Ákafir þátttakendur beggja fylkinga rugli fólk viljandi í ríminu Bjarki Sigurðsson skrifar 17. ágúst 2026 12:02 Eiríkur Bergmann er prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Ívar Fannar Erfitt er fyrir kjósendur að átta sig á því hvað þeir eru að greiða atkvæði um þann 29. ágúst næstkomandi vegna upplýsingamengunar frá báðum fylkingum segir stjórnmálafræðingur. Þær tileinki sér báðar ákveðna anga popúlisma. Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa já og nei fylkingarnar sakað hvor aðra um lygar, hálfsannleik og vísvitandi upplýsingaóreiðu. Tólf dagar eru í að þjóðin gangi að kjörborðinu og umræðan við það að ná hápunkti. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir töluverða upplýsingamengun vera í kringum umræðu um atkvæðagreiðsluna. „Evrópusambandið er gríðarlega flókið fyrirbæri og hefur ekki verið í viðamikilli umræðu á Íslandi. Þannig það er hægt að fleygja mörgu fram sem ekki endilega stenst skoðun. Svo er engin sátt um það í samfélaginu hvað sé satt og rétt og hverjir hafi þekkinguna til að greina þar á milli. Þess vegna er gríðarlega mikið af hálfsannleik, rangindum og skökkum þáttum á floti í almannarýminu,“ segir Eiríkur. Það geri fólki erfiðara fyrir að átta sig á því hvað það er að greiða atkvæði um. „Þetta er allt öðruvísi kosning heldur en við erum vön þar sem lögmál umræðunnar eru miklu skýrari og augljósari vegna reynslunnar. Við höfum farið í gegnum þær svo oft áður að það er búið að leggja ákveðnar brautir í kringum umræðuna. Núna eru þessar brautir einfaldlega ekki til staðar. Það er augljóslega þannig að ákafir þátttakendur beggja vegna nýta sér þetta ástand til að rugla fólk í ríminu sínum málstað til framdráttar,“ segir Eiríkur. Eiríkur telur erlend áhrif hafa verið lítil sem engin. Hins vegar tileinki báðar fylkingar sér anga popúlisma. „Það er líka áhugavert að margt í þessari umræðu endurspeglar umræðuna sem átti sér stað í Bretlandi í aðdraganda Brexit-kosninganna fyrir tíu árum. Það er margt sem kallast á við þá umræðu sem var alls ekki á traustum grundvelli,“ segir Eiríkur. Evrópusambandið Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Brexit Tengdar fréttir Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39 Mest lesið Keyrði utan í minnst fjórar bifreiðar og þar af tvo lögreglubíla Innlent Bandaríkjamenn sendu ekki skip til Íslands Innlent Vara við manni sem hafi óskað eftir persónuupplýsingum nemenda Innlent Áfall og tjón að missa skyndilega teljarann Innlent Margrét Þórhildur lögð inn á sjúkrahús Erlent Mætt til Grænlands með pyngju fulla af peningum Erlent „Það þarf að setja það í algjöran forgang að börn mæti í skólann“ Innlent Funduðu í Moskvu um endalok stríðsins Erlent Missti besta vin sinn á Krýsuvíkurvegi og son í umferðarslysi Innlent Útlendingar kærðir fyrir að framvísa ekki skilríkjum Innlent Fleiri fréttir „Svona er bara litróf mannlífsins“ Ökumaður bifhjóls flaug út af Kvartmílubrautinni Gríðarleg aukning í sölu á fánastöngum Þyrlan sótti slasaðan mótorhjólamann á hálendið Bandaríkjamenn sendu ekki skip til Íslands Keyrði utan í minnst fjórar bifreiðar og þar af tvo lögreglubíla Handtökur vegna líkamsárásar og ölvunar á Ljósanótt Eins og að vera kippt aftur á sjötta áratuginn Tíðindi í Kænugarði og fortíðarkennt fjölmiðlaumhverfi Snert á stöðu ferðaþjónustu og fjölmiðla í Sprengisandi Útlendingar kærðir fyrir að framvísa ekki skilríkjum Gómaður við að stela dósum og reyndist vopnaður „Það þarf að setja það í algjöran forgang að börn mæti í skólann“ Narsarsuaq-flugvöllur að öðlast framhaldslíf Posarnir komnir í lag á ný Þyrlan kölluð út vegna slyss við Sólheimajökul Áfall og tjón að missa skyndilega teljarann Vara við manni sem hafi óskað eftir persónuupplýsingum nemenda Óþarft að fara til Reykjavíkur til að hlaupa Bilun hjá Teya olli löngum röðum Missti besta vin sinn á Krýsuvíkurvegi og son í umferðarslysi „Ég hafna þeirri fullyrðingu alfarið“ „Búningadjamm“ á Þjóðminjasafninu í dag Elti blóðugan brotaþola inn á lögreglustöðina Ólga innan SÁÁ og upprisa AfD Tveir handteknir í sérsveitaraðgerð á Akureyri Sjö fluttir á slysadeild eftir að bíl var ekið á tvo ljósastaura Hátt í áttatíu eftirskjálftar Handteknir eftir líkamsárás Kýld niður fjallið og hafi svo horft á formanninn ljúga í fjölmiðlum Sjá meira
Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa já og nei fylkingarnar sakað hvor aðra um lygar, hálfsannleik og vísvitandi upplýsingaóreiðu. Tólf dagar eru í að þjóðin gangi að kjörborðinu og umræðan við það að ná hápunkti. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir töluverða upplýsingamengun vera í kringum umræðu um atkvæðagreiðsluna. „Evrópusambandið er gríðarlega flókið fyrirbæri og hefur ekki verið í viðamikilli umræðu á Íslandi. Þannig það er hægt að fleygja mörgu fram sem ekki endilega stenst skoðun. Svo er engin sátt um það í samfélaginu hvað sé satt og rétt og hverjir hafi þekkinguna til að greina þar á milli. Þess vegna er gríðarlega mikið af hálfsannleik, rangindum og skökkum þáttum á floti í almannarýminu,“ segir Eiríkur. Það geri fólki erfiðara fyrir að átta sig á því hvað það er að greiða atkvæði um. „Þetta er allt öðruvísi kosning heldur en við erum vön þar sem lögmál umræðunnar eru miklu skýrari og augljósari vegna reynslunnar. Við höfum farið í gegnum þær svo oft áður að það er búið að leggja ákveðnar brautir í kringum umræðuna. Núna eru þessar brautir einfaldlega ekki til staðar. Það er augljóslega þannig að ákafir þátttakendur beggja vegna nýta sér þetta ástand til að rugla fólk í ríminu sínum málstað til framdráttar,“ segir Eiríkur. Eiríkur telur erlend áhrif hafa verið lítil sem engin. Hins vegar tileinki báðar fylkingar sér anga popúlisma. „Það er líka áhugavert að margt í þessari umræðu endurspeglar umræðuna sem átti sér stað í Bretlandi í aðdraganda Brexit-kosninganna fyrir tíu árum. Það er margt sem kallast á við þá umræðu sem var alls ekki á traustum grundvelli,“ segir Eiríkur.
Evrópusambandið Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Brexit Tengdar fréttir Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39 Mest lesið Keyrði utan í minnst fjórar bifreiðar og þar af tvo lögreglubíla Innlent Bandaríkjamenn sendu ekki skip til Íslands Innlent Vara við manni sem hafi óskað eftir persónuupplýsingum nemenda Innlent Áfall og tjón að missa skyndilega teljarann Innlent Margrét Þórhildur lögð inn á sjúkrahús Erlent Mætt til Grænlands með pyngju fulla af peningum Erlent „Það þarf að setja það í algjöran forgang að börn mæti í skólann“ Innlent Funduðu í Moskvu um endalok stríðsins Erlent Missti besta vin sinn á Krýsuvíkurvegi og son í umferðarslysi Innlent Útlendingar kærðir fyrir að framvísa ekki skilríkjum Innlent Fleiri fréttir „Svona er bara litróf mannlífsins“ Ökumaður bifhjóls flaug út af Kvartmílubrautinni Gríðarleg aukning í sölu á fánastöngum Þyrlan sótti slasaðan mótorhjólamann á hálendið Bandaríkjamenn sendu ekki skip til Íslands Keyrði utan í minnst fjórar bifreiðar og þar af tvo lögreglubíla Handtökur vegna líkamsárásar og ölvunar á Ljósanótt Eins og að vera kippt aftur á sjötta áratuginn Tíðindi í Kænugarði og fortíðarkennt fjölmiðlaumhverfi Snert á stöðu ferðaþjónustu og fjölmiðla í Sprengisandi Útlendingar kærðir fyrir að framvísa ekki skilríkjum Gómaður við að stela dósum og reyndist vopnaður „Það þarf að setja það í algjöran forgang að börn mæti í skólann“ Narsarsuaq-flugvöllur að öðlast framhaldslíf Posarnir komnir í lag á ný Þyrlan kölluð út vegna slyss við Sólheimajökul Áfall og tjón að missa skyndilega teljarann Vara við manni sem hafi óskað eftir persónuupplýsingum nemenda Óþarft að fara til Reykjavíkur til að hlaupa Bilun hjá Teya olli löngum röðum Missti besta vin sinn á Krýsuvíkurvegi og son í umferðarslysi „Ég hafna þeirri fullyrðingu alfarið“ „Búningadjamm“ á Þjóðminjasafninu í dag Elti blóðugan brotaþola inn á lögreglustöðina Ólga innan SÁÁ og upprisa AfD Tveir handteknir í sérsveitaraðgerð á Akureyri Sjö fluttir á slysadeild eftir að bíl var ekið á tvo ljósastaura Hátt í áttatíu eftirskjálftar Handteknir eftir líkamsárás Kýld niður fjallið og hafi svo horft á formanninn ljúga í fjölmiðlum Sjá meira
Evrópuvaktin 2026: Þjóðin gengur að kjörborðinu Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið fer fram þann 29. ágúst. Fylgst verður með nýjustu tíðindum í aðdraganda atkvæðagreiðslu í Evrópuvaktinni hér að neðan. 17. ágúst 2026 10:39