Þingið ákærir Klaus forseta fyrir landráð

Efri deild tékkneska þingsins samþykkti í gær landráðaákæru á hendur forsetanum Vaclav Klaus. Klaus er sakaður um stjórnarskrárbrot með því að veita sex þúsund föngum sakaruppgjöf. Hann lætur af embætti á fimmtudag og sér ekki eftir neinu.

Vaclav Klaus, forseti Tékklands, verður ákærður fyrir landráð, samkvæmt ákvörðun efri deildar tékkneska þingsins frá því í gær um að vísa landráðamáli á hendur honum til stjórnskipunardómstóls landsins.

Klaus veitti um sex þúsund föngum almenna sakaruppgjöf þann fyrsta janúar. Sakaruppgjöfin náði meðal annars til sakborninga í nokkrum fjársvikamálum sem höfðu hlotið mikla fjölmiðlaumfjöllun. Hann sagðist vilja stöðva endalaus réttarhöld, en sakaruppgjöfin vakti upp mikla reiði meðal Tékka, sem margir hverjir eru þreyttir á mikilli og útbreiddri spillingu í landinu. Sakaruppgjöfin er ástæðan fyrir ákvörðun þingsins, auk þess sem meirihlutinn telur Klaus hafa brotið í bága við stjórnarskrá landsins í öðrum málum, til dæmis þegar hann neitaði að skrifa undir lög um björgunarsjóð evrunnar, þrátt fyrir að meirihluti þingsins hafi samþykkt þau.

Vinstriflokkar hafa meirihluta í efri deild þingsins og þegar kosið var um málið vildu 38 þingmenn kæra Klaus en þrjátíu voru því andvígir. Alls hafa 73 þúsund Tékkar tekið þátt í undirskriftasöfnun til stuðnings landráðaákærunni.

Stjórnskipunardómstóllinn mun taka málið fyrir eins fljótt og hægt er, en þó er líklegt að nokkrar vikur muni líða þar til niðurstaða fæst. Viðurlögin við landráðum forseta eru embættismissir, en Klaus lætur af störfum á fimmtudag. Ef hann verður sakfelldur verður honum hins vegar bannað að bjóða sig fram til forseta nokkurn tímann aftur auk þess sem hann gæti misst eftirlaun sín, sem nema um 630 þúsund íslenskum krónum.

Andstæðingar forsetans fráfarandi segja tillöguna ekki tilraun til að klekkja á honum, heldur til að skerpa á lögunum til frambúðar. „Við viljum vita hversu langt forseti getur gengið,“ sagði Miroslav Antl  öldungadeildarþingmaður. „Þingið var ekki í aðstöðu til að þegja um þetta mál,“ sagði annar þingmaður, Jiri Dienstbier, sem mun sjá um málið fyrir hönd þingsins. „Þingið uppfyllir skyldur sínar með þessu.“

Forsætisráðherrann Petr Necas, sem er samflokksmaður forsetans, hefur fordæmt ákvörðun efri deildarinnar. Hann segir hana árás á mannorð ríkisins og byggða á persónulegu hatri á forsetanum.

Klaus hefur sjálfur sagt að hann sjái ekki eftir sakaruppgjöfinni, og að hann myndi haga málum alveg eins ef hann tæki ákvörðun í dag.