Leggja til að mestu gljúfur­kerfi lands­grunnsins verði vernduð

Hafró leggur til að landgrunnshlíðar Suðurlands frá Háfadjúpi í vestri til Papagrunns í austri verði friðlýstar til þess að koma í veg fyrir hnignun búsvæða og vistkerfa. Slík vernd þýddi að allar athafnir sem snertu hafsbotninn eða gætu haft áhrif á hann yrðu bannaðar.

Svæðið er rúmir 32.700 ferkílómetrar að flatarmáli og er um 4,3 prósent af efnahagslögsögu landsins. Nái friðlýsingin fram að ganga næði hlutfall friðlýstra svæða í lögsögunni 5,9 prósentum en íslensk stjórnvöld hafa skuldbundið sig til þess að vernda þrjátíu prósent lands, ferskvatns og hafs fyrir lok áratugsins.

Hafsbotninn á svæðinu er sagður einstakur við hafsvæði Íslands. Gljúfrakerfi setji svip sinn á hann með giljum og hryggjum auk bratts landsgrunnskantsins. Þá hafi svæðið að geyma kóralrif, kóralgarða, svampabreiður og sæfjaðragarða. Sæfjaðrir eru kóraltegund.

Einu kóralrifin sem eru eftir við landið

Kóralrif við Íslandi eru nánast aðeins á landgrunninu suður af landinu og í kanti landgrunnsins suður og vestur af landi, að því er kemur fram í tilkynningu Hafró um ráðgjöfina.

Meirihluti kórarifja ofan á landgrunnsbrúninni sé innan veiðislóðar. Meirihluti þeirra hafi þannig verið stórlega eyðilögð og aðeins lítill hluti þeirra lifandi.

„Með friðlýsingu svæðisins er vonast til þess að kóralsvæði við landgrunnskantinn og í landgrunnshlíðinni verði ekki fyrir meiri skaða en þegar hefur orðið,“ segir stofnunin.

Einnig eru vonir bundnar við að hægt verði að endurheimta kóralrif á Öræfagrunni með friðlýsingunni og stækkun fyrri verndarsvæða í Skaftárdjúpi og Hornafjarðardjúpi.

Innan við prósent af ársafla í botnvörpu

Hafró metur áhrif friðlýsingar á svæðinu lítil fyrir veiðar með línu og netum en heldur meiri fyrir fiskibotnvörpu.

Að miðgildi hafa 0,6 prósent ársafla í botnvörpu síðustu tíu árin komið af svæðinu sem Hafró vill friðlýsa. Stök ár hefur hlutfallið náð einu prósenti af ársaflanum.