Borgin skorar á ríkið að bregðast við námsgagnaskorti

Stjórn Þróunarsjóðs námsgagna hefur kallað eftir því að fjármagn verði aukið til framleiðslu námsgagna án tafar, að miðlæg námsgagnaveita verði sett á stofn og að staðan á námsgögnum verði kortlögð. Skólastarf eigi verulega undir högg að sækja á öllum skólastigum vegna skorts á námsgögnum. Fjallað var um stöðu námsgagna í svartri skýrslu sjóðsins nýlega og að börn á Íslandi standi ekki jafnfætis börnum á Norðurlöndum og alþjóðlegar mælingar á námsárangri staðfesti það.

Mennta- og barnamálaráðuneytið brást við þessu með því að kalla eftir stöðu námsgagna í einu fagi, stærðfræði. Sjóðurinn gagnrýndi það og sagði þau byrja á vitlausum enda með því að greina aðeins stöðuna í einni grein. Þörf væri á að leggja meira fjármagn í námsgagnagerð. Stjórn sjóðsins óttast að með því að greina aðeins eitt fag muni hin sitja eftir og staðan verði óbreytt.

Framboð skert þrátt fyrir skýr lagaákvæði

Í áskorun skóla- og frístundaráðs segir að lög um námsgögn kveði á um ábyrgð og stuðning ríkisins við þróun, gerð og útgáfu námsgagna fyrir leik-, grunn- og framhaldsskóla, sem og öflun námsgagna fyrir grunnskóla.

„Þrátt fyrir skýr lagafyrirmæli um ábyrgð ríkisins er framboð á námsgögnum takmarkað og fjármagn til þróunar og kaupa á námsefni hefur rýrnað um árabil. Um 70% kennara nota námsefni sem útbúið er í skólanum oft eða mjög oft. Það eykur álag á skólakerfið og gerir kennurum erfiðara fyrir að sinna kennslu með þeim verkfærum sem þeir þurfa,“ segir í áskoruninni.

Þar er bent á að rannsóknir á áhrifaþáttum í menntun sýni að gæði námsgagna séu ein af grunnstoðum árangursríks skólastarfs, ásamt skýrri aðalnámskrá og sjálfstæðum, fagmenntuðum kennurum.

Bitnar á nemendum og kennurum

„Alþjóðlegar rannsóknir á starfsaðstæðum kennara benda jafnframt til þess að íslenskir kennarar verji meiri tíma í undirbúning og stjórnsýsluleg verkefni en kennarar í flestum samanburðarlöndum. Þegar lögbundið námsefni er ekki til staðar, eða er orðið úrelt, þurfa kennarar að fylla í eyðurnar sjálfir. Það dregur úr tíma til eiginlegrar kennslu, faglegs undirbúnings og þróunar skólastarfs,“ segir í áskoruninni.

Þessi skortur bitni ekki síst á nemendum sem þurfi mest á stuðningi að halda, þar á meðal börnum sem alast upp við félagslega krefjandi aðstæður og börnum með fjölbreyttan menningar- og tungumálabakgrunn. Slíkur skortur getur aukið ójöfnuð milli nemenda og þrýsting á sérkennslu og stoðþjónustu,“ segir að lokum.

Neyðarástand í gangi

Áheyrnarfulltrúi kennara í grunnskólum bókaði á fundi skóla- og frístundaráðs að jákvætt væri að sjá slíka hvatningu frá ráðinu.

„Til að skólakerfið okkar verði í fremstu röð þarf að stórefla framboð á fjölbreyttu námsefni. Allt of miklum og dýrmætum tíma kennara er varið í að útbúa námsefni þar sem vöntunin er mikil. Það myndi hafa mikil og góð áhrif á starfsaðstæður kennara ef boðið yrði upp á fjölbreytt nútímalegt námsefni. Kjörnir fulltrúar eru í lykilstöðu til að hafa áhrif á gang mála og kalla eftir aðgerðum af hálfu mennta- og barnamálaráðuneytisins sem ber ábyrgð á námsefnisútgáfu,“ sagði Kristín Björnsdóttir, áheyrnarfulltrúi kennara í grunnskólum í ráðinu.

Bjarni Fritzson, formaður ráðsins, segir í samtali við fréttastofu að þó svo að framleiðsla námsgagna sé á vegum ríkisins verði einnig brugðist við hjá borginni.

„Þetta skiptir ótrúlega miklu máli og það er einhvers konar neyðarástand í gangi.“