Týnd veröld opnast fyrir ferðamenn

Eyjaklasi með 800 hitabeltiseyjum, gylltum mannlausum sandströndum, skógarþekju með fjölbreyttu dýralífi og engum ferðamönnum hljómar eins og það sé of gott til að vera satt.

Enda eru breytingar í farvatningu á suð-vestur strönd Myanmar, og þeir sem nú vilja koma svæðinu á kortið hjá ferðamönnum reikna með að svæðið verði jafn vinsælt og Phuket-eyja í Taílandi innan skamms.

Í dag eru engir vegir í frumskóginum á meginlandinu og fólkið sem býr á Merguy-eyjaklasanum fer á milli staða eins og það hefur alltaf gert, á húsbátum sem það eyðir meirihluta ævinnar á. Þetta er allt að breytast.

Merguy-eyjaklasinn hefur verið kallaður Týnda veröldin, en nú hefur nútíminn fundið hana. Fyrst komi veiðimenn og skógarhöggsmenn frá meginlandinu. Í kjölfarið fylgja verktakar og ríkir ferðamenn. Þeir sem eru að tapa þessari týndu veröld er Moken-fólkið. Áður gat það lifað á sjónum, ferðast á milli eyjanna á húsbátum sínum. Í dag eru sífelt fleiri komnir í land, og áfengissýki hefur farið illa með fólkið.

„Það var auðvelt að vinna sér inn peninga áður fyrr með því að stunda sjóinn. Það var auðvelt að fylla föturnar af fiski. En nú eru margir af meginlandinu farnir að veiða á svæðinu,“ segir Aung San.

Hann liggur undir tré á eyju sem umheimurinn á ekkert nafn yfir, en er kölluð Eyja 115 á kortum, ásamt um það bil 20 körlum, konum og börnum af Moken-ættbálknum. „Lífið er orðið miklu erfiðara fyrir okkur og margir deyja.“

Svipaðir hópar bjuggu áður við strendur Taílands, til dæmis á vinsælu ferðamannasvæði á Phuket-eyju. Þeir sem eftir eru af frumbyggjum þess svæðis lifa flestir á ferðamönnum sem vilja ólmir láta taka af sér myndir eða kaupa vörur frá fólkinu.

Þetta er ekki framtíðarsýn sem heillar Aung San. „Við viljum ekki deila svæði með fólkinu af meginlandinu. Við viljum fá að vera í friði.“

„Þetta var paradís“

Fátt bendir til þess að sú ósk rætist. Herforingjastjórnin í Myanmar bannaði ferðir utanaðkomandi á svæðið til ársins 1996. Eftir að banninu var aflétt hafa ferðamenn komið í litlum hópum. Í fyrra komu um 2.000. Um það bil fimm á dag.

Aðeins eitt hótel er á svæðinu, en þeim mun fjölga hratt á næstunni. Í gangi er nokkurskonar kapphlaup um bestu eyjarnar. Rúmlega tugur fyrirtækja hefur fengið leyfi til uppbyggingar og fleiri fylgja í kjölfarið.

Á vefsíðu eins þeirra fyrirtækja sem nú vinna að uppbyggingu á svæðinu er talað um það sem „næsta Phuket“. Þetta eina fyrirtæki ætlar að byggja hótel með spilavíti, golfvöll og snekkjuhöfn.

„Það er enginn infrastrúktúr, engir bæir, engir vegir. Ekkert. Þetta var paradís. Enginn í hópnum okkar hafði séð nokkuð þessu líkt. Þetta var töfrum líkast,“ segir Christoph Schwanitz. Hann kom sem ferðamaður fyrir ári síðan, en er nú hluthafi í fyrirtæki sem selur siglingar um eyjaklasann á lúxussnekkju.

Þó ferðamannaiðnaðurinn hugnist heimamönnum ekki sérlega vel gæti hann verið betri kostur en það sem nú er í gangi. Ólöglegt skógarhögg má finna víða, togarar veiða upp við ströndina og veiðiþjófar herja á dýr í frumskóginum. Talsmenn þess að opna svæðið fyrir ferðamönnum segja að með því að leggja áherslu á umhverfisvæna ferðamennsku megi bjarga því sem bjargað verði í Merguy-eyjaklasanum.