramída Friðurinn úti á morgun en ekkert ákveðið um viðræður Óttast enn stærri skjálfta í Japan á næstu dögum Vilja festa símabannið í lög Sjá meira