Leynileg áætlun um morðsveitir frá CIA

Frá árinu 2001 var bandaríska leyniþjónustan CIA með áætlun tilbúna um að ráða helstu leiðtoga hryðjuverkasamtakanna Al Kaída af dögum. Þeirri áætlun var aldrei hrint í framkvæmd, en hún var heldur ekki lögð á hilluna fyrr en í síðasta mánuði.

Bandarísku dagblöðin Wall Street Journal og New York Times hafa skýrt frá þessu síðustu daga. New York Times segir vandræðagang hafa einkennt málið frá upphafi. Óljóst hafi verið hvernig ætti að standa að framkvæmdinni og sömuleiðis óljóst hverjir innan stjórnkerfisins mættu eða ættu að fá að vita af þessari áætlun, sem vitað var að yrði umdeild.

Dick Cheney, fyrrverandi varaforseti, lagði frá upphafi áherslu á að þessu væri haldið leyndu fyrir Bandaríkjaþingi.

Fljótlega eftir að Leon E. Panetta, nýr yfirmaður CIA, frétti af þessu tók hann ákvörðun um að hætt skyldi við öll áform af þessu tagi. Jafnframt skýrði hann leyniþjónustunefndum beggja deilda þingsins frá málinu.

Strax á fyrstu vikunum eftir árásir hryðjuverkamanna á Bandaríkin þann 11. september árið 2001 kom upp sú hugmynd að gera þyrfti leyniþjónustunni kleift að taka Osama bin Laden og aðra helstu leiðtoga Al Kaída af lífi hvenær sem tækifæri gæfist.

Útfærslan í framkvæmd reyndist þó heldur flókin. „Þetta hljómar vel í bíómyndum, en þegar að framkvæmdinni kemur þá er þetta ekki svo einfalt," hefur New York Times eftir ónefndum heimildarmanni, fyrrverandi leyniþjónustumanni:

„Hvar eiga þeir að hafa bækistöðvar? Hvernig eiga þeir að líta út? Eiga þeir að sitja í höfuðstöðvunum og bíða tilbúnir til útkalls hvenær sem er sólarhringsins?"

Lögfræðilega hliðin olli yfirmönnum leyniþjónustunnar ekki síður heilabrotum en útfærslu-atriðin, því þótt ýmsir lögfræðingar á vegum Bandaríkjastjórnar hafi reyndar komist að þeirri niðurstöðu að þetta ætti ekkert að brjóta í bága við alþjóðasamninga þá voru þær vangaveltur lögfræðinganna umdeildar.

Ísraelsk stjórnvöld hafa árum saman stundað það að senda fámennar morðsveitir til að taka andstæðinga sína af lífi hvar sem til þeirra næst án dóms og laga. Þau hafa til þessa látið sér fátt um finnast, þótt sú iðja hafi sætt gagnrýni.

gudsteinn@frettabladid.is