Molotov bar hlýhug til Íslendinga

Molotov utanríkisráðherra Stalíns kom tvívegis til Íslands á árum síðari heimstyrjaldar í leynilegri sendiför til Roosevelts Bandaríkjaforseta. Frá þessu er greint í nýútkominni bók Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar um Íslenska kommúnista.

Molotov var utanríkisráðherra Sovétríkjanna um tíu ára skeið og næstráðandi Stalíns, sem sendi hann árið 1940 til Berlínar til að gera friðarsamninga við Hitler. Í bók Hannesar Hólmsteins kemur fram að Molotov kom tvívegis til Íslands í miðjum stríðsátökum vorið 1942.

Hannes segir að þessari för Molotovs hafi á sínum tíma verið haldið vandlega leyndri en hann fékk upplýsingarnar úr einkaskjalasafni Bjarna Benediktssonar, þar sem greint er frá samtali sendiherra Íslands árið 1954 við Molotov sem sagðist vinsamlegur Íslendingum eftir þetta flug.

Molotov kom við á Íslandi á leið til fundar við Roosevelt Bandaríkjaforseta um samninga sem ullu straumhvörfum í stríðinu, en ekki var greint opinberlega frá fundinum fyrr en eftir að Molotov var kominn heim aftur. Hannes segir að samningarnir hafi ráðið úrslitum um sigur Rússa gegn Þjóðverjum á austurvígstöðvunum og því hafi þessi ferð Molotovs verið mjög mikilvæg. Þetta reyndist mikil hættuför því Tubolev-flugvél Molotovs lenti í skotárás Þjóðverja.

Molotov millilenti einnig á Íslandi á heimleiðinni, og dvaldi í rúman sólarhring í hvort sinn en svo virðist sem hann hafi ekki rætt við íslenska ráðamenn heldur eingöngu breska og bandaríska herforingja. Hannes segir að eitt Reykjavíkurblaðið virðist hafa fengið nasasjón af því að Molotov væri á Íslandi og birti um það frétt en því hafi verið harðlega mótmælt af öðrum enda hafi þetta verið strangleynilegt.

Eftir stríð gegndi Molotov lykilhlutverki í skiptingu Evrópu í áhrifasvæði austurs og vesturs og Molotov-kokteilar eru kenndir við hann. Hannes segir að Molotov hafi verið mjög atkvæðamikill stjórnmálamaður í Ráðstjórnarríkjunum og það séu mikil tíðindi að hann skyldi hafa heimsótt Ísland og dvalið hér dálítinn tíma og Molotov hefði sagt eftirá að hann hefði borið hlýjan hug til Íslendinga vegna þessarar heimsóknar sinnar.