Leggur til lagabreytingar vegna smæðar þjóðarinnar Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 22. apríl 2026 13:53 Alma Möller heilbrigðisráðherra vill sjá til þess að börn fái upplýsingar um líffræðilegan uppruna sinn. Vísir/Vilhelm Alma Möller heilbrigðisráðherra hyggst ráðast í heildarendurskoðun á lögum um tæknifrjógvun og notkun kynfrumna og fósturvísa manna til stofnfrumurannsókna. Meðal áforma er að koma í veg fyrir of náinn skyldleika vegna smæðar þjóðarinnar. Heilbrigðisráðuneytið hefur kynnt til umsagnar áform um frumvarp til heildarendurskoðunarinnar í samráðsgátt stjórnvalda. „Með frumvarpinu verða lagðar til ýmsar breytingar á lögunum í ljósi sjónarmiða um gæði og öryggi tæknifrjógvunarþjónustu, jafnréttis, réttar þeirra barna sem getin eru með gjafafrumum til þess að þekkja uppruna sinn og einföldunar regluverks,“ segir í fréttatilkynningu Stjórnarráðsins. Ein breytingin er að takmarka notkun kynfruma úr sama einstaklingi. Þannig sé hægt að draga úr hættu á of nánum skyldleika en vegna smæðar íslensku þjóðarinnar yrði kynfruma úr einum einstaklingi takmörkuð svo að úr verði börn í að hámarki tveimur fjölskyldum. Í dag eru nafnlausar gjafir kynfruma ekki óleyfilegar en telur ráðuneytið að endurskoða megi þær reglur. Börn sem getin eru úr slíkum kynfrumum hafi rétt á því að fá upplýsingar um líffræðilegan uppruna sinn. „Það er ekki síst mikilvægt í ljósi þess að sífellt verða þekktir fleiri erfðasjúkdómar þar sem þörf er á að rekja þá meðal skyldra.“ Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Mest lesið Telja Sævar hafa verið tengilið Kastriots við skipverjana Innlent „Þeir sem taka pening frá veðmálafyrirtækjum ættu að líta í eigin barm“ Innlent Innbrot í sælkerabakarí: „Ég grét í allan gærdag en opnaði samt“ Innlent „Ég hélt að það erfiðasta yrði að lifa af nauðgunina sjálfa“ Innlent Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais Innlent Byrjaði skyndilega að taka konuna hálstaki og hélt í 40 sekúndur Innlent Grobba sig af stolnum trjám Innlent Lokuðu flugbraut vegna dróna Innlent Hafnarfjörður hafði betur gegn Jóni Rúnari Innlent „Stundum koma upp atvik“ Innlent Fleiri fréttir Styrkt verkefni í fyrra sem spari þjóðinni 93 milljarða króna Lítil bjartsýni á úrslitastundu Ekki eigi að leyfa frekjukallinum að vaða uppi Loks fengið varanlegt heimili eftir yfir hundrað ár á Íslandi Grobba sig af stolnum trjám „Ég hélt að það erfiðasta yrði að lifa af nauðgunina sjálfa“ Óskiljanleg áfengissala, óvissa fyrir úrslitastund og úrkoman endalausa Dæmdur fyrir heimilisofbeldi en sagðist sjálfur hafa verið eins og gísl Telja Sævar hafa verið tengilið Kastriots við skipverjana „Stundum koma upp atvik“ Langflestir umsækjendur frá Úkraínu „Ef þú vilt græða þá ferðu í að selja loftkælingu í Evrópu“ „Þeir sem taka pening frá veðmálafyrirtækjum ættu að líta í eigin barm“ Byrjaði skyndilega að taka konuna hálstaki og hélt í 40 sekúndur Allt lið kallað út vegna elds í vélarrúmi „Það varð uppi fótur og fit“ Endurreisn mýranna megi ekki bíða lengur Olíuverð, trjáþjófnaður og áhrifagjörn ungmenni Hafnarfjörður hafði betur gegn Jóni Rúnari „Elliðaárnar eru bakkafullar af göngulaxi“ Innbrot í sælkerabakarí: „Ég grét í allan gærdag en opnaði samt“ Brotist inn í Fíladelfíuna og gítar stolið Gæti orðið hálf milljón árið 2037 Gagnrýnin byggð á misskilningi Innbrot í kirkju á höfuðborgarsvæðinu Lokuðu flugbraut vegna dróna Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Sektuðu í grennd við Símamótið „Við erum að svara kalli tímans“ Sjá meira
Heilbrigðisráðuneytið hefur kynnt til umsagnar áform um frumvarp til heildarendurskoðunarinnar í samráðsgátt stjórnvalda. „Með frumvarpinu verða lagðar til ýmsar breytingar á lögunum í ljósi sjónarmiða um gæði og öryggi tæknifrjógvunarþjónustu, jafnréttis, réttar þeirra barna sem getin eru með gjafafrumum til þess að þekkja uppruna sinn og einföldunar regluverks,“ segir í fréttatilkynningu Stjórnarráðsins. Ein breytingin er að takmarka notkun kynfruma úr sama einstaklingi. Þannig sé hægt að draga úr hættu á of nánum skyldleika en vegna smæðar íslensku þjóðarinnar yrði kynfruma úr einum einstaklingi takmörkuð svo að úr verði börn í að hámarki tveimur fjölskyldum. Í dag eru nafnlausar gjafir kynfruma ekki óleyfilegar en telur ráðuneytið að endurskoða megi þær reglur. Börn sem getin eru úr slíkum kynfrumum hafi rétt á því að fá upplýsingar um líffræðilegan uppruna sinn. „Það er ekki síst mikilvægt í ljósi þess að sífellt verða þekktir fleiri erfðasjúkdómar þar sem þörf er á að rekja þá meðal skyldra.“
Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Mest lesið Telja Sævar hafa verið tengilið Kastriots við skipverjana Innlent „Þeir sem taka pening frá veðmálafyrirtækjum ættu að líta í eigin barm“ Innlent Innbrot í sælkerabakarí: „Ég grét í allan gærdag en opnaði samt“ Innlent „Ég hélt að það erfiðasta yrði að lifa af nauðgunina sjálfa“ Innlent Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais Innlent Byrjaði skyndilega að taka konuna hálstaki og hélt í 40 sekúndur Innlent Grobba sig af stolnum trjám Innlent Lokuðu flugbraut vegna dróna Innlent Hafnarfjörður hafði betur gegn Jóni Rúnari Innlent „Stundum koma upp atvik“ Innlent Fleiri fréttir Styrkt verkefni í fyrra sem spari þjóðinni 93 milljarða króna Lítil bjartsýni á úrslitastundu Ekki eigi að leyfa frekjukallinum að vaða uppi Loks fengið varanlegt heimili eftir yfir hundrað ár á Íslandi Grobba sig af stolnum trjám „Ég hélt að það erfiðasta yrði að lifa af nauðgunina sjálfa“ Óskiljanleg áfengissala, óvissa fyrir úrslitastund og úrkoman endalausa Dæmdur fyrir heimilisofbeldi en sagðist sjálfur hafa verið eins og gísl Telja Sævar hafa verið tengilið Kastriots við skipverjana „Stundum koma upp atvik“ Langflestir umsækjendur frá Úkraínu „Ef þú vilt græða þá ferðu í að selja loftkælingu í Evrópu“ „Þeir sem taka pening frá veðmálafyrirtækjum ættu að líta í eigin barm“ Byrjaði skyndilega að taka konuna hálstaki og hélt í 40 sekúndur Allt lið kallað út vegna elds í vélarrúmi „Það varð uppi fótur og fit“ Endurreisn mýranna megi ekki bíða lengur Olíuverð, trjáþjófnaður og áhrifagjörn ungmenni Hafnarfjörður hafði betur gegn Jóni Rúnari „Elliðaárnar eru bakkafullar af göngulaxi“ Innbrot í sælkerabakarí: „Ég grét í allan gærdag en opnaði samt“ Brotist inn í Fíladelfíuna og gítar stolið Gæti orðið hálf milljón árið 2037 Gagnrýnin byggð á misskilningi Innbrot í kirkju á höfuðborgarsvæðinu Lokuðu flugbraut vegna dróna Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Sektuðu í grennd við Símamótið „Við erum að svara kalli tímans“ Sjá meira