Meirihluti Kleists stendur afar tæpt Guðsteinn Bjarnason skrifar 12. mars 2013 06:00 Leiðtogi grænlenskra vinstri manna vann mikinn kosningasigur fyrir fjórum árum og felldi stjórn Siumut-flokksins. Nordicphotos/AFP Síðustu skoðanakannanir á Grænlandi benda til þess að stjórn Kuupiks Kleist standi tæpt. Fyrir fjórum árum vann þessi leiðtogi grænlenskra vinstrimanna sögulegan sigur á Siumut-flokknum, sem hafði farið með landstjórnina allar götur síðan Grænlendingar fengu heimastjórn árið 1979. Þingkosningarnar í dag snúast að stærstum hluta um stórfelld áform um vinnslu dýrmætra málma úr grænlensku bergi, sem búast má við að verði æ aðgengilegra haldi bráðnun Grænlandsjökuls áfram. Stjórnarandstöðuflokkurinn Siumut hefur sakað Kleist um að fara of geyst í þessum áformum en allir flokkar eru engu að síður hlynntir því að auðlindir Grænlands séu notaðar til að auka tekjur bæði ríkisins og almennings. Auknar ríkistekjur verða notaðar til að lækka framlög úr ríkissjóði Danmerkur, sem nú nema um tveimur þriðju af útgjöldum grænlensku landstjórnarinnar. Fyrir fjórum árum samþykktu Danir að Grænlendingar gætu fengið fullt sjálfstæði þegar fjárhagur þeirra væri orðinn það sterkur að þeir þyrftu ekki lengur framlög frá danska ríkinu. Eitt af því sem Grænlendingar hafa áhyggjur af er að verði farið út í stórfellda vinnslu málma úr grænlensku bergi megi búast við fjölda erlendra námuverkamanna til Grænlands á næstu árum, líklegast frá Kína. Meðal annars er þar rætt um vinnslu dýrmætra málma sem mikilvægir eru í nútímatæki á borð við snjallsíma, en bergið inniheldur úran. Þess vegna yrði ekki hægt að hefja vinnslu þessara málma nema bann við vinnslu geislavirkra málma yrði numið úr gildi. Til þess þarf samþykki danska þingsins en í þessu máli vil Kleist landstjóri fara sér hægt og ekki hefja vinnslu fyrr en tryggt þykir að umhverfinu stafi engin hætta af. Tilraunaboranir eftir olíu út af Grænlandsströndum hafa til þessa ekki skilað árangri þannig að stjórnin hefur til næstu framtíðar lagt höfuðáherslu á málmvinnslu í landi. Mest lesið Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Innlent „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Innlent Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Innlent Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Innlent Fleiri fréttir Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Vilja nú alþjóðlegt samstarf um Hormússund Ekkert fararsnið á Rússum í Malí Mamdani vill að Bretar skili Koh-i-Noor Bútaði líkið í sundur í uppblásinni sundlaug Trump segist vera að íhuga að draga saman seglin í Þýskalandi Áttu langt símtal Repúblikanar vinna orrustu í kjördæmastríðinu Byltingarvörðurinn herðir tökin á stjórnartaumunum Einn handtekinn grunaður um stunguárás gegn gyðingum Íslenskir jöklar töpuðu mestu í Evrópu Þingmenn klöppuðu óspart fyrir konunginum Afhroð Rússa í Malí: Vígamenn segjast stjórna stórum hluta landsins Ásýnd Trump mun prýða viðhafnarútgáfu vegabréfsins Fyrrverandi forstjóri FBI ákærður fyrir líflátshótun í garð Trump Einn skæðasti glæpamaður Mexíkó gómaður í fráveituröri Játaði að hafa skipulagt hryðjuverk á tónleikum Swift „Mamma mín var skotin í Karli, trúið þið því?“ Repúblikanar fylgja Trump: Árásin sögð sýna nauðsyn þess að klára veislusalinn Aftökum fjölgaði verulega í kórónuveirufaraldrinum Rússnesk lúxussnekkja fór um Hormús-sund án vandræða Konungshjónin komin vestur um haf og Karl ávarpar þingið í dag Merz segir Írani spila með Bandaríkjastjórn Ákærður fyrir banatilræði við Trump Vara við aukinni ógn vegna sjórána við strendur Sómalíu „Við búum í brjáluðum heimi“ Sendi fjölskyldunni lista af skotmörkum í forgangsröð Talinn ætla að ráðast á Trump og fleiri háttsetta Árásin til marks um aukna hörku vestanhafs Fjörutíu ár frá slysinu í Tsjernobyl: „Eins og heimurinn gæti snúið aftur til ársins 1986“ Sjá meira
Síðustu skoðanakannanir á Grænlandi benda til þess að stjórn Kuupiks Kleist standi tæpt. Fyrir fjórum árum vann þessi leiðtogi grænlenskra vinstrimanna sögulegan sigur á Siumut-flokknum, sem hafði farið með landstjórnina allar götur síðan Grænlendingar fengu heimastjórn árið 1979. Þingkosningarnar í dag snúast að stærstum hluta um stórfelld áform um vinnslu dýrmætra málma úr grænlensku bergi, sem búast má við að verði æ aðgengilegra haldi bráðnun Grænlandsjökuls áfram. Stjórnarandstöðuflokkurinn Siumut hefur sakað Kleist um að fara of geyst í þessum áformum en allir flokkar eru engu að síður hlynntir því að auðlindir Grænlands séu notaðar til að auka tekjur bæði ríkisins og almennings. Auknar ríkistekjur verða notaðar til að lækka framlög úr ríkissjóði Danmerkur, sem nú nema um tveimur þriðju af útgjöldum grænlensku landstjórnarinnar. Fyrir fjórum árum samþykktu Danir að Grænlendingar gætu fengið fullt sjálfstæði þegar fjárhagur þeirra væri orðinn það sterkur að þeir þyrftu ekki lengur framlög frá danska ríkinu. Eitt af því sem Grænlendingar hafa áhyggjur af er að verði farið út í stórfellda vinnslu málma úr grænlensku bergi megi búast við fjölda erlendra námuverkamanna til Grænlands á næstu árum, líklegast frá Kína. Meðal annars er þar rætt um vinnslu dýrmætra málma sem mikilvægir eru í nútímatæki á borð við snjallsíma, en bergið inniheldur úran. Þess vegna yrði ekki hægt að hefja vinnslu þessara málma nema bann við vinnslu geislavirkra málma yrði numið úr gildi. Til þess þarf samþykki danska þingsins en í þessu máli vil Kleist landstjóri fara sér hægt og ekki hefja vinnslu fyrr en tryggt þykir að umhverfinu stafi engin hætta af. Tilraunaboranir eftir olíu út af Grænlandsströndum hafa til þessa ekki skilað árangri þannig að stjórnin hefur til næstu framtíðar lagt höfuðáherslu á málmvinnslu í landi.
Mest lesið Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Innlent „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Innlent Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Innlent Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Innlent Fleiri fréttir Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Vilja nú alþjóðlegt samstarf um Hormússund Ekkert fararsnið á Rússum í Malí Mamdani vill að Bretar skili Koh-i-Noor Bútaði líkið í sundur í uppblásinni sundlaug Trump segist vera að íhuga að draga saman seglin í Þýskalandi Áttu langt símtal Repúblikanar vinna orrustu í kjördæmastríðinu Byltingarvörðurinn herðir tökin á stjórnartaumunum Einn handtekinn grunaður um stunguárás gegn gyðingum Íslenskir jöklar töpuðu mestu í Evrópu Þingmenn klöppuðu óspart fyrir konunginum Afhroð Rússa í Malí: Vígamenn segjast stjórna stórum hluta landsins Ásýnd Trump mun prýða viðhafnarútgáfu vegabréfsins Fyrrverandi forstjóri FBI ákærður fyrir líflátshótun í garð Trump Einn skæðasti glæpamaður Mexíkó gómaður í fráveituröri Játaði að hafa skipulagt hryðjuverk á tónleikum Swift „Mamma mín var skotin í Karli, trúið þið því?“ Repúblikanar fylgja Trump: Árásin sögð sýna nauðsyn þess að klára veislusalinn Aftökum fjölgaði verulega í kórónuveirufaraldrinum Rússnesk lúxussnekkja fór um Hormús-sund án vandræða Konungshjónin komin vestur um haf og Karl ávarpar þingið í dag Merz segir Írani spila með Bandaríkjastjórn Ákærður fyrir banatilræði við Trump Vara við aukinni ógn vegna sjórána við strendur Sómalíu „Við búum í brjáluðum heimi“ Sendi fjölskyldunni lista af skotmörkum í forgangsröð Talinn ætla að ráðast á Trump og fleiri háttsetta Árásin til marks um aukna hörku vestanhafs Fjörutíu ár frá slysinu í Tsjernobyl: „Eins og heimurinn gæti snúið aftur til ársins 1986“ Sjá meira