Langvarandi þurrkar lögðu menningu Mayana að velli 12. nóvember 2012 07:41 Vísindamenn hafa komist að því að það var veðurfarið sem lagði hina voldugu menningu Mayanna í Suður Ameríku að velli. Þetta eru niðurstöður rannsókna í Belize á dropasteinum þar í landi. Þær rannsóknir leiða í ljós að rétt áður en menning Mayanna heyrði sögunni til glímdi samfélag þeirra við gífurlega þurrka sem stóðu yfir í ein 80 ár með tilheyrandi uppskerubresti og hörmungum fyrir íbúanna. Dropasteinar myndast einkum með regnvatni sem drýpur niður í þá hella þar sem steinana er að finna. Með því að mæla vöxt steinana milli tímabila er hægt að ráða í hvernig veðurfar var á viðkomandi svæði í fortíðinni. Rannsóknir þessar sýna að árin um og eftir 300 voru rök og úrkomurík og að á þeim tíma var Mayamenningin í mikilli sókn og náði hápunkti sínum. Þetta snérist í andhverfu sína eftir árið þúsund og þá kom hið gífurlega þurrkatímabil sem á endanum lagði Mayana að velli sem menningarsamfélag. Þegar vestrænir menn komu til Suður Ameríku (á fimmtándu öld) var mayamenningin alveg horfin og ekkert eftir til minja um hana annað en nokkur fjöldi af stórum og yfirgefnum borgum og mannvirkjum. Mest lesið Íslandsferð með meintri hjákonu dró dilk á eftir sér Innlent Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent Átök innan SÁÁ eins og „klassísk valdabarátta“ Innlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Leyfi Trump að líða eins og sigurvegara þó hann hafi ekkert unnið Innlent Engin hamsatólg í boði með skötunni nema einhver taki við framleiðslunni Innlent Utanríkisráðherra Úkraínu lýsir yfir gríðarlegu þakklæti Erlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Erlent Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Innlent Fleiri fréttir Ætlar sér að skipa „gervigreindarkeisara“ Sérstakt veiðileyfi gefið út eftir að hákarl banaði sundmanni á sjötugsaldri Utanríkisráðherra Úkraínu lýsir yfir gríðarlegu þakklæti Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Glæpahópurinn 764: Átján ára í tíu ára fangelsi fyrir tilraunir til manndráps og nauðgun á netinu Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Trump rekur CNN og fleiri fjölmiðla úr Hvíta húsinu Andersson fær stjórnarmyndunarumboðið Hákarl banaði sundmanni Segir „íslamista“ skýra velgengni vinstrimanna Danskar F-35 lentu á Grænlandi í fyrsta sinn Kínverjar leituðu til Írana fyrir hönd Sáda Norðmenn kynna „stærstu breytingarnar frá upphafi“ á EES samstarfinu Segir Karl hafa hljómað himinlifandi eftir dauða Díönu Slapp við fangelsisvist eftir að hafa notað maura í matargerð Rússar kjósa sér 450 skoðanabræður Rússar hafi skipulagt fjölþáttaárás gegn Póllandi Vill fara með Svíþjóð í nýja átt Telja Bandaríkjamenn kunna að hafa framið stríðsglæpi í Íran Kristersson sagði af sér eftir að öll atkvæði voru talin „Þetta snýst um fullveldi“ Þvertaka fyrir að Karl hafi sagt að Díana myndi gleymast fljótt Sænskur stórglæpon handsamaður í Marokkó Samþykktu frumvarp Grahams einu og hálfu ári seinna Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Sjá meira
Vísindamenn hafa komist að því að það var veðurfarið sem lagði hina voldugu menningu Mayanna í Suður Ameríku að velli. Þetta eru niðurstöður rannsókna í Belize á dropasteinum þar í landi. Þær rannsóknir leiða í ljós að rétt áður en menning Mayanna heyrði sögunni til glímdi samfélag þeirra við gífurlega þurrka sem stóðu yfir í ein 80 ár með tilheyrandi uppskerubresti og hörmungum fyrir íbúanna. Dropasteinar myndast einkum með regnvatni sem drýpur niður í þá hella þar sem steinana er að finna. Með því að mæla vöxt steinana milli tímabila er hægt að ráða í hvernig veðurfar var á viðkomandi svæði í fortíðinni. Rannsóknir þessar sýna að árin um og eftir 300 voru rök og úrkomurík og að á þeim tíma var Mayamenningin í mikilli sókn og náði hápunkti sínum. Þetta snérist í andhverfu sína eftir árið þúsund og þá kom hið gífurlega þurrkatímabil sem á endanum lagði Mayana að velli sem menningarsamfélag. Þegar vestrænir menn komu til Suður Ameríku (á fimmtándu öld) var mayamenningin alveg horfin og ekkert eftir til minja um hana annað en nokkur fjöldi af stórum og yfirgefnum borgum og mannvirkjum.
Mest lesið Íslandsferð með meintri hjákonu dró dilk á eftir sér Innlent Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent Átök innan SÁÁ eins og „klassísk valdabarátta“ Innlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Leyfi Trump að líða eins og sigurvegara þó hann hafi ekkert unnið Innlent Engin hamsatólg í boði með skötunni nema einhver taki við framleiðslunni Innlent Utanríkisráðherra Úkraínu lýsir yfir gríðarlegu þakklæti Erlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Erlent Hafa miklar áhyggjur af verkfalli flugvirkja Innlent Fleiri fréttir Ætlar sér að skipa „gervigreindarkeisara“ Sérstakt veiðileyfi gefið út eftir að hákarl banaði sundmanni á sjötugsaldri Utanríkisráðherra Úkraínu lýsir yfir gríðarlegu þakklæti Vissi að viðræðum miðaði fram „þrátt fyrir skrítin kort“ Glæpahópurinn 764: Átján ára í tíu ára fangelsi fyrir tilraunir til manndráps og nauðgun á netinu Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Trump rekur CNN og fleiri fjölmiðla úr Hvíta húsinu Andersson fær stjórnarmyndunarumboðið Hákarl banaði sundmanni Segir „íslamista“ skýra velgengni vinstrimanna Danskar F-35 lentu á Grænlandi í fyrsta sinn Kínverjar leituðu til Írana fyrir hönd Sáda Norðmenn kynna „stærstu breytingarnar frá upphafi“ á EES samstarfinu Segir Karl hafa hljómað himinlifandi eftir dauða Díönu Slapp við fangelsisvist eftir að hafa notað maura í matargerð Rússar kjósa sér 450 skoðanabræður Rússar hafi skipulagt fjölþáttaárás gegn Póllandi Vill fara með Svíþjóð í nýja átt Telja Bandaríkjamenn kunna að hafa framið stríðsglæpi í Íran Kristersson sagði af sér eftir að öll atkvæði voru talin „Þetta snýst um fullveldi“ Þvertaka fyrir að Karl hafi sagt að Díana myndi gleymast fljótt Sænskur stórglæpon handsamaður í Marokkó Samþykktu frumvarp Grahams einu og hálfu ári seinna Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Sjá meira