Gróf vanræksla íslenska ríkisins á EES bitnar á almenningi

Alvarlegt ástand er til staðar varðandi innleiðingu EES tilskipana í íslenska löggjöf, ástand sem veikir skuldbindingar Íslands gagnvart öðrum aðildarríkjum EES, lögaðilum og einstaklingum. Þetta er mat fyrrverandi ráðuneytisstjóra í utanríkisráðuneytinu.

Sverrir Haukur Gunnlaugsson, lögfræðingur og fyrrverandi ráðuneytisstjóri í utanríkisráðuneytinu var í stjórn ESA, Eftirlitsstofnunar EFTA, á árunum 2010-2013.

Sverrir birti grein í Morgunblaðinu í dag þar sem hann rakti alvarlega bresti og samningsbrot Íslendinga á EES-samningnum.

Staðreyndirnar eru hrollvekjandi þegar nokkrar þeirra eru dregnar saman, upp úr grein Sverris.  

1. Á síðustu þremur árum hefur ESA þurft að höfða 22 samningsbrotamál gegn íslenska ríkinu vegna brota á EES-samningnum. 

2. Orðstír Íslands bíður skaða og óánægja skapast hjá öðrum aðildarríkjum EES (alls 31) vegna vanrækslu íslenska ríkisins. 

3. Verulega fjármuni og starfsmenn þarf til að ráða fram úr vandanum. 

4. Vandi Íslands liggur í því að bæði ráðuneytin og Alþingi taka allt of seint við sér við mótun, undirbúning að upptöku og innleiðingu tilskipana (gerða) ESB. 

5. Norðmenn leggja mun meiri rækt en Íslendingar við að koma að mótun tilskipana sem eru í undirbúningi hjá ESB, sem þar að auki flýtir fyrir samþykki síðar meir. 

Vantar mannauð

„Ráðuneytin sjálf, fyrir utan sendiráðin í Brussel, verða stöðugt að hafa nægilega marga starfsmenn sem þekkja til verka. Í sumum ráðuneytum hefur ástandið verið þannig að það eru bara einn eða tveir. Mér sýnist sameining ráðuneyta ekki hafa bætt mikið úr því. Alþingi byrjar allt of seint að fjalla um málin og hér áður fyrr þá kom ítrekað fram sú staðhæfing að það þýddi ekki fyrir okkur að blanda okkur of mikið í mótun gerða (tilskipana) ESB en Norðmenn hafa sýnt að þeir hafa áhrif við mótun gerða,“ segir Sverrir Haukur Gunnlaugsson. 

Vanræksla löggjafans og ráðuneyta bitnar á hagsmunum einstaklinga og lögaðila á Íslandi því aðkoma sérfræðinga að undirbúningi vissra mála er forsenda fyrir því að tekið sé tillit til íslenskra hagsmuna áður en sameiginleg ákvörðun um upptöku tilskipunar í EES-samninginn á sér stað.

Þessu má líkja við mann sem undirgengst íþyngjandi lagaskyldu en hefur enga skoðun á henni og vanrækir að hafa áhrif á mótun hennar í samræmi við þann rétt sem hann hefur samkvæmt gildandi reglum.