Klerkastéttin gegn forseta

Stjórnarandstaðan í Íran á fyrirfram litla möguleika í þingkosningunum, sem haldnar verða í dag. Tveir helstu leiðtogar hennar hafa því hvatt landsmenn til þess að taka ekki þátt í kosningunum.

Þetta eru þeir Hussein Mússaví og Mahdi Karrubi, sem buðu sig fram gegn Mahmoud Ahmadinejad forseta í forsetakosningum fyrir þremur árum. Fjölmenn mótmæli brutust út í kjölfar þeirra kosninga gegn Ahmadinejads, sem var sakaður um að hafa látið hagræða úrslitum kosninganna.

Þau mótmæli voru barin niður og þeir Mússaví og Karrubi eru báðir enn í stofufangelsi. Þeir þurftu því að koma skilaboðum sínum til kjósenda um að sitja heima á framfæri í gegnum milligöngumenn.

Stjórnvöld óttast að svipuð mótmæli geti brotist út í kjölfar þingkosninganna í dag. Meðal annars þess vegna hefur aðgangur almennings að internetinu verið takmarkaður verulega og strangt aðhald haft með fjölmiðlum.

Þeim stjórnarandstæðingum, sem ætluðu að bjóða sig fram, hefur auk þess verið meinað að gera það. Af tæplega 5.900 manns sem upphaflega hugðust bjóða sig fram eru nú 3.444 í kjöri, eða rúmlega tveir þriðju upphaflegra frambjóðenda.

Kosningabaráttan hefur því einkum snúist um innbyrðis átök tveggja meginfylkinga núverandi ráðamanna landsins. Annars vegar eru þar á ferðinni Mahmoud Ahmadinejad forseti og fylgismenn hans, einkum starfsmannastjóri forsetaskrifstofunnar, Rahim Mashaie, en hins vegar Ali Khameini erkiklerkur og mestöll klerkastéttin.

Þótt Ahmadinejad sé forseti landsins þá er það klerkastéttin sem í reynd hefur síðasta orðið um flest stærri þjóðmálin. Henni er uppsigað við Ahmadinejad og Mashaie að því er virðist fyrir þá sök að þeir hafa stundum látið þjóðernissjónarmið ráða ferðinni frekar en trúarleg sjónarmið, sem birtist meðal annars í nokkuð reglulegum belgingi Ahmadinejads gagnvart Vesturlöndum.

Klerkastéttinni virðist mikið í mun að áhrif Ahmadinejads minnki í þingkosningunum, og beitir áhrifum sínum á fjölmiðla og netmiðla ekki síður til að takmarka möguleika Ahmadinejads í kosningunum. Almennt virðist því mega búast við því að klerkastéttin treysti völd sín í kosningunum á kostnað forsetans, en stjórnarandstaðan fái lítið að gert.

gudsteinn@frettabladid.is