„Engar raunverulegar breytingar sem hafa átt sér stað“ Tómas Arnar Þorláksson skrifar 10. maí 2026 13:28 Tótla Sæmundsdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheilla. vísir/egill „Ég held að þetta hafi verið tilraun dómsmálaráðuneytisins til að koma málinu í gegn af því að fólki fannst þetta ekki þægileg tilhugsun, að börn yrðu vistuð í lokuðu úrræði með alls konar hópum af fólki. En þetta er klárlega ekki boðlegt, sama hvað, að frelsissvipta börn.“ Þetta segir framkvæmdastjóri Barnaheilla sem gagnrýnir frumvarp dómsmálaráðherra um brottfararstöð harðlega. Hún segir boðaðar breytingar á frumvarpinu í raun ekki breyta neinu. Frumvarpið var lagt fyrir Alþingi í nóvember og hefur verið til meðferðar síðan. Samkvæmt frumvarpinu verður heimilt að frelsissvipta börn fólks á flótta sem á að senda úr landi og koma þeim fyrir í fóstri á meðan fjölskyldur þeirra yrðu vistaðar í brottfararmiðstöð. Undirskriftarlisti var stofnaður til að mótmæla áformunum en eins og stendur hafa um 2.400 manns skrifað undir. Segir þingið í raun ekki breyta neinu Allsherjar- og menntamálanefnd sem hefur frumvarpið til meðferðar hefur lagt fram breytingartillögu sem segir til um að börn verði vistuð með fjölskyldum sínum á öðrum stað en brottfararstöðinni. Vonast er til að frumvarpið verði að lögum fyrir þinglok. Tótla Sæmundsdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheilla, segir að þrátt fyrir umræddar breytingar fari lögin gegn barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. „Börn á flótta eiga bara ekki að vera frelsissvipt, alveg sama hvað þú kallar það. Það eru alls konar úrræði sem er hægt að gera annað en að frelsissvipta fólk og börn. Það er hægt að láta fólk tjékka inn, það er hægt að fylgjast með hópnum, það er hægt að leyfa fólki bara að vera í sínu nærumhverfi þar til það er komið að því að því verði brottvísað.“ Óboðlegt að frelsissvipta börn Hún segir það ekki koma til greina að frelsissvipta börn nema það sé gert til að tryggja öryggi þeirra eða annarra. Aðferðin geti haft alvarlegar afleiðingar í för með sér. „Við eigum skýr gögn um það að það getur haft víðtæk andleg áhrif á börn þegar þau eru frelsissvipt. Þegar við erum að fara í svona aðgerðir eins og að brottvísa fólki úr landi og við erum að taka þau úr örygginu sínu, þá þarf fyrst að taka þau og loka þau af. Það hljóta allir að sjá hvaða skaða það veldur.“ Hún vonast til að það verði fallið frá áformunum. „Ég er náttúrulega almennt á móti því að fólk sé frelsissvipt fyrir engar sakir. Að setja börn inn í þessa summu, finnst mér algjörlega óboðlegt. Við finnum það alveg á fólkinu í nefndinni að því finnst það ekki þægilegt. Ég skil ekki af hverju það er verið að halda þessu til streitu. Ég vona náttúrulega að fólk sjái að sér. Þessi framsetning að það sé ekki verið að vista börn í brottfararmiðstöðinni er bara ekki rétt. Þótt þú færir það í annað hús og kallir það öðru nafni þá er þetta nákvæmlega sami hluturinn,“ segir hún og bætir við: „Mér fannst þessi skilaboð sem komu fyrir helgim á föstudaginn, fyrirsögn eftir fyrirsögn um að börn yrðu ekki vistuð í brottfararstöðinni. Auðvitað vonuðum við að það þýddi að þau hefðu fallið frá því að frelsissvipta börn. En miðað við viðtölin við fólkið úr nefndinni þá er alveg skýrt að það eru engar raunverulegar breytingar sem hafa orðið.“ Brottfararstöð fyrir útlendinga Börn og uppeldi Réttindi barna Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Upplýsingafulltrúum sagt upp og mannréttindaskrifstofa lögð niður Innlent Vöruðu við að risaskjálfti væri í vændum Innlent Tveir neita sök en hinn þriðji er í Jórdaníu Innlent Tveir risaskjálftar í Venesúela: Óttast að manntjónið sé gríðarlegt Erlent Tveir handteknir í sérsveitaraðgerð í Hafnarfirði Innlent Hnakkrifust á bak við luktar dyr Innlent „Þetta er sama fólkið og skilar ekki innkaupakerrunni“ Innlent Hópuppsögn í borginni: Störfum fækkar um 40 prósent Innlent Mikill reykur frá brennandi bíl í Fossvogi Innlent „Virðist vera að það sé kerfislægt brotið á fötluðu fólki“ Innlent Fleiri fréttir Hópuppsögn í borginni: Störfum fækkar um 40 prósent Vara við netsvikum í nafni „netglæpalögreglunnar“ Fimm vilja stýra HSA Vara við aðskotaefni í tei Vöruðu við að risaskjálfti væri í vændum Upplýsingafulltrúum sagt upp og mannréttindaskrifstofa lögð niður Segir Suðurlandsbraut fara aftur í vinnslu án þess að tefja verkefnið „Virðist vera að það sé kerfislægt brotið á fötluðu fólki“ Stórskrýtið að ekki séu til lagaleg tæki til að stöðva veiðarnar Bjóða út jarðvinnuframkvæmd vegna Stóra-Hrauns Tveir neita sök en hinn þriðji er í Jórdaníu Fleiri andvígir hvalveiðum en fylgjandi Sér ekki eftir framsetningu á sleggjunni Vasaþjófar á ferð í miðborginni Borgin skorar á ríkið að bregðast við námsgagnaskorti Tveir handteknir í sérsveitaraðgerð í Hafnarfirði „Þetta er sama fólkið og skilar ekki innkaupakerrunni“ Hnakkrifust á bak við luktar dyr Stytting hringvegarins sú mesta á þessari öld Laugin lokuð vegna flögnunar og lokað enn lengur næsta sumar Mikill reykur frá brennandi bíl í Fossvogi Til marks um tíma þegar fólk vildi gefa eitthvað til baka Hiti á fyrsta fundi: „Það þarf ekki minni menntun til að kenna minna fólki“ Aldrei upplifað annan eins hita í Lundúnum Nú mega yngri en 25 ára ekki leigja golfbíl Fluttur á sjúkrahús eftir að hafa ekið á kyrrstæðan bíl úti í vegkanti Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Skattamál: „Sumir kalla það hækkun, aðrir kalla það að hætta að fá afslátt“ Nóróveira í ostrum Fær ekki lögbundna þjónustu og óvissa um framtíð listaverks Sjá meira
Þetta segir framkvæmdastjóri Barnaheilla sem gagnrýnir frumvarp dómsmálaráðherra um brottfararstöð harðlega. Hún segir boðaðar breytingar á frumvarpinu í raun ekki breyta neinu. Frumvarpið var lagt fyrir Alþingi í nóvember og hefur verið til meðferðar síðan. Samkvæmt frumvarpinu verður heimilt að frelsissvipta börn fólks á flótta sem á að senda úr landi og koma þeim fyrir í fóstri á meðan fjölskyldur þeirra yrðu vistaðar í brottfararmiðstöð. Undirskriftarlisti var stofnaður til að mótmæla áformunum en eins og stendur hafa um 2.400 manns skrifað undir. Segir þingið í raun ekki breyta neinu Allsherjar- og menntamálanefnd sem hefur frumvarpið til meðferðar hefur lagt fram breytingartillögu sem segir til um að börn verði vistuð með fjölskyldum sínum á öðrum stað en brottfararstöðinni. Vonast er til að frumvarpið verði að lögum fyrir þinglok. Tótla Sæmundsdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheilla, segir að þrátt fyrir umræddar breytingar fari lögin gegn barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. „Börn á flótta eiga bara ekki að vera frelsissvipt, alveg sama hvað þú kallar það. Það eru alls konar úrræði sem er hægt að gera annað en að frelsissvipta fólk og börn. Það er hægt að láta fólk tjékka inn, það er hægt að fylgjast með hópnum, það er hægt að leyfa fólki bara að vera í sínu nærumhverfi þar til það er komið að því að því verði brottvísað.“ Óboðlegt að frelsissvipta börn Hún segir það ekki koma til greina að frelsissvipta börn nema það sé gert til að tryggja öryggi þeirra eða annarra. Aðferðin geti haft alvarlegar afleiðingar í för með sér. „Við eigum skýr gögn um það að það getur haft víðtæk andleg áhrif á börn þegar þau eru frelsissvipt. Þegar við erum að fara í svona aðgerðir eins og að brottvísa fólki úr landi og við erum að taka þau úr örygginu sínu, þá þarf fyrst að taka þau og loka þau af. Það hljóta allir að sjá hvaða skaða það veldur.“ Hún vonast til að það verði fallið frá áformunum. „Ég er náttúrulega almennt á móti því að fólk sé frelsissvipt fyrir engar sakir. Að setja börn inn í þessa summu, finnst mér algjörlega óboðlegt. Við finnum það alveg á fólkinu í nefndinni að því finnst það ekki þægilegt. Ég skil ekki af hverju það er verið að halda þessu til streitu. Ég vona náttúrulega að fólk sjái að sér. Þessi framsetning að það sé ekki verið að vista börn í brottfararmiðstöðinni er bara ekki rétt. Þótt þú færir það í annað hús og kallir það öðru nafni þá er þetta nákvæmlega sami hluturinn,“ segir hún og bætir við: „Mér fannst þessi skilaboð sem komu fyrir helgim á föstudaginn, fyrirsögn eftir fyrirsögn um að börn yrðu ekki vistuð í brottfararstöðinni. Auðvitað vonuðum við að það þýddi að þau hefðu fallið frá því að frelsissvipta börn. En miðað við viðtölin við fólkið úr nefndinni þá er alveg skýrt að það eru engar raunverulegar breytingar sem hafa orðið.“
Brottfararstöð fyrir útlendinga Börn og uppeldi Réttindi barna Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Upplýsingafulltrúum sagt upp og mannréttindaskrifstofa lögð niður Innlent Vöruðu við að risaskjálfti væri í vændum Innlent Tveir neita sök en hinn þriðji er í Jórdaníu Innlent Tveir risaskjálftar í Venesúela: Óttast að manntjónið sé gríðarlegt Erlent Tveir handteknir í sérsveitaraðgerð í Hafnarfirði Innlent Hnakkrifust á bak við luktar dyr Innlent „Þetta er sama fólkið og skilar ekki innkaupakerrunni“ Innlent Hópuppsögn í borginni: Störfum fækkar um 40 prósent Innlent Mikill reykur frá brennandi bíl í Fossvogi Innlent „Virðist vera að það sé kerfislægt brotið á fötluðu fólki“ Innlent Fleiri fréttir Hópuppsögn í borginni: Störfum fækkar um 40 prósent Vara við netsvikum í nafni „netglæpalögreglunnar“ Fimm vilja stýra HSA Vara við aðskotaefni í tei Vöruðu við að risaskjálfti væri í vændum Upplýsingafulltrúum sagt upp og mannréttindaskrifstofa lögð niður Segir Suðurlandsbraut fara aftur í vinnslu án þess að tefja verkefnið „Virðist vera að það sé kerfislægt brotið á fötluðu fólki“ Stórskrýtið að ekki séu til lagaleg tæki til að stöðva veiðarnar Bjóða út jarðvinnuframkvæmd vegna Stóra-Hrauns Tveir neita sök en hinn þriðji er í Jórdaníu Fleiri andvígir hvalveiðum en fylgjandi Sér ekki eftir framsetningu á sleggjunni Vasaþjófar á ferð í miðborginni Borgin skorar á ríkið að bregðast við námsgagnaskorti Tveir handteknir í sérsveitaraðgerð í Hafnarfirði „Þetta er sama fólkið og skilar ekki innkaupakerrunni“ Hnakkrifust á bak við luktar dyr Stytting hringvegarins sú mesta á þessari öld Laugin lokuð vegna flögnunar og lokað enn lengur næsta sumar Mikill reykur frá brennandi bíl í Fossvogi Til marks um tíma þegar fólk vildi gefa eitthvað til baka Hiti á fyrsta fundi: „Það þarf ekki minni menntun til að kenna minna fólki“ Aldrei upplifað annan eins hita í Lundúnum Nú mega yngri en 25 ára ekki leigja golfbíl Fluttur á sjúkrahús eftir að hafa ekið á kyrrstæðan bíl úti í vegkanti Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Skattamál: „Sumir kalla það hækkun, aðrir kalla það að hætta að fá afslátt“ Nóróveira í ostrum Fær ekki lögbundna þjónustu og óvissa um framtíð listaverks Sjá meira