Sakaðir um að leyna samstarfi við WikiLeaks

Tölvuþjónustufyrirtækið DataCell getur enn ekki starfað með eðlilegum hætti eftir að Valitor lokaði á viðskipti við fyrirtækið í júlí árið 2011. Ástæðan var sú að fyrirtæki var með greiðslugátt til styrktar WikiLeaks.

Þetta var meðal þess sem fram kom í vitnisburði Ólafs Vignis Sigurðssonar, eins af eigendum fyrirtækisins fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Fyrirtækið hefur höfðað mál gegn Valitor fyrir að loka á viðskipti við fyrirtækið vegna tengsla þess við WikiLeaks.

Forsaga málsins er sú að stærstu kortafyrirtæki heims, Visa og Mastercard, skipuðu þjónustuaðilum að loka á alla þjónustu fyrirtækja sem hýstu greiðslugáttir fyrir Wikileaks eftir að upplýsingasíðan lak þúsundum pósta úr sendirráðum Bandaríkjanna út um allan heim. Þannig þurfti meðal annars danska fyrirtækið Teller, sem er í sambærilegri starfssemi og Valitor, að loka á öll slík viðskipti við DataCell.

Í vitnisburði forstjóra Valitors, Viðars Þorkelssonar, kom fram að lokað var á viðskipti við fyrirtækið þar sem Valitor vill meina að það hafi leynt viðskiptum sínum við WikiLeaks þegar það óskaði eftir viðskiptum við Valitor í júní á síðasta ári. Þá upplýsti hann einnig að þreifingar hefðu átt sér stað á milli einstaklings á vegum WikiLeaks og Valitors árið 2010. Þá hafi sliku samstarfi verið hafnað á þeim forsendum að starfsemi WikiLeaks hafi ekki samræmst reglum og skilyrðum alþjóðlegu kortafyrirtækjanna, án þess að það hafi verið rökstutt frekar.

Deilan snýst fyrst og fremst um það hvort DataCell hafi leynt samstarfinu við WikiLeaks. Gáttin var virk í nokkrar klukkustundir. Starfsmaður Valitors hringdi þess vegna í Viðar og upplýsti hann um tilvist gáttarinnar. Einnig hringdi starfsmaður frá Visa í Evrópu og ræddi við Viðar.

Viðar upplýsti að í því samtali hefði starfsmaðurinn eingöngu viljað láta hann vita af gáttinni og að fjármagnsflutningar færu í gegnum kerfið til WikiLeaks og að slíkt samræmdist ekki reglum alþjóðlegu kortafyrirtækjanna. Viðar sagðist ætla að skoða málið en aðspurður sagðist hann ekki hafa svarað afgerandi í símtalinu hvort hann hygðist loka síðunni eða ekki, heldur myndi hann skoða málið. Niðurstaðan var engu að síður sú að síðunni var lokað skömmu síðar.

Viðar sagði samninginn við DataCell ógildan, meðal annars vegna þess að starfsemin hafi verið flokkuð sem innlend, og að ekki hafi verið tiltekið að fyrirtækið myndi safna pening fyrir þriðja aðila. Eigandi DataCell hélt því fram fyrir dómi að fyrirtæki hefði verið upplýst um viðskiptavini fyrirtækisins auk þess sem hlekkur á greiðslugátt WikiLeaks hafi verið sendur á Valitor svo það væri hægt að sannreyna hann og virkja greiðsluflutningana. Viðar kannaðist ekki við það. Það gerði ekki heldur yfirmaður áhættustýringar Valitors.

Lögmaður DataCell, Sveinn Andri Sveinsson, spurði Viðar meðal annars hvort Valitor þurfi ekki að kanna greiðslugáttir og fullvissa sig um að þar sé lögleg starfsemi á ferð, en þá svaraði Viðar því til að á Íslandi væru ekki jafn ríkar kröfur um slíkt þar sem svik á Íslandi séu með því lægsta sem gerist í heiminum.

Kristinn Hrafnsson, upplýsingafulltrúi WikiLeaks bar einnig vitni símleiðis í réttarhaldinu. Hann sagði engan innan WikiLeaks hafa verið sakfelldan fyrir glæpi vegna starfsemi síðunnar.

Hann fullyrti ennfremur að greiðsluþjónustufyrirtækið Teller hefði framkvæmt úttekt á hæfi WikiLeaks, „Þar koma fram að ekkert í starfsemi WikiLeaks væri ekki í samræmi við reglur alþjóðlegu kortafyrirtækjanna," bætti hann við.

Það var í desember árið 2010 sem öll greiðsluþjónustufyrirtæki lokuðu á WikiLeaks vegna þrýstings frá Mastercard og Visa. Að mati WikiLeaks er ástæðan mikill þrýstingur frá bandarískum stjórnvöldum vegna uppljóstrunnar WikiLeaks eftir að þúsundir tölvupósta frá sendiráðum Bandaríkjanna voru opinberaðir.

Kristinn sagðist aldrei hafa fengið skýringar á aðgerðum kortafyrirtækjanna.

Eftir málflutning verður málið lagt í dóm. Málssóknin hér á landi er aðeins byrjunin, en til stendur að stefna Teller í Danmörku og Noregi vegna lokunar fyrirtækisins. Sveinn Andri sagði síðasta sumar að bótakröfur vegna þessa máls gætu numið tugum milljóna evra, en fjárhagslegur skaði DataCell er gríðarlegur, enda fyrirtækið óstarfhæft í tæpt ár þar sem engin greiðsluþjónustufyrirtæki vilja skipti við DataCell sökum tengsla við WikiLeaks og þrýstings frá alþjóðlegu kortafyrirtækjunum.

Búast má við niðurstöðu í dómsmálinu á næstu fjórum vikum.