CIA rekur net starfsstöðva um allan heim

Undanfarin ár hefur bandaríska leyniþjónustan CIA myndað náin tengsl við erlendar leyniþjónustustofnanir og sett upp stöðvar í fjölda landa þaðan sem aðgerðum gegn grunuðum hryðjuverkamönnum er stýrt. Stöðvarnar tengjast ekki leynifangelsum sem talsvert hafa verið til umræðu að undanförnu.

Bandaríska dagblaðið Washington Post rekur í ítarlegri frétt hvernig CIA hefur á undanförnum árum komið sér upp nánum tengslum við leyniþjónustur ­helstu­ bandamanna Bandaríkjanna. Saman hafa þær sett á fót aðgerðastöðvar í rúmlega tuttugu löndum þaðan sem fylgst er með grunuðum hermdarverkamönnum og ákvarðanir teknar um hvort þeir skuli handteknir og yfirheyrðir. Öryggissveitir viðkomandi lands sjá yfirleitt um sjálfar aðgerðirnar, þó undir dyggri handleiðslu starfsmanna CIA sem láta þeim í té búnað af ýmsu tagi og veita þeim gagnlegar ábendingar. Hinir handteknu eru svo jafnvel fluttir til annarra landa.

Í greininni er fullyrt að yfir þrjú þúsund manns hafi verið handteknir með þessum hætti síðan 11. september 2001 og þá eru grunaðir hryðjuverkamenn sem teknir hafa verið í Írak ekki taldir með. Þessi samvinna CIA og leyniþjónustustofananna hófst aftur á móti nokkru fyrr, eða um miðjan tíunda áratuginn, þegar herskáir múslimar frá Mið-Austurlöndum tóku að aðstoða trúbræður sína í Bosníu og Tsjetsjeníu. Eftir árásirnar 11. september voru hins vegar fjárframlögin til þessarar starfsemi aukin og fleiri vinveittum ríkjum bætt í hópinn.

Stöðvarnar er að finna í öllum heimshornum, einkum þó í Evrópu, Mið-Austurlöndum og Suðaustur-Asíu. Sumar þeirra eru í ríkjum sem ríkisstjórn Bandaríkjanna hefur gagnrýnt fyrir valdníðslu gegn þegnum sínum, til dæmis Úsbekistan og Indónesíu. Athygli vekur að höfuðstöðvar þessa starfsstöðvanets eru í París en Frakkar gagnrýndu Bandaríkjamenn mjög í aðdraganda innrásarinnar í Írak. Washington Post segir aðgerðastöðvarnar alls ótengdar leynifangelsunum sem CIA rekur í átta löndum en þaðan hefur svonefndum fangaflugvélum verið flogið, meðal annars með viðkomu á Íslandi.