Hjúkrunarfræðingar vilja herða tökin á rafrettum

Rafrettufrumvarp Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra ætlar að reynast umdeilt. En þá á hauk í horni í Guðbjörgu Pálsdóttur formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, því félagi öllu sem og Fagdeild lungnahjúkrunarfræðinga.

Alþingi hefur óskað eftir umsögnum, allir geta sent inn og það hefur Guðbjörg meðal annarra nýtt sér. Í áliti hennar segir að þau samtök sem hún fer fyrir telja „að halda skuli áfram að tala um rafsígarettur til að undirstrika tengslin við sígarettur bæði hvað varðar innihaldsefnið nikótín og hvernig þess er neytt þ.e. sogið ofan í lungu og reyknum blásið út líkt og gert þegar sígarettur eru reyktar,“ segir í umsögn Guðbjargar.

Víst er að þetta álit stangast allhressilega á við þær skoðanir sem Guðmundur Karl Snæbjörnsson læknir hefur talað fyrir, reyndar í einu og öllu. En, Guðmundur Karl hefur mjög látið þetta mál til sín taka og vill meina að veipum sé einmitt að þakka það hversu mjög hefur dregið úr reykingum á Íslandi. Þá stangast umsögn Guðbjargar algerlega á við afstöðu FA, sem Ólafur Þ. Stephensen hefur rætt, til dæmis í útvarpsviðtali við Reykjavík síðdegis.

Félag atvinnurekenda telur að gengið sé of langt í inngripum í viðskipta- og athafnafrelsi með því að leggja rafrettur og sígarettur að jöfnu og láta sömu reglur gilda um sýnileikabann og takmarkanir á notkun. Þá bendir FA á að ólíkt frumvarpi Óttarrs Proppé nái frumvarp Svandísar Svavarsdóttur líka yfir rafrettur án nikótíns. Um það segir Ólafur: „Við skiljum ekki af hverju þarf að setja sérstakar reglur um það sem er í rauninni bara gufa með ávaxtabragði.“

Óþarft að búa til vægara orð yfir þetta

En, í áliti hjúkrunarfræðinga er gefið lítið fyrir þessi sjónarmið og eða rök í málinu:

„Einnig er vísað til þess að verið sé að nota þennan búnað í stað sígaretta til að aðstoða fólk við að hætta að reykja. Þá má benda á að í Danmörku er heiti þessa búnaðar „Electronic cigarette“ þ.e. rafsígarettur. Óþarfi er að búa til vægara orð yfir þennan búnað,“ segir í umsögninni.

Þá telur Fíh að sömu lög og reglur eigi að gilda um neyslu, sölu, markaðssetningu og aðgengi rafsígaretta eins og gilda um annað tóbak.

Hjúkrunarfræðingar gera með öðrum orðum ekki greinarmun á gufunni sem veipur/rafrettur gefa frá sér og svo tóbaki.

Einstakur árangur gegn reykingum ungmenna

Í umsögninni segir að með því móti er hægt að hafa heildstæðar og skýrar reglur varðandi rafsígarettur þar sem lögð er áhersla á forvarnir og eftirlit með sölu, markaðssetningu, aðgengi og hvar megi og megi ekki nota þær.

„Fíh telur sérstaklega mikilvægt að koma í veg fyrir að börn og unglingar byrji að nota rafsígarettur sem í framhaldinu geta leitt til sígarettureykinga. Því ætti fyrsta stigs forvarnir að vera forgangsatriði varðandi löggjöf um rafsígarettur. Mikilvægt er að missa ekki niður þann einstaka árangur sem náðst hefur gegn reykingum ungmenna hér á landi,“ svo enn sé vitnað í umsögn Guðbjargar sem skrifar hana fyrir hönd Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga og Fagdeildar lungnahjúkrunarfræðinga.