Óttast að stefni í kreppuverðbólgu Kjartan Kjartansson skrifar 10. ágúst 2026 09:45 Verkalýðsforkólfarnir kenna ríkisstjórn, sveitarstjórnum, Seðlabanka og atvinnurekendum um þráláta verðbólgu sem ógnar forsendum kjarasamninga. Vísir/Vilhelm Formenn sex stéttarfélaga vara við því að aukið atvinnuleysi vegna hávaxtastefnu Seðlabankans skapi kreppuverðbólgu sem geti orðið erfitt að vinda ofan af. Þeir hóta því að segja upp kjarasamningum ef stjórnvöld og atvinnurekendur axli ekki ábyrgð á stöðunni. Óttast hefur verið um afdrif kjarasamninga um nokkurt skeið vegna þrálátrar verðbólgu. Formenn stéttarfélaganna sex sem eru í forsvari fyrir um fjörutíu prósent launafólks, slá því föstu í aðsendri grein á Vísi í dag að forsendur samninganna bresti þegar vísitala neysluverðs verður birt 27. ágúst. Þeir segja verkalýðshreyfinguna hafa kallað eftir aðgerðum og viðbrögðum frá bæði stjórnvöldum og fyrirtækjum mánuðum saman en án árangurs. Stærri fyrirtæki hafi ekki staðið við fyrirheit um að halda aftur af verðhækkunum, sveitarfélög hafi hækkað gjaldskrár úr hófi fram og aðgerðaleysi hafi ríkt í húsnæðismálum. „Hávaxtastefna Seðlabankans hefur enn fremur verið sem olía á eld og í stað þess að ná niður verðbólgu veldur hún nú auknu atvinnuleysi, samhliða því að setja allar byrðarnar af erfiðu efnahagsumhverfi á herðar skuldara og leigjenda. Þessi vítahringur er smám saman að skapa kreppuverðbólgu, sem getur verið erfitt að vinda ofan af,“ skrifa verkalýðsforkólfarnir. Axli stjórnvöld og atvinnurekendur enga ábyrgð á stöðunni sé þeim nauðugur einn kostur að segja upp kjarasamningum og fara fram á leiðréttingu launa til þess að halda í við verðbólgu og vexti. „Núgildandi kjarasamningar voru gerðir á grundvelli loforða sem áttu að lækka verðbólgu og vexti. Þau loforð hafa verið þverbrotin og kjarasamningar munu ekki halda á grundvelli sambærilegra loforða. Nú þarf fugl í hendi, ekki í skógi,“ skrifa þau Halla Gunnarsdóttir, formaður VR, Jakob Tryggvason, formaður RSÍ, Andri Reyr Haraldsson, formaður FÍR, Eiður Stefánsson, formaður LÍV, Gunnar Sigurðsson, formaður VM, og Óskar Hafnfjörð Gunnarsson, formaður MATVÍS. Kjaramál Verðlag Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Sveitarstjórnarmál Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Innlent Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Innlent Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Innlent Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Innlent Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Innlent Fleiri fréttir Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Allt hnífjafnt í Kraganum samkvæmt fyrstu tölum Sextíu prósent segja já í Reykjavík norður 56 prósent segja nei í Norðausturkjördæmi Meirihluti segir já í Reykjavík suður „Ég er mjög kátur“ Nei-liðar umtalsvert fleiri samkvæmt fyrstu tölum í Norðvesturkjördæmi Sextíu prósent segja nei samkvæmt fyrstu tölum í Suðurkjördæmi Hvenær birtast tölurnar í kvöld og nótt? Bjargað úr sjálfheldu í Reynisfjöru Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Hvað segja veðbankarnir? Valkyrjurnar halda blaðamannafund Tíu dósir ratað í ruslafötuna en rest á jörðina Geri lítið úr fyrirmyndarstarfi Sjá meira
Óttast hefur verið um afdrif kjarasamninga um nokkurt skeið vegna þrálátrar verðbólgu. Formenn stéttarfélaganna sex sem eru í forsvari fyrir um fjörutíu prósent launafólks, slá því föstu í aðsendri grein á Vísi í dag að forsendur samninganna bresti þegar vísitala neysluverðs verður birt 27. ágúst. Þeir segja verkalýðshreyfinguna hafa kallað eftir aðgerðum og viðbrögðum frá bæði stjórnvöldum og fyrirtækjum mánuðum saman en án árangurs. Stærri fyrirtæki hafi ekki staðið við fyrirheit um að halda aftur af verðhækkunum, sveitarfélög hafi hækkað gjaldskrár úr hófi fram og aðgerðaleysi hafi ríkt í húsnæðismálum. „Hávaxtastefna Seðlabankans hefur enn fremur verið sem olía á eld og í stað þess að ná niður verðbólgu veldur hún nú auknu atvinnuleysi, samhliða því að setja allar byrðarnar af erfiðu efnahagsumhverfi á herðar skuldara og leigjenda. Þessi vítahringur er smám saman að skapa kreppuverðbólgu, sem getur verið erfitt að vinda ofan af,“ skrifa verkalýðsforkólfarnir. Axli stjórnvöld og atvinnurekendur enga ábyrgð á stöðunni sé þeim nauðugur einn kostur að segja upp kjarasamningum og fara fram á leiðréttingu launa til þess að halda í við verðbólgu og vexti. „Núgildandi kjarasamningar voru gerðir á grundvelli loforða sem áttu að lækka verðbólgu og vexti. Þau loforð hafa verið þverbrotin og kjarasamningar munu ekki halda á grundvelli sambærilegra loforða. Nú þarf fugl í hendi, ekki í skógi,“ skrifa þau Halla Gunnarsdóttir, formaður VR, Jakob Tryggvason, formaður RSÍ, Andri Reyr Haraldsson, formaður FÍR, Eiður Stefánsson, formaður LÍV, Gunnar Sigurðsson, formaður VM, og Óskar Hafnfjörð Gunnarsson, formaður MATVÍS.
Kjaramál Verðlag Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Sveitarstjórnarmál Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Innlent Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Innlent Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Innlent Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Innlent Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Innlent Fleiri fréttir Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Allt hnífjafnt í Kraganum samkvæmt fyrstu tölum Sextíu prósent segja já í Reykjavík norður 56 prósent segja nei í Norðausturkjördæmi Meirihluti segir já í Reykjavík suður „Ég er mjög kátur“ Nei-liðar umtalsvert fleiri samkvæmt fyrstu tölum í Norðvesturkjördæmi Sextíu prósent segja nei samkvæmt fyrstu tölum í Suðurkjördæmi Hvenær birtast tölurnar í kvöld og nótt? Bjargað úr sjálfheldu í Reynisfjöru Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Hvað segja veðbankarnir? Valkyrjurnar halda blaðamannafund Tíu dósir ratað í ruslafötuna en rest á jörðina Geri lítið úr fyrirmyndarstarfi Sjá meira