Staðan kallar á endurskoðun reglna fjármálakerfisins

Þær þrengingar sem Íslendingar horfast í augu við nú kalla á endurskoðun reglna fjármálakerfisins og ofurlauna, sagði Jóhanna Sigurðardóttir félags- og tryggingarmálaráðherra við umræður um stefnuræðu forsætisráðherra.

Jóhanna flutti ræðu í stað Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur, utanríkisráðherra og formanns Samfylkingarinnar, sem glímir við veikindi. Jóhann sagði þó að Ingibjörg fylgdist með og væri í stöðugu sambandi við ríkisstjórnina. Hún væri á góðum batavegi.

Jóhanna Sigurðardóttir sagði áhrif lánsfjárkreppu myndu ráða miklu um næstu misseri. Nú reyndi á samfélagslega innviði og styrk Íslendinga. Á stundum sem þessum þyrftu allir að snúa bökum saman og ná niður verðbólgu. Óskaði hún eftir stuðningi almennings og ábyrgri stjórnarandstöðu. Þá sagði hún engum árangri skila að leita að sökudólgi og að rangt væri að ríkisstjórnin gerði ekki neitt. Farið hefði verið í margvíslegar aðgerðir til að treysta velferðarkerfið.

Jóhanna sagði mikilvægt við þessar aðstæður að innviðir væru sterkir og ríkissjóður skuldlaus og þá væru gífurleg verðmæti í auðlindum og menntuðu fóki. Verkefnið væri að koma á stöðugleika og vinna gegn gjaldþrotum og atvinnuleysi.

Jóhanna sagði útrás fjármálafyrirtækja hafa verið farna af meira kappi en forsjá, græðgin hefði verið of mikil og ofurkjör hefðu slitið fjármálamenn úr sambandi við þjóðina. Staðan kallaði á endurskoðun fjármálakerfisins og réttmæti kaupréttarsamninga. Þá bæri fjármálastofnunum að koma sterkt inn í þann björgunarleiðangur sem nú væri hafinn og mikilvægt væri að lánardrottnar sætust yfri það með fólki hvernig þeir gætu auðveldað þeim að greiða skuldir. Það væri ekki boðlegt að segja nú að hver væri sinnar gæfu smiður.

Jóhanna sagðist hafa falið Íbúðalánasjóði að rýmka heimildir sínar fyrir fólk í greiðsluerfiðleikum og þá lýsti hún áhyggjum yfir því ef bankar myndu endurskoða vexti sínu á næsta ári. Það hlyti að koma til greina að Íbúðalánasjóður yrði það skjól sem opnaði fólki dyr til endurfjármögnunar.

Jóhanna sagði velferðarkerfið hafa verið styrkt í tíð núverandi ríkisstjórnar og að því myndum við búa þegar við gengjum í gegnum erfiðleikana. Ríkisstjórnin hefði styrkt stöðu lífeyrisþega, barna og heimilanna. Þá væri húsnæðismarkðaðurinn traustur og öruggt húsaskjól væri hornsteinn velferðarkerfisins.

Jóhanna sagðist gera sér grein fyrir því að margir horfðust í augu við mikla fjárhagslega erfiðleika. Við gætum unnið okkur saman úr stöðunni og stoðir landsins væru styrkar. Upp væru runnir tímar samstöðu og jafnaðarmennsku og þá vakt myndi Samfylkingin og ríkisstjórnin standa.