Segir ekki miklar líkur á stór­felldum hernaðar­að­gerðum eftir dauða Solemani

Donald Trump Bandaríkjaforseti segir Bandaríkjaher hafa fimmtíu og tvö skotmörk í sigtinu í Íran ef stjórnvöld þar láti verða af hótunum sínum um að hefna dauða Qasim Solemani.

Albert Jónsson, fyrrverandi sendiherra Íslands í Bandaríkjunum og Rússlandi, segir ekki miklar líkur á stórfelldum hernaðaraðgerðum vegna málsins.

Spennan í Mið-Austurlöndum fer vaxandi eftir að Bandaríkin réðu háttsettan herforingja í sérsveit byltingarvarðliðs Írans, Qasim Solemani, af dögum í sprengjuárás í Írak aðfaranótt föstudags. Spennan er sögð jafnast á við ástandið fyrir Persaflóastríðið og innrás Bandaríkjanna í Írak.

Hóta grimmilegum hefndum

Íranir hafa hótað Bandaríkjunum grimmilegum hefndum og í gær var nokkrum flugskeytum skotið á græna svæðið í miðborg Bagdad, höfuðborgar Íraks, þar sem sendiráð Bandaríkjanna er meðal annars staðsett. Þá hefur Írökum verið sagt að forðast bandarískar herstöðvar í landinu frá klukkan fimm í dag.

Merki um aukna spennu á svæðinu sjást meðal annars á því að skip breska sjóhersins hafa verið kölluð til viðveru í Persaflóa til að fylgja olíuskipum sem sigla undir breskum fána.

Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, sem fyrirskipaði árásina á Solemani, sagði á blaðamannafundi eftir árásina að hershöfðinginn hefði haft áform uppi um árás á bandaríska hermenn og embættismenn í Bagdad. Í Twitter-færslum í nótt sagði Trump að ef Íranir létu verða af hótunum sínum hefði Bandaríkjaher fimmtíu og tvö skotmörk í sigtinu í Íran.

Árásum yrði svarað af fullri hörku, þær yrðu þungar en myndu standa stutt yfir. Talan fimmtíu og tveir er vísan í sama fjölda bandarískra gísla sem Íranir tóku í bandaríska sendiráðinu í Teheran, höfuðborg Írans, árið 1979.

Árás á gamlársdag fyllti mælinn

Albert Jónsson sagði í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni í morgun að kveikjan að ákvörðun Trumps hafa haft langan aðdraganda en árás á sendiráð Bandaríkjanna í Bagdad á gamlársdag hafi fyllt mælinn.

„Sendiráð, í fyrsta lagi í prinsippinu, skipta miklu máli. Að öll ríki líti svo á að friðhelgi sendiráða sé grundvallaratriði. Fyrir Bandaríkin, stórveldi, sem þar að auki á nú að hafa í Írak með herlið og allt sem þar á undan er gengið að þá er það alveg óþolandi tilhugsun að sendiráðið þitt verði fyrir árás og að þeirra áliti skaða stórlega trúverðugleika Bandaríkjanna og ímynd og ég tala nú ekki um pólitíska áhrif heima og svo framvegis.“

Lík hershöfðingjans verður flutt til höfuðborgar Teheran í kvöld þar sem æðsti klerkur Íran, Ali Khamenei, mun verða viðstaddur minningarathöfn. Á þingi landsins hrópuðu þingmenn að fall Bandaríkjanna væri yfirvofandi.

Efast um að hernaður á landi verði mikill vegna málsins

„Aðalatriðið sem ég er að benda á er að ég held að Íranir hafi ekki getu til þess að bregðast við með þeim hætti sem mundi kalla á viðbrögð Bandaríkjamanna með að senda einhverja tugi þúsunda hermanna. Við erum ekki að horfa framan í Persaflóastríðið. Mér finnst afar ólíklegt að við séum að horfa framan í möguleikann á stórfelldum átökum á landi. Trump ætlar að vera Bandaríkjaforseti áfram og það kemur ekki til greina slíkt,“ sagði Albert Jónsson, fyrrverandi sendiherra.