Repúblikanar vilja stjórna hverjir kjósa og hvernig atkvæði eru talin

Repúblikanar hafa lagt mikið kapp á að ráða því hverjir geta kosið og fá meiri völd yfir því hvernig kosið er og hvernig atkvæði eru talin.

Þetta á sérstaklega við mikilvæg barátturíki þar sem fylgið sveiflast milli Demókrata- og Repúblikanaflokksins. Þar eru Repúblikanar markvisst að taka völdin í innviðum kosningakerfis Bandaríkjanna.

Sérfræðingar sem AP fréttaveitan ræddi við líkja viðleitninni sem „hægfara uppreisn“ sem meiri líkur séu á að muni heppnast en viðleitni Trumps við að snúa niðurstöðum síðustu kosninga.

Meðal þeirra vísbendinga sem sérfræðingarnir vísa til eru að stuðningsmenn Trump hafa sóst eftir embættum sem gætu reynst afdrifarík í kosningunum 2024. Má þar nefna nefndir í Michigan sem gætu jafnvel komið í veg fyrir staðfestingu kosningaúrslita og að ríkisþing í bæði Wisconsin og Pennsylvaníu, sem stjórnað er af Repúblikönum, hafi sett á laggirnar sérstakar rannsóknarnefndir í tengslum við kosningarnar 2020 og það byggi á umdeildri og meingallaðri rannsókn í Arizona.

Sú endurskoðun staðfesti þó sigur Bidens í því ríki.

Þessar rannsóknir eru taldar líklegar til að varpa skugga á trúverðugleika kosninga í Bandaríkjunum um árabil. Nýleg könnun AP sýndi að tveir þriðju Repúblikana telja Joe Biden ekki löglega kosinn forseta Bandaríkjanna.

Samhliða þessu hafa minnst sextán ríkisstjórar Repúblikanaflokksins skrifað undir lög sem gera kjósendum erfiðara að kjósa. Í Arkansas er búið að semja ný lög um að sérstök nefnd, skipuð sex Repúblikönum og einum Demókrata, geti rannsakað kosningaferlið og gripið til „leiðréttinga“.

Þá hefur tak Trumps á Repúblikanaflokknum aldrei verið sterkara en hann neitar að styðja frambjóðendur flokksins sem taka ekki undir ósannindi hans um kosningarnar og beitir mætti sínum innan flokksins gegn öllum þeim sem hann telur andstæðinga sína.

Áðurnefndir sérfræðingar segja að frekari innihaldslausar ásakanir um kosningasvindl séu mun líklegri en áður.

„Það er ekki lengur ljóst að Repúblikanaflokkurinn sé tilbúinn til að sætta sig við ósigur,“ sagði Steven Levitsky, prófessor í stjórnmálafræði við Harvard-háskóla sem skrifaði bókina „Hvernig lýðræði deyja“. Hann sagði í samtali við AP að Repúblikanaflokkurinn væri orðinn and-lýðræðislegt afl.

Þeir fáu Repúblikanar sem hafa beitt sér gegn þessari þróun hafa verið harðlega gagnrýndir innan flokksins og jafnvel vísað úr honum, eins og í tilfelli þingkonunnar Liz Cheney.

Í samantekt New York Times um þessar aðgerðir Repúblikana segir að þær muni að miklu leyti koma niður á þeldökkum kjósendum í þéttbýlum kjördæmum. Til marks um það er bent á að í fjórum fjölmennustu sýslum Atlanta í Georgíu hefur móttökustöðum fyrir utankjörfundaratkvæði verið fækkað úr 94 árið 2020 í 23 í næstu kosningum.

Georgía skipti gífurlegu máli í síðustu kosningum og skyldu einungis tæplega þrettán þúsund atkvæði þá Biden og Trump að. Trump-liðar vörðu gífurlega miklu púðri í að reyna að breyta niðurstöðu kosninganna þar.

Trump sjálfur staðhæfði til dæmis á sínum tíma að fimm þúsund atkvæði frá látnum einstaklingum hefðu verið talin í ríkinu. Rannsókn sýndi hins vegar fram á að fjögur slík atkvæði voru greidd.

Rannsókn stendur nú yfir á því hvort Trump hafi brotið kosningalög með því að beita embættismenn í Georgíu þrýstingi.

Sjá einnig: Trump þrýsti á flokks­bróður og hótaði til að hag­ræða úr­slitunum

Demókratar hafa reynt að koma í veg fyrir þessa viðleitni Repúblikana, meðal annars með nýju kosningafrumvarpi. Yrði það að lögum væri því ætlað að leggja landlægar reglur varðandi framkvæmd kosninga í Bandaríkjunum, takmarka möguleika embættismanna til að teikna kjördæmi upp flokkum sínum í hag og auka gagnsæi varðandi framlög sem snúa að kosningum, svo opinbera þyrfti frá hverjum slík framlög komi.

Sjá einnig: Kosningafrumvarp Demókrata stöðvað í þriðja sinn

Líkurnar á því að þetta frumvarp komist í gegnum þingið eru þó hverfandi.